przeztętnicza chemoembolizacja
Przeztętnicza chemoembolizacja (TACE – Transarterial Chemoembolization) to małoinwazyjna procedura stosowana głównie w leczeniu nowotworów pierwotnych i przerzutowych wątroby. Polega na selektywnym podaniu środka chemioterapeutycznego bezpośrednio do tętnicy zaopatrującej guz, a następnie embolizacji naczynia materiałem zamykającym jego światło.
Zabieg wykonuje się pod kontrolą angiografii, wprowadzając cewnik przez tętnicę udową, a następnie kierując go do naczyń wątrobowych. Metoda ta pozwala na uzyskanie wysokiego stężenia leku przeciwnowotworowego w obrębie guza przy jednoczesnym ograniczeniu jego działań ogólnoustrojowych. Embolizacja naczyń doprowadza dodatkowo do niedokrwienia guza, wzmacniając efekt cytotoksyczny.
TACE stosuje się głównie u pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym (HCC), którzy nie kwalifikują się do leczenia chirurgicznego lub przeszczepienia wątroby. Procedura może być również wykorzystywana w leczeniu przerzutów do wątroby, szczególnie w przypadku guzów neuroendokrynnych i raka jelita grubego. W ostatnich latach rozwinięto metodę DEB-TACE (Drug-Eluting Beads TACE), wykorzystującą mikrosfery uwalniające lek, co zwiększa skuteczność i zmniejsza toksyczność systemową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy desmoidowe – Leczenie
Guzy desmoidowe (fibromatoza desmoidalna) to miejscowo agresywne nowotwory tkanki łącznej, charakteryzujące się brakiem przerzutów, ale wysokim ryzykiem naciekania tkanek i nawrotów (25-60% po leczeniu chirurgicznym). Obecnie preferowaną strategią pierwszego rzutu jest aktywna obserwacja („watch and wait”) z monitorowaniem obrazowym co 3-6 miesięcy, gdyż około 20% guzów ulega samoistnej regresji. Chirurgia jest zarezerwowana dla guzów ściany brzucha opornych na obserwację lub powodujących poważne objawy, a celem jest wycięcie guza z marginesem zdrowej tkanki, co bywa utrudnione ze względu na naciekający charakter zmian. Radioterapia stosowana jest jako leczenie uzupełniające lub ratunkowe, z dawkami mediana 54 Gy (zakres 39-66 Gy), skuteczna u około 75% pacjentów, ale z ryzykiem powikłań, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej. Terapie systemowe, w tym nowo zatwierdzony w 2023 r. nirogacestat (150 mg p.o. 2x dziennie), inhibitory kinazy tyrozynowej (sorafenib, imatynib, pazopanib) oraz chemioterapia (schematy oparte na doksorubicynie lub metotreksacie z alkaloidami vinca), są wskazane w przypadku progresji, objawowych guzów lub u pacjentów z FAP. Nirogacestat wykazał w badaniu DeFi 41% odpowiedzi obiektywnych i 76% przeżycia wolnego od progresji po 2 latach.
aktywna obserwacja, antyoksydant, badanie obrazowe, biopsja gruboigłowa, chemioterapia, cyklooksygenaza-2, dakarbazyna, doksorubicyna, działanie niepożądane, fibromatoza desmoidalna, guz desmoidowy, hormonoterapia, ibuprofen, imatynib, inhibitor gamma-sekretazy, inhibitor kinazy tyrozynowej, karboplatyna, krioablacja, leczenie chirurgiczne, leczenie ratunkowe, leczenie uzupełniające, metotreksat, mięsak, naciekanie tkanki, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nirogacestat, pazopanib, przeztętnicza chemoembolizacja, radioterapia, rodzinna polipowatość gruczolakowata, samoistna regresja, sorafenib, strategia watch and wait, sulindak, tamoksyfen, tkanka łączna, wiązka promieniowania, winblastyna, winorelbina, wtórny nowotwór złośliwy, zespół specjalistyczny, złamanie patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Jod – Dawkowanie i sposób podawania
Jod (I) jest kluczowym pierwiastkiem śladowym stosowanym w różnych preparatach farmaceutycznych, w tym do żywienia pozajelitowego, diagnostyki radiologicznej oraz dermatologii. Dawkowanie jodu jest ściśle uzależnione od wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. W żywieniu pozajelitowym stosuje się potasu jodek, np. w preparacie Addamel N dawka u dorosłych wynosi 0,1 μmol (13 μg) jodu na dobę, u dzieci ≥15 kg 0,1 ml/kg mc./dobę. W przypadku wcześniaków i niemowląt preparat Peditrace Novum dostarcza odpowiednio 1,96 μg/kg mc./dobę i 0,98 μg/kg mc./dobę jodu. Preparaty takie jak Nutryelt Pediatric, Pediaven NN2 i Pediaven G20 również dostarczają jod w dawkach dostosowanych do wieku i masy ciała. U dorosłych preparaty Supliven i Tracutil zawierają odpowiednio 13 μg i 127 μg jodu na ampułkę, z możliwością zwiększenia dawki Tracutil do 20 ml przy monitorowaniu stężenia pierwiastków śladowych.
Addamel N, cisplatyna, cykl menstruacyjny, długotrwałe żywienie pozajelitowe, doksorubicyna, drożność jajowodów, epirubicyna, faza pęcherzykowa, fistulografia, HEVASCOL, histerosalpingografia, łagodna cholestaza, lek przeciwnowotworowy, limfografia, mikrozator tłuszczowy, mitomycyna, naczynie chłonne, niewydolność układu krążenia, Nutryelt Pediatric, Pediaven G20, Pediaven NN2, Peditrace Novum, pierwiastek śladowy, płyn lugola, potas jodek, preparat dermatologiczny, preparat do żywienia pozajelitowego, przeztętnicza chemoembolizacja, radiologia interwencyjna, rak wątrobowokomórkowy, Solutio Iodi cum Glycerini Coel, Supliven, tętnica wątrobowa, Tracutil, układ chłonny, wcześniak, węzeł chłonny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności tarczycy, zatorowość płucna, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątrobowokomórkowy – Leczenie
Rak wątrobowokomórkowy (HCC) stanowi 75-90% pierwotnych nowotworów wątroby i wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego uwzględniającego stadium choroby, funkcję wątroby oraz stan ogólny pacjenta. W leczeniu wczesnego stadium preferowana jest resekcja chirurgiczna u pacjentów bez marskości lub z marskością klasy A wg Child-Pugh, z 5-letnim przeżyciem >60%, choć nawroty sięgają 70%. Przeszczepienie wątroby, kwalifikowane wg kryteriów mediolańskich (pojedynczy guz ≤ 5 cm lub do 3 guzów ≤ 3 cm, AFP ≤ 500 μg/L, brak inwazji naczyniowej), zapewnia 5-letnie przeżycie >75% i niskie ryzyko nawrotów (<15%). Metody ablacyjne (RFA, MWA, PEI) są skuteczne zwłaszcza w guzach ≤ 2 cm, osiągając całkowitą odpowiedź radiologiczną do 97,2%. Terapie lokoregionalne, takie jak TACE (z chemioterapeutykami: doksorubicyna, cisplatyna, mitomycyna C) i radioembolizacja (Y-90), stosowane są w stadium pośrednim (BCLC B), poprawiając przeżycie i jakość życia pacjentów.
ablacja, ablacja mikrofalowa, ablacja prądem o częstotliwości radiowej, ablacja termiczna, alfa-fetoproteina, atezolizumab, chirurg transplantacyjny, durwalumab, hepatektomia, hepatolog, iniekcja etanolu, inwazja naczyniowa, kabozantynib, kryteria mediolańskie, lenvatinib, marskość wątroby, niwolumab, onkolog kliniczny, opieka paliatywna, pembrolizumab, pierwotny nowotwór wątroby, podejście wielodyscyplinarne, przeszczepienie wątroby, przeztętnicza chemoembolizacja, radioembolizacja, radiolog interwencyjny, radioterapia paliatywna, rak wątrobowokomórkowy, ramucirumab, regorafenib, resekcja chirurgiczna, sorafenib, stereotaktyczna radioterapia ciała, terapia adjuwantowa, tremelimumab, zakrzepica żyły wrotnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – HEVASCOL 480 mg I/ml
Lek HEVASCOL, zawierający etiodowany olej w stężeniu 1280 mg/ml (odpowiadający 480 mg jodu/ml), jest stosowany jako środek kontrastowy w diagnostyce radiologicznej oraz radiologii interwencyjnej. W diagnostyce wykorzystuje się go m.in. w limfografii do wizualizacji naczyń i węzłów chłonnych, w fistulografii do oceny przetok oraz w histerosalpingografii do oceny drożności i struktury jamy macicy i jajowodów u kobiet z niepłodnością. W radiologii interwencyjnej HEVASCOL jest używany podczas przeztętniczej chemoembolizacji (TACE) raka wątrobowokomórkowego w stadium pośrednim, umożliwiając precyzyjne podanie cytostatyku i embolizację naczyń guza u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia radykalnego.
bezpłodność, choroba nowotworowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, czynność wątroby, działanie niepożądane, embolizacja naczyń, etiodowany olej, fistulografia, histerosalpingografia, jajowód, jama macicy, limfografia, nadwrażliwość na jod, narząd płciowy, niedrożność jajowodu, obrzęk limfatyczny, personel medyczny, promieniowanie jonizujące, przerzuty nowotworowe, przeszczep, przetoka, przeztętnicza chemoembolizacja, rak wątrobowokomórkowy, środek kontrastowy, stadium nowotworu, stan zapalny, technika radiologiczna, układ limfatyczny, wada macicy, węzły chłonne, zaburzenie czynności tarczycy, zmiana nowotworowa, zrost wewnątrzmaciczny