chirurgia oszczędzająca kończynę
Chirurgia oszczędzająca kończynę (limb-sparing surgery) to zaawansowana technika chirurgiczna stosowana głównie w onkologii ortopedycznej, której celem jest usunięcie nowotworu złośliwego bez konieczności amputacji kończyny. Metoda ta stanowi alternatywę dla tradycyjnej amputacji, pozwalając na zachowanie funkcji i estetyki kończyny przy jednoczesnym radykalnym leczeniu onkologicznym.
Procedura obejmuje wycięcie guza wraz z marginesem zdrowych tkanek, a następnie rekonstrukcję powstałego ubytku. Rekonstrukcja może być przeprowadzona z wykorzystaniem endoprotez, przeszczepów kostnych (auto- lub allograftów), systemu MUTARS, a w przypadku dzieci – endoprotez rosnących. W złożonych przypadkach stosuje się także techniki mikrochirurgiczne z wykorzystaniem płatów unaczynnionych.
Kwalifikacja do chirurgii oszczędzającej kończynę wymaga szczegółowej oceny obrazowej (MRI, CT), oceny histopatologicznej oraz interdyscyplinarnej konsultacji obejmującej ortopedów onkologicznych, onkologów, radiologów i rehabilitantów. Główne wskazania do tej metody to pierwotne nowotwory kości (mięsak kościopochodny, mięsak Ewinga, chrzęstniakomięsak) oraz niektóre mięsaki tkanek miękkich.
Skuteczność chirurgii oszczędzającej kończynę jest porównywalna z amputacją pod względem kontroli onkologicznej, przy istotnie lepszych wynikach funkcjonalnych i psychologicznych. Współczesne dane wskazują, że przy właściwej kwalifikacji odsetek wznów miejscowych nie przekracza 5-10%, a przeżycia 5-letnie są zbliżone do uzyskiwanych po amputacji. Metoda ta stanowi obecnie standard postępowania w większości przypadków pierwotnych nowotworów złośliwych kości i tkanek miękkich kończyn.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak stawowy – Leczenie
Chirurgia stanowi podstawę leczenia mięsaka stawowego, z celem uzyskania mikroskopowo negatywnego marginesu (R0) o szerokości 1-2 cm, co minimalizuje ryzyko wznowy miejscowej. Preferowane jest leczenie oszczędzające kończynę, a amputacja jest zarezerwowana dla przypadków, gdzie nie jest możliwa resekcja oszczędzająca. Radioterapia, stosowana neoadjuwantowo lub adjuwantowo, jest wskazana zwłaszcza przy guzach ≥5 cm lub dodatnich marginesach resekcji, z dawkami promieniowania 40-60 Gy (w badaniu 61,2 Gy), poprawiając kontrolę miejscową. Chemioterapia, oparta głównie na ifosfamidzie i doksorubicynie, jest stosowana w leczeniu neoadjuwantowym, adjuwantowym oraz w chorobie przerzutowej, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem lub zaawansowaną chorobą. W populacji pediatrycznej chemioterapia wykazuje większą skuteczność, a u dorosłych jej rola pozostaje kontrowersyjna. W leczeniu przerzutowym preferowane są schematy łączone doksorubicyna + ifosfamid, z alternatywami takimi jak pazopanib i trabektedyna w kolejnych liniach terapii.
ablacja termiczna, brachyterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chirurgia oszczędzająca kończynę, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, gojenie rany, inhibitor EZH2, inhibitor HDAC, inhibitor kinazy tyrozynowej, mięsak maziówkowy, mięsak stawowy, mięsak tkanek miękkich, pazopanib, radioterapia pooperacyjna, radioterapia przedoperacyjna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, resekcja R0, teleradioterapia, terapia TCR, trabektedyna, wznowa miejscowa - Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Leczenie
Chirurgia stanowi podstawową metodę leczenia większości chondrosarcom, z celem całkowitego usunięcia guza i minimalizacji ryzyka nawrotu. Wybór techniki chirurgicznej zależy od lokalizacji, wielkości i stopnia złośliwości guza oraz stanu pacjenta. Standardowe metody obejmują resekcję en bloc z szerokim marginesem zdrowej tkanki, łyżeczkowanie z zastosowaniem cementu kostnego (polymethyl methacrylate) lub kriochirurgii dla małych, niskozłośliwych guzów kończyn, chirurgię oszczędzającą kończynę z rekonstrukcją oraz amputację w przypadku zaawansowanego nacieku na nerwy lub naczynia. Radioterapia, w tym konformalna terapia wiązką protonową i IMRT, jest stosowana w guzach trudnych do resekcji, zwłaszcza w obrębie podstawy czaszki i kręgosłupa, choć chondrosarcomy wykazują oporność na promieniowanie, wymagając wysokich dawek. Chemioterapia jest ograniczona do agresywnych podtypów, takich jak dedifferentiated i mesenchymal chondrosarcoma, z zastosowaniem schematów opartych na doksorubicynie, cisplatynie, ifosfamidzie i innych cytostatykach.
cement kostny, chirurgia oszczędzająca kończynę, chondrosarcoma, cisplatyna, cyklofosfamid, daktynomycyna, doksorubicyna, endoproteza, etopozyd, ifosfamid, inhibitor mTOR, inhibitory punktów kontrolnych, iwosidenib, konwencjonalny chondrosarcoma, kriochirurgia, krioterapia, łyżeczkowanie, mięsak Ewinga, mięsak kościopochodny, mutacja IDH1, pazopanib, przeciwciało monoklonalne, radioterapia stereotaktyczna, resekcja en bloc, terapia adjuwantowa, trabektedyna, winkrystyna