endosonografia
Endosonografia (EUS – endoscopic ultrasound) to zaawansowana technika diagnostyczna łącząca endoskopię z ultrasonografią. Polega na wprowadzeniu do przewodu pokarmowego endoskopu z miniaturową głowicą ultrasonograficzną na końcu, co umożliwia obrazowanie struktur przewodu pokarmowego oraz narządów sąsiadujących z wysoką rozdzielczością.
Metoda ta pozwala na szczegółowe uwidocznienie wszystkich warstw ściany przewodu pokarmowego oraz struktur położonych poza jego światłem, takich jak trzustka, drogi żółciowe, węzły chłonne czy naczynia. Endosonografia umożliwia wykrywanie i ocenę zmian niedostępnych w klasycznych badaniach obrazowych, szczególnie w przypadku małych guzów (nawet poniżej 5 mm).
EUS znajduje zastosowanie w diagnostyce i ocenie zaawansowania nowotworów przewodu pokarmowego (przełyku, żołądka, dwunastnicy, odbytnicy), w diagnostyce chorób trzustki i dróg żółciowych oraz w ocenie zmian podśluzówkowych. Metoda pozwala również na wykonywanie zabiegów interwencyjnych pod kontrolą USG, takich jak biopsja cienkoigłowa (FNA) czy drenaż torbieli i zbiorników płynowych.
Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym gardła lub w płytkiej sedacji, a w niektórych przypadkach w znieczuleniu ogólnym. Jest to procedura względnie bezpieczna, z niskim odsetkiem powikłań (poniżej 1%), do których należą perforacja, krwawienie czy reakcje na leki sedatywne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie trzustki – Epidemiologia
Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to przewlekły proces zapalny prowadzący do nieodwracalnego włóknienia trzustki, z roczną zapadalnością globalnie około 10 przypadków na 100 000 osób, choć wartości te różnią się regionalnie (np. USA: 4-32/100 000, Europa: 4-13,4/100 000, Chiny: 6,81/100 000). Chorobowość waha się od 37 do 125 przypadków na 100 000 osób, a rozpowszechnienie w Chinach w 2021 roku wyniosło 45,52/100 000. Wiek rozpoznania to średnio 46 lat, z przewagą mężczyzn (60-80%). Etiologia PZT jest wieloczynnikowa, z dominującym udziałem alkoholu (obecnie około 35% przypadków) oraz rosnącym znaczeniem czynników genetycznych (mutacje w genach PRSS1, SPINK1, CFTR, CTRC). Palenie tytoniu stanowi istotny, niezależny czynnik ryzyka, często przewyższający wpływ alkoholu. Wzrost zapadalności obserwuje się w ostatnich dekadach, co wiąże się z lepszą diagnostyką i zmianami w czynnikach ryzyka.
badania przesiewowe, bimodalny rozkład wieku, CA 19-9, chorobowość, cukrzyca, czynniki genetyczne, dziedziczne zapalenie trzustki, endosonografia, ERCP, gruczolakorak trzustki, idiopatyczne zapalenie trzustki, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, MRCP, mutacje genów, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, ostre zapalenie trzustki, proces zapalny, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, rezonans magnetyczny, rozpowszechnienie choroby, stan zapalny, standaryzowana wiekowo zapadalność, standaryzowany współczynnik umieralności, tomografia komputerowa, włóknienie, włóknienie trzustki, zapadalność, zapalenie trzustki alkoholowe, zwapnienia trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka pochwy – Epidemiologia
Przetoka pochwy (vaginal fistula) to patologiczne połączenie między pochwą a innym narządem, najczęściej pęcherzem moczowym (vesicovaginal fistula, VVF). W krajach rozwiniętych częstość występowania VVF po histerektomii wynosi około 0,8-1,0 na 1000 kobiet, z wyższym ryzykiem po zabiegach laparoskopowych (2,2/1000) niż przezbrzusznych (1/1000) czy pochwowych (0,2/1000). W USA częstość przetok urogenitalnych waha się od <0,5% po prostej histerektomii do 10% po radykalnej. W krajach rozwijających się, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej, etiologia VVF jest głównie położnicza (97%), związana z przedłużonym porodem i niedrożnością, a częstość występowania może sięgać 350 przypadków na 100 000 porodów (Nigeria). WHO szacuje, że rocznie na świecie pojawia się 50 000-100 000 nowych przypadków, a około 3 miliony kobiet w krajach ubogich ma nienaprawioną przetokę. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i badaniu klinicznym, wspomagana obrazowaniem MR i CT ze wzmocnieniem kontrastowym, które wykazują czułość diagnostyczną >60%.
badanie kliniczne, choroba zapalna miednicy, cięcie cesarskie, endoskopia, endosonografia, histerektomia, histerektomia brzuszna, obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego, opieka położnicza, opieka przedporodowa, planowanie rodziny, przetoka odbytniczo-pochwowa, przetoka pęcherzowo-pochwowa, przetoka pochwy, przetoka położnicza, radykalna histerektomia, rezonans magnetyczny, śmiertelność matczyna, tomografia komputerowa, wywiad medyczny, zapalenie uchyłków