fotorakotwórczość

Fotorakotwórczość to proces, w którym promieniowanie ultrafioletowe (UV) przyczynia się do rozwoju nowotworów skóry. Jest to zjawisko szczególnie istotne w kontekście zwiększonej ekspozycji na promieniowanie słoneczne oraz sztuczne źródła UV, takie jak solaria.

Mechanizm fotorakotwórczości opiera się głównie na uszkodzeniach DNA w komórkach skóry, które powstają pod wpływem promieniowania UVA i UVB. Promieniowanie UVB powoduje bezpośrednie uszkodzenia DNA, tworząc dimery pirymidynowe, natomiast UVA działa pośrednio poprzez generowanie reaktywnych form tlenu, które uszkadzają materiał genetyczny. Kumulacja tych uszkodzeń może prowadzić do mutacji onkogennych i rozwoju nowotworów.

Najczęstsze nowotwory związane z fotorakotwórczością to rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy oraz czerniak złośliwy. Czynniki zwiększające ryzyko obejmują jasny fototyp skóry, długotrwałą ekspozycję na słońce, oparzenia słoneczne (szczególnie w dzieciństwie), stosowanie fotouczulających leków oraz immunosupresję.

W profilaktyce nowotworów indukowanych promieniowaniem UV kluczową rolę odgrywa ochrona przeciwsłoneczna: stosowanie kremów z wysokim filtrem SPF, noszenie odzieży ochronnej, unikanie ekspozycji na słońce w godzinach największego nasłonecznienia oraz regularne badania dermatologiczne, szczególnie u osób z grupy podwyższonego ryzyka.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl