narząd limfatyczny
Narządy limfatyczne stanowią kluczowe elementy układu immunologicznego, odpowiedzialne za produkcję, dojrzewanie i różnicowanie komórek odpornościowych. Dzielą się na narządy limfatyczne centralne (pierwotne) – grasica i szpik kostny – oraz narządy limfatyczne obwodowe (wtórne) – węzły chłonne, śledziona, grudki limfatyczne i tkanka limfatyczna związana z błonami śluzowymi (MALT).
Narządy limfatyczne centralne odpowiadają za wytwarzanie i początkowe dojrzewanie limfocytów. Szpik kostny produkuje wszystkie komórki krwi, w tym limfocyty B, które tam dojrzewają. Grasica jest miejscem dojrzewania limfocytów T, gdzie przechodzą one proces selekcji pozytywnej i negatywnej, zapewniający tolerancję na własne antygeny.
Narządy limfatyczne obwodowe pełnią funkcję miejsc, gdzie dojrzałe limfocyty spotykają się z antygenami. Węzły chłonne, rozmieszczone strategicznie wzdłuż naczyń limfatycznych, filtrują limfę i inicjują odpowiedź immunologiczną. Śledziona filtruje krew i reaguje na antygeny przenoszone drogą krwionośną. Tkanka limfatyczna błon śluzowych (MALT) chroni powierzchnie mające kontakt ze środowiskiem zewnętrznym.
Dysfunkcje narządów limfatycznych mogą prowadzić do różnorodnych zaburzeń immunologicznych – od niedoborów odporności (np. przy atrofii grasicy) po choroby autoimmunologiczne. Diagnostyka schorzeń narządów limfatycznych obejmuje badania obrazowe (USG, CT, MRI), badania histopatologiczne oraz testy immunologiczne oceniające funkcjonowanie różnych populacji limfocytów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tifay 14 mg
Przedkliniczne badania teriflunomidu, substancji czynnej leku Tifay (14 mg), wykazały toksyczność wielonarządową, obejmującą szpik kostny (hematopoeza), narządy limfatyczne (układ odpornościowy), błonę śluzową przewodu pokarmowego, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Obserwowano hematologiczne skutki, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia, leukopenia i limfopenia, co wiązano z hamowaniem proliferacji komórek. Zwierzęta laboratoryjne (myszy, szczury, psy) wykazywały większą wrażliwość na toksyczność teriflunomidu niż ludzie, przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne. Badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności ani klastogenności in vivo, a długoterminowe testy na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo.
4-trifluorometyloanilina, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hematopoeza, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, małopłytkowość, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, potencjał genotoksyczny, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, szpik kostny, teriflunomid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ odpornościowy, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Pharmascience 14 mg
Przedkliniczne badania teriflunomidu wykazały wieloaspektową toksyczność obejmującą głównie szpik kostny, narządy limfatyczne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. W badaniach wielomiesięcznych na myszach, szczurach i psach stwierdzono niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię i limfopenię, co wskazuje na immunosupresję i wtórne zakażenia, związane z hamowaniem proliferacji komórek. Zwierzęta wykazywały większą wrażliwość na toksyczność niż ludzie, a toksyczne efekty pojawiały się nawet przy dawkach równoważnych lub niższych od terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania genotoksyczności potwierdziły brak mutagenności i klastogenności teriflunomidu in vivo, mimo że metabolit 4-trifluorometylanilina (TFMA) wykazywał działanie mutagenne in vitro. Nie zaobserwowano działania rakotwórczego w badaniach na szczurach i myszach, co sugeruje niskie ryzyko onkogenne.
czerwona krwinka, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja poznawcza, hamowanie podziału komórek, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, odpowiedź przeciwciał, płytka krwi, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, szpik kostny, teriflunomid, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linatra 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne linagliptyny, zawartej w produkcie Linatra (5 mg), obejmowały wielokrotne podawanie dawek zwierzętom (myszy, szczury, psy, makaki jawajskie) w dawkach przekraczających ekspozycję u ludzi nawet ponad 1500-krotnie. Zaobserwowano toksyczność głównie w wątrobie, nerkach i przewodzie pokarmowym, a także zmiany w narządach rozrodczych, tarczycy i układzie immunologicznym. U psów wystąpiły specyficzne pseudoalergiczne reakcje sercowo-naczyniowe, nieistotne klinicznie dla ludzi. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, a dwuletnie testy karcynogenności u szczurów i myszy nie potwierdziły ryzyka nowotworowego, mimo obserwacji zwiększonej częstości chłoniaka u samic myszy przy dawkach ponad 200-krotnie wyższych niż u ludzi, co uznano za niezwiązane z terapią.
badanie genotoksyczne, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenne, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, błona śluzowa, chłoniak złośliwy, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, linagliptyna, makak jawajski, narząd limfatyczny, narząd rozrodczy, NOAEL, parametr enzymatyczny, potencjał karcynogenny, reakcja pseudoalergiczna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wczesny rozwój embrionalny, węzeł chłonny, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clefirem 14 mg
Dane przedkliniczne dotyczące teriflunomidu, substancji czynnej preparatu Clefirem, wskazują na toksyczność wielonarządową przy wielokrotnym podawaniu doustnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) oraz psów (do 12 miesięcy). Główne narządy docelowe to szpik kostny (zahamowanie hematopoezy), narządy limfatyczne (zaburzenia immunologiczne), jama ustna i przewód pokarmowy (zmiany zapalne), narządy rozrodcze (zaburzenia funkcji reprodukcyjnych) oraz trzustka (zmiany toksyczne). Zaobserwowano również utleniające działanie na erytrocyty, skutkujące niedokrwistością, trombocytopenią, leukopenią, limfopenią i zwiększoną podatnością na infekcje wtórne. Zwierzęta laboratoryjne wykazują większą wrażliwość na teriflunomid niż ludzie, a efekty toksyczne pojawiały się przy dawkach równoważnych lub niższych od terapeutycznych stosowanych u ludzi.
4-trifluorometyloanilina, aktywność klastogenna, czerwona krwinka, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hematopoeza, immunoglobulina IgG, immunoglobulina IgM, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, narząd rozrodczy, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, płytka krwi, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomu, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml
Succus Echinaceae Phytopharm to płyn doustny zawierający sok ze świeżego ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea L, herba) stabilizowany etanolem (20-30% V/V). Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie immunostymulujące, głównie poprzez niespecyficzną stymulację układu odpornościowego. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie aktywności komórek żernych, takich jak makrofagi i granulocyty, co prowadzi do podniesienia zdolności fagocytozy i wydzielania cytokin, w tym interleukiny 1 (IL-1). IL-1 odgrywa kluczową rolę w aktywacji limfocytów, wspierając zarówno nieswoistą, jak i swoistą odpowiedź immunologiczną organizmu.
białe krwinki, cytokina, echinacea purpurea, fagocytoza, granulocyt, infekcje bakteryjne i wirusowe, interleukina-1, jeżówka purpurowa, komórki śledziony, komórki żerne, leukocyt, limfocyt, makrofag, narząd limfatyczny, niespecyficzna odpowiedź immunologiczna, parametry hematologiczne, płyn doustny, przetwarzanie antygenów, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, swoista odpowiedź immunologiczna, układ odpornościowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Glenmark 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu wykazały, że po wielokrotnym podaniu doustnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 12 miesięcy) głównymi narządami docelowymi toksyczności były szpik kostny, narządy limfatyczne, jama ustna, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustka. Obserwowano utleniające działanie na erytrocyty, niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię, limfopenię oraz zakażenia wtórne, co wiązało się z hamowaniem podziału komórek. Zwierzęta wykazywały większą wrażliwość na farmakologiczne i toksyczne działanie teriflunomidu niż ludzie, a efekty toksyczne pojawiały się przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne u ludzi. W testach genotoksyczności teriflunomid nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, a działanie klastogenne in vitro było pośrednim efektem hamowania dehydrogenazy dihydroorotanowej. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) był mutagenny in vitro, ale nie in vivo. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały potencjału rakotwórczego leku.
4-trifluorometyloanilina, anemia, badanie rakotwórczości, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytrocyt, immunoglobulina IgG, immunoglobulina IgM, leukopenia, limfocyt B, limfopenia, narząd limfatyczny, narząd rozrodczy, płytka krwi, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, trzustka, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu wykazały toksyczność po podaniu wielokrotnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 12 miesięcy), z głównymi narządami docelowymi obejmującymi szpik kostny (niedokrwistość, leukopenia, limfopenia), narządy limfatyczne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Zaobserwowano utleniające działanie na erytrocyty oraz zmniejszenie liczby płytek krwi. Zwierzęta laboratoryjne wykazywały większą wrażliwość na farmakologiczne i toksyczne efekty teriflunomidu niż ludzie, z toksycznością pojawiającą się przy dawkach odpowiadających stężeniom terapeutycznym u ludzi lub niższych. Badania genotoksyczności nie potwierdziły działania mutagennego in vivo, mimo wykrycia klastogenności in vitro, co wiązano z hamowaniem dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH). Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność i klastogenność in vitro, ale nie in vivo. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały potencjału kancerogennego teriflunomidu.
czerwona krwinka, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, działanie utleniające, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, płytki krwi, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, szpik kostny, teriflunomid, układ immunologiczny, układ rozrodczy, zakażenie wtórne - Leksykon substancji czynnych
Linagliptyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Linagliptyna, substancja czynna w lekach Liglinra i Linatra, wykazała w badaniach przedklinicznych toksyczność narządową głównie w wątrobie, nerkach i przewodzie pokarmowym u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 300-krotność dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. U szczurów zaobserwowano dodatkowo toksyczność w narządach rozrodczych, tarczycy i układzie limfatycznym przy ekspozycji >1500×. U psów wystąpiły specyficzne dla gatunku reakcje pseudoalergiczne z zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego przy średnich dawkach. W makakach jawajskich toksyczność obejmowała wątrobę, nerki, żołądek, narządy rozrodcze, grasicę, śledzionę i węzły chłonne przy ekspozycji >450×, a podrażnienie żołądka przy >100×. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi, mimo obserwacji zwiększonej częstości chłoniaka u samic myszy przy dawkach >200×, co uznano za nieistotne klinicznie. Wartości NOAEL dla płodności, rozwoju embrionalnego i teratogenności u szczurów przekraczały 900-krotność ekspozycji terapeutycznej, a dla toksyczności matczynej i potomstwa 49-krotność. U królików nie stwierdzono teratogenności nawet przy ekspozycji >1000×, a NOAEL dla toksyczności zarodka i płodu wynosiła 78×, a dla toksyczności matczynej 2,1×.
chłoniak złośliwy, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja terapeutyczna, linagliptyna, makak jawajski, narząd limfatyczny, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, reakcja pseudoalergiczna, rozwój embrionalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodka i płodu, układ sercowo-naczyniowy, węzeł chłonny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Framasnoa 14 mg
Dane przedkliniczne teriflunomidu, substancji czynnej leku Framasnoa, obejmują wielomiesięczne badania toksyczności na myszach, szczurach i psach, wskazując na główne narządy docelowe toksyczności: szpik kostny (zaburzenia hematopoezy), narządy limfatyczne (upośledzenie funkcji immunologicznych), przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Obserwowano niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię i limfopenię, co wiązano z hamowaniem proliferacji komórek. Zwierzęta laboratoryjne wykazywały większą wrażliwość na teriflunomid niż ludzie, a toksyczność pojawiała się przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne u ludzi. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności in vivo, a działanie klastogenne in vitro tłumaczono farmakologicznym hamowaniem DHO-DH. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie in vivo. Długoterminowe badania rakotwórczości nie potwierdziły potencjału onkogennego teriflunomidu.
antykoncepcja, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, funkcja immunologiczna, hematopoeza, krwinka czerwona, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, narząd rozrodczy, nasienie, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, odpowiedź przeciwciał, parametry hematologiczne, płytka krwi, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, trzustka, układ immunologiczny, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Zentiva 2,5 mg
Przedkliniczne badania lenalidomidu wykazały wyraźne działanie teratogenne, potwierdzone w modelach na małpach i królikach. U małp podawano dawki od 0,5 do 4 mg/kg mc./dobę, co skutkowało wadami wrodzonymi takimi jak atrezja odbytu, liczne anomalie kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, brak rotacji) oraz zmiany w narządach wewnętrznych. U królików, przy dawkach 3, 10 i 20 mg/kg mc./dobę, obserwowano brak płata środkowego płuc, przemieszczenie nerek oraz zmienność tkanek miękkich i szkieletu płodów. Efekty te występowały przy dawkach toksycznych dla samic, co wskazuje na bezpośredni wpływ lenalidomidu na rozwój płodu. Minimalna dawka letalna u gryzoni przekraczała 2000 mg/kg mc./dobę, co świadczy o wysokim progu ostrej toksyczności.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie mutagenności, brak płata środkowego płuc, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, komórkowość szpiku kostnego, krwotok wielonarządowy, mineralizacja miedniczek nerkowych, narząd limfatyczny, NOAEL, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, polidaktylia, przemieszczenie nerki, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, teratogenność lenalidomidu, test mikrojąderek komórkowych, toksyczny wpływ na rozwój, układ krwiotwórczy, wada wrodzona, wada wrodzona kończyny, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa, zmniejszenie liczby krwinek białych, zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, zmniejszenie liczby płytek krwi