ablacja termiczna
Ablacja termiczna to minimalnie inwazyjna procedura medyczna, która wykorzystuje ciepło do niszczenia nieprawidłowych tkanek. Technika ta znalazła szerokie zastosowanie w leczeniu guzów nowotworowych, zaburzeń rytmu serca oraz innych patologii.
W kardiologii ablacja termiczna (często wykonywana jako ablacja prądem o częstotliwości radiowej) jest standardową metodą leczenia arytmii, szczególnie migotania przedsionków, częstoskurczu nadkomorowego i trzepotania przedsionków. Podczas zabiegu cewnik wprowadzany jest przez naczynia krwionośne do serca, gdzie energia cieplna niszczy obszary tkanki odpowiedzialne za nieprawidłowy rytm.
W onkologii ablacja termiczna wykorzystywana jest do niszczenia guzów wątroby, nerek, płuc i kości. Najczęściej stosowane techniki to ablacja prądem o częstotliwości radiowej (RFA), ablacja mikrofalowa (MWA) oraz krioablacja. Wybór metody zależy od lokalizacji guza, jego wielkości oraz stanu klinicznego pacjenta.
Zaletami ablacji termicznej są mniejsza inwazyjność w porównaniu do tradycyjnej chirurgii, krótszy pobyt w szpitalu, mniejsze ryzyko powikłań oraz możliwość wielokrotnego powtarzania zabiegu. Skuteczność procedury jest monitorowana za pomocą obrazowania (USG, TK, MRI) podczas i po zabiegu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Żyły rozsiane – Leczenie
Żyły rozsiane (varicose veins) to patologicznie poszerzone i skręcone naczynia żylne, najczęściej kończyn dolnych, z nieprawidłowym odpływem krwi. Leczenie ma na celu eliminację refluksu żylnego i poprawę krążenia, obejmując metody zachowawcze (pończochy uciskowe o gradiencie 20-30 mmHg, unoszenie nóg, aktywność fizyczną, kontrolę masy ciała) oraz interwencje małoinwazyjne i chirurgiczne. Skleroterapia, zwłaszcza pianowa z polidokanolem, jest skuteczna w zamykaniu 50-80% żył, z czasem gojenia 3-6 tygodni dla żył pajęczych i 3-4 miesięcy dla większych. Endowenozna ablacja laserowa (EVLA) i ablacja radioczęstotliwościowa (RFA) to metody termiczne o skuteczności zamknięcia żył sięgającej niemal 100%, z szybkim powrotem do aktywności (zwykle następnego dnia). Ambulatoryjna flebektomia umożliwia usunięcie mniejszych żylaków przez minimalne nacięcia, często w połączeniu z innymi technikami.
ablacja endowenozna, ablacja laserowa, ablacja radioczęstotliwościowa, ablacja termiczna, ambulatoryjna flebektomia, anafilaksja, krążenie żylne, mikroflebektomia, parestezje, polidokanol, pończochy uciskowe, refluks żylny, siarczan sodu tetradecylu, skleroterapia, sklerozant, VenaSeal, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie żył, żyła odpiszczelowa, żyły rozsiane - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak stawowy – Objawy
Mięsak stawowy (synovial sarcoma) to rzadki, złośliwy nowotwór tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w okolicy dużych stawów, takich jak kolano, biodro, bark czy kostka. Charakteryzuje się powolnym wzrostem i niespecyficznymi objawami, co prowadzi do znacznego opóźnienia diagnostycznego – średnio 98 tygodni od pojawienia się pierwszych symptomów, z czego 43 tygodnie to opóźnienie pacjenta, a 50 tygodni to opóźnienie diagnostyczne. Wczesne objawy obejmują bezbolesny guz lub zgrubienie, powolne powiększanie się zmiany, ból, obrzęk, ograniczenie ruchomości stawu oraz objawy neurologiczne jak drętwienie czy mrowienie. Mięsak cechuje się agresywną biologicznie progresją, naciekaniem tkanek okołostawowych, możliwością inwazji kości oraz wysokim ryzykiem przerzutów, głównie do płuc (około 80%), węzłów chłonnych (10%) i kości (15%). Mediana czasu do nawrotu wynosi 24 miesiące, a 5-letnie przeżycie po nawrocie waha się między 30-46%.
ablacja termiczna, chemioterapia systemowa, dysfagia, immunoterapia, margines chirurgiczny, mięsak maziówkowy, mięsak stawowy, napad padaczkowy, nawrót choroby, nowotwór tkanek miękkich, parestezje, przerzut do kości, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut odległy, radioterapia, resekcja chirurgiczna, stan podgorączkowy, tomografia komputerowa, węzeł chłonny, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie płuc, zapalenie stawów, złamanie patologiczne, złośliwość histologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Diagnostyka i diagnoza
Wole (goiter) definiuje się jako powiększenie gruczołu tarczowego, które może obejmować całą tarczycę lub manifestować się guzkami. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne z oceną palpacyjną podczas połykania, badania laboratoryjne (TSH, fT4, fT3, przeciwciała przeciwtarczycowe) oraz obrazowe, przede wszystkim ultrasonografię tarczycy, która pozwala na ocenę wielkości, struktury i cech guzków (np. hipoechogeniczność, mikrozwapnienia). Scyntygrafia z radioaktywnym jodem jest wskazana przy niskim TSH w celu oceny funkcjonalności guzków („gorące” vs. „zimne”). W przypadku dużych woli lub podejrzenia wola zamostkowego zaleca się tomografię komputerową (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI) dla oceny rozległości i relacji anatomicznych. Biopsja cienkoigłowa (FNAB) pod kontrolą USG jest podstawową metodą różnicowania zmian łagodnych od złośliwych, szczególnie przy guzach >1 cm lub podejrzanych cechach ultrasonograficznych, a wyniki klasyfikuje się według systemu Bethesda.
ablacja etanolem, ablacja termiczna, badanie palpacyjne, badanie ultrasonograficzne tarczycy, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, choroba Plummera, guzek tarczycy, hormon tyreotropowy, mutacja BRAF, powiększenie tarczycy, przeciwciała przeciwtarczycowe, radioaktywny jod, rak brodawkowaty tarczycy, rak pęcherzykowy tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia tarczycy, system Bethesda, terapia jodem radioaktywnym, tomografia komputerowa, trijodotyronina, wole, wole proste nietoksyczne, wole toksyczne wieloguzkowe, wole wieloguzkowe, wole zamostkowe, wolna tyroksyna - Leksykon chorób i schorzeń
Obfite krwawienie miesiączkowe – Leczenie
Obfite krwawienie miesiączkowe (HMB) dotyka 20-25% kobiet w wieku rozrodczym i może prowadzić do anemii z niedoboru żelaza oraz obniżenia jakości życia. Leczenie farmakologiczne obejmuje niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które zmniejszają utratę krwi o 20-46%, kwas traneksamowy redukujący krwawienie o 30-55% (stosowany 3 razy dziennie przez 4-5 dni podczas krwawienia), doustne progestageny (5-30 mg octanu medroksyprogesteronu lub 5-15 mg noretindronu dziennie) zmniejszające utratę krwi nawet o 80%, oraz system wewnątrzmaciczny uwalniający lewonorgestrel (LNG-IUS), który może obniżyć krwawienie o 70-95% po roku stosowania. Doustne środki antykoncepcyjne, zwłaszcza zawierające co najmniej 30 µg etynyloestradiolu, redukują krwawienie o około 40%. W ostrych przypadkach stosuje się dożylne estrogeny, wysokie dawki progestagenów lub kwas traneksamowy dożylnie, a w razie braku efektu – łyżeczkowanie diagnostyczno-lecznicze (D&C).
ablacja endometrium, ablacja termiczna, aktywacja plazminogenu, anemia z niedoboru żelaza, antagonista GnRH, choroby tarczycy, danazol, depresja, dienogest, doustne środki antykoncepcyjne, embolizacja tętnic macicznych, endometrioza, hamowanie owulacji, histerektomia, hormony gonadotropowe, inhibitor cyklooksygenazy, kwas traneksamowy, lek antyfibrynolityczny, łyżeczkowanie diagnostyczne, mięśniaki macicy, miomektomia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obfite krwawienie miesiączkowe, octan medroksyprogesteronu, progestagen, prostaglandyny, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Guzki tarczycy – Zapobieganie i profilaktyka
Guzki tarczycy to patologiczne rozrosty tkanki gruczołu tarczowego, których etiologia w większości przypadków pozostaje nieznana. Profilaktyka obejmuje przede wszystkim zapewnienie odpowiedniej podaży jodu (np. poprzez sól jodowaną, produkty mleczne, owoce morza, mięso), co jest kluczowe w zapobieganiu guzkom powstałym na tle niedoboru jodu. Otyłość i palenie tytoniu stanowią istotne czynniki ryzyka, dlatego zaleca się utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz zaprzestanie palenia. Dodatkowo, modyfikacje stylu życia takie jak zarządzanie stresem, odpowiednia higiena snu i nawodnienie mogą wspierać zdrowie tarczycy. Suplementacja selenem, cynkiem, witaminami z grupy B, witaminą D oraz probiotykami może mieć wspomagające działanie, jednak brak jest mocnych dowodów naukowych potwierdzających ich skuteczność w prewencji guzków. Regularne badania kontrolne, w tym palpacyjne badanie szyi, są rekomendowane przez American Thyroid Association w celu wczesnego wykrywania zmian.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, ablacja termiczna, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, doustny środek antykoncepcyjny, ekspozycja na promieniowanie, gruczoł tarczowy, guzek tarczycy, hormon tarczycy, jodek potasu, MEN2, niedobór jodu, otyłość, palenie tytoniu, predyspozycja genetyczna, problem kosmetyczny, przeciwciało, rak rdzeniasty tarczycy, rak tarczycy, selen, stan zapalny, statyna, suplementacja diety, terapia supresyjna, tyreoidektomia profilaktyczna, zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak stawowy – Leczenie
Chirurgia stanowi podstawę leczenia mięsaka stawowego, z celem uzyskania mikroskopowo negatywnego marginesu (R0) o szerokości 1-2 cm, co minimalizuje ryzyko wznowy miejscowej. Preferowane jest leczenie oszczędzające kończynę, a amputacja jest zarezerwowana dla przypadków, gdzie nie jest możliwa resekcja oszczędzająca. Radioterapia, stosowana neoadjuwantowo lub adjuwantowo, jest wskazana zwłaszcza przy guzach ≥5 cm lub dodatnich marginesach resekcji, z dawkami promieniowania 40-60 Gy (w badaniu 61,2 Gy), poprawiając kontrolę miejscową. Chemioterapia, oparta głównie na ifosfamidzie i doksorubicynie, jest stosowana w leczeniu neoadjuwantowym, adjuwantowym oraz w chorobie przerzutowej, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem lub zaawansowaną chorobą. W populacji pediatrycznej chemioterapia wykazuje większą skuteczność, a u dorosłych jej rola pozostaje kontrowersyjna. W leczeniu przerzutowym preferowane są schematy łączone doksorubicyna + ifosfamid, z alternatywami takimi jak pazopanib i trabektedyna w kolejnych liniach terapii.
ablacja termiczna, brachyterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chirurgia oszczędzająca kończynę, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, gojenie rany, inhibitor EZH2, inhibitor HDAC, inhibitor kinazy tyrozynowej, mięsak maziówkowy, mięsak stawowy, mięsak tkanek miękkich, pazopanib, radioterapia pooperacyjna, radioterapia przedoperacyjna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, resekcja R0, teleradioterapia, terapia TCR, trabektedyna, wznowa miejscowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba parkinsona – Leczenie
Choroba Parkinsona to przewlekłe, postępujące schorzenie neurodegeneracyjne, w którym podstawą leczenia są leki dopaminergiczne, przede wszystkim lewodopa podawana z inhibitorem dekarboksylazy (karbidopa lub benserazyd), co zwiększa jej dostępność w mózgu i zmniejsza działania niepożądane. Lewodopa skutecznie łagodzi objawy motoryczne, takie jak bradykinezja, sztywność i drżenie, jednak długotrwałe stosowanie może prowadzić do fluktuacji ruchowych i dyskinez. Agoniści dopaminy (ropinirol, pramipeksol) oraz inhibitory MAO-B (selegilina, rasagilina, safinamid) i COMT (entakapon, tolkapon, opikapon) stanowią uzupełnienie terapii, szczególnie w zaawansowanych stadiach choroby. Zaawansowane metody leczenia obejmują głęboką stymulację mózgu (DBS), ultradźwięki skoncentrowane pod kontrolą MRI (MRgFUS) oraz ciągłe podawanie lewodopy w postaci żelu jelitowego (Duopa), które poprawiają kontrolę objawów motorycznych i zmniejszają dawki leków o 20-50%.
ablacja termiczna, agonista dopaminy, agonista receptora GLP-1, amantadyna, aspiracja, bradykinezja, choroba Parkinsona, depresja, drżenie, fizjoterapia, fluktuacje ruchowe, gałka blada wewnętrzna, głęboka stymulacja mózgu, halucynacje, hipokinezja, hipotonia ortostatyczna, indukowana pluripotencjalna komórka macierzysta, inhibitor COMT, jądro niskowzgórzowe, karbidopa, katecholo-O-metylotransferaza, leczenie przyczynowe, lek antycholinergiczny, lek dopaminergiczny, lewodopa, neuron dopaminergiczny, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, objawy motoryczne, receptor dopaminergiczny, schorzenie neurodegeneracyjne, spowolnienie ruchowe, stymulacja elektryczna rdzenia kręgowego, sztywność mięśniowa, terapia genowa, terapia komórkowa, terapia modyfikująca przebieg choroby, terapia zajęciowa, trudność w połykaniu, zaburzenia poznawcze, zaburzenie kontroli impulsów, zaparcia, α-synukleina - Leksykon chorób i schorzeń
Żyły rozsiane – Diagnostyka i diagnoza
Żyły rozsiane (varicose veins) to patologicznie poszerzone, skręcone naczynia żylne, najczęściej kończyn dolnych, których diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu fizykalnym oraz wywiadzie klinicznym. Kluczowe jest badanie pacjenta w pozycji stojącej, umożliwiające ocenę obrzęków, zmian skórnych, widocznych żył powierzchownych oraz objawów subiektywnych, takich jak ból, uczucie ciężkości czy nocne kurcze. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć przewlekłą niewydolność żylną, zakrzepicę żył głębokich, obrzęk limfatyczny oraz choroby tętnic obwodowych. W celu oceny stopnia zaawansowania choroby stosuje się klasyfikację CEAP, obejmującą od C0 (brak zmian) do C6 (czynne owrzodzenie żylne).
ablacja termiczna, angiolog, chirurg naczyniowy, choroba tętnic obwodowych, czynnik ryzyka, flebektomia, flebografia, flebolog, klasyfikacja CEAP, lipodermatoskleroza, obrzęk, obrzęk limfatyczny, owrzodzenie, owrzodzenie skórne, owrzodzenie żylne, przewlekła niewydolność żylna, refluks żylny, rezonans magnetyczny żylny, skleroterapia, technika Dopplera, teleangiektazje, tomografia komputerowa z kontrastem, ultrasonografia duplex, ultrasonografia żył, wenografia, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zastawka żylna, złoty standard, zmiany skórne, żylaki, żyły rozsiane, żyły siatkowate - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątrobowokomórkowy – Leczenie
Rak wątrobowokomórkowy (HCC) stanowi 75-90% pierwotnych nowotworów wątroby i wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego uwzględniającego stadium choroby, funkcję wątroby oraz stan ogólny pacjenta. W leczeniu wczesnego stadium preferowana jest resekcja chirurgiczna u pacjentów bez marskości lub z marskością klasy A wg Child-Pugh, z 5-letnim przeżyciem >60%, choć nawroty sięgają 70%. Przeszczepienie wątroby, kwalifikowane wg kryteriów mediolańskich (pojedynczy guz ≤ 5 cm lub do 3 guzów ≤ 3 cm, AFP ≤ 500 μg/L, brak inwazji naczyniowej), zapewnia 5-letnie przeżycie >75% i niskie ryzyko nawrotów (<15%). Metody ablacyjne (RFA, MWA, PEI) są skuteczne zwłaszcza w guzach ≤ 2 cm, osiągając całkowitą odpowiedź radiologiczną do 97,2%. Terapie lokoregionalne, takie jak TACE (z chemioterapeutykami: doksorubicyna, cisplatyna, mitomycyna C) i radioembolizacja (Y-90), stosowane są w stadium pośrednim (BCLC B), poprawiając przeżycie i jakość życia pacjentów.
ablacja, ablacja mikrofalowa, ablacja prądem o częstotliwości radiowej, ablacja termiczna, alfa-fetoproteina, atezolizumab, chirurg transplantacyjny, durwalumab, hepatektomia, hepatolog, iniekcja etanolu, inwazja naczyniowa, kabozantynib, kryteria mediolańskie, lenvatinib, marskość wątroby, niwolumab, onkolog kliniczny, opieka paliatywna, pembrolizumab, pierwotny nowotwór wątroby, podejście wielodyscyplinarne, przeszczepienie wątroby, przeztętnicza chemoembolizacja, radioembolizacja, radiolog interwencyjny, radioterapia paliatywna, rak wątrobowokomórkowy, ramucirumab, regorafenib, resekcja chirurgiczna, sorafenib, stereotaktyczna radioterapia ciała, terapia adjuwantowa, tremelimumab, zakrzepica żyły wrotnej - Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Zapobieganie i profilaktyka
Rak szyjki macicy jest nowotworem niemal całkowicie zależnym od przewlekłego zakażenia wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typami 16 i 18, które odpowiadają za ponad 99% przypadków. Profilaktyka pierwotna opiera się na szczepieniach przeciwko HPV, które wykazują wysoką skuteczność, redukując zachorowalność na raka szyjki macicy nawet o 90% u zaszczepionych przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Szczepionka Gardasil 9, stosowana m.in. w USA, chroni przed 7 typami HPV wysokiego ryzyka (16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) oraz typami 6 i 11 odpowiedzialnymi za brodawki narządów płciowych. Zalecenia CDC i WHO wskazują na szczepienie dzieci w wieku 9-14 lat, z rozszerzeniem do 26. roku życia, a także indywidualną decyzję o szczepieniu w wieku 27-45 lat. Profilaktyka wtórna obejmuje regularne badania przesiewowe: cytologię co 3 lata u kobiet 21-29 lat oraz cytologię, test hrHPV co 5 lat lub ich ko-testowanie u kobiet 30-65 lat. Test hrHPV wykazuje wyższą czułość (96,1%) niż cytologia (53,0%) w wykrywaniu zmian przednowotworowych. Wysokiej jakości badania przesiewowe i leczenie zmian CIN2/3 (ablacja termiczna, wycięcie chirurgiczne) stanowią profilaktykę trzeciorzędową, skutecznie zapobiegającą progresji do raka inwazyjnego.
ablacja termiczna, badanie przesiewowe, chemioterapia, CIN, co-testing, histerektomia, HPV wysokiego ryzyka, metylacja DNA, odporność stadna, rak szyjki macicy, szczepienie przeciwko HPV, terapia ablacyjna, test cytologiczny, test HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wycięcie chirurgiczne, zmiana przedinwazyjna, zmiana przedrakowa szyjki macicy