wapń w tętnicach wieńcowych

Wapń w tętnicach wieńcowych (ang. coronary artery calcium, CAC) to zjawisko patologiczne polegające na odkładaniu się złogów wapniowych w ścianach tętnic wieńcowych. Jest to marker miażdżycy tętnic wieńcowych i wskaźnik ryzyka sercowo-naczyniowego. Obecność zwapnień w tętnicach wieńcowych świadczy o zaawansowaniu procesu miażdżycowego.

Diagnostyka zwapnień w tętnicach wieńcowych opiera się głównie na badaniu tomografii komputerowej bez kontrastu (calcium scoring). Wynik badania wyrażany jest jako wskaźnik Agatstona (CAC score), który określa całkowitą objętość zwapnień. Wartość CAC score koreluje z ryzykiem wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych – im wyższy wynik, tym większe ryzyko zawału serca czy nagłego zgonu sercowego.

Obecność wapnia w tętnicach wieńcowych ma istotne znaczenie prognostyczne, nawet u pacjentów bezobjawowych. Wskaźnik CAC = 0 wiąże się z bardzo niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym w perspektywie 10-letniej. Z kolei wysokie wartości CAC (>400) wskazują na znaczne ryzyko, wymagające intensywnej prewencji. Badanie calcium scoring może być pomocne w stratyfikacji ryzyka i podejmowaniu decyzji terapeutycznych, szczególnie dotyczących intensywności leczenia hipolipemizującego.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Miażdżyca – Epidemiologia

Miażdżyca jest przewlekłym procesem zapalnym tętnic dużego i średniego kalibru, stanowiącym główną przyczynę chorób sercowo-naczyniowych, takich jak choroba niedokrwienna serca, udar mózgu i choroby naczyń obwodowych. Epidemiologicznie, choroby te odpowiadają za około 1/3 zgonów na świecie (17,9 mln w 2019 r.), z tendencją wzrostową liczby przypadków z 271 mln w 1990 r. do 523 mln w 2019 r. Czynniki ryzyka miażdżycy dzielą się na niemodyfikowalne (wiek, płeć, pochodzenie etniczne, czynniki genetyczne) oraz modyfikowalne, wśród których dominują dyslipidemia (zwłaszcza podwyższony LDL), nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość i brak aktywności fizycznej. Proces miażdżycowy rozpoczyna się już w dzieciństwie, a jego kliniczne manifestacje nasilają się z wiekiem, z wyraźnym wpływem hormonów płciowych na przebieg choroby. W diagnostyce coraz większe znaczenie zyskują metody obrazowe, takie jak tomografia komputerowa tętnic wieńcowych (CCTA) oraz ocena wapnia w tętnicach wieńcowych (CAC), które pozwalają na wczesne wykrycie i ocenę zaawansowania zmian miażdżycowych.
angiografia tomografii komputerowej, angiografia tomografii komputerowej tętnic wieńcowych, blaszka miażdżycowa, cholesterol LDL, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, dieta śródziemnomorska, dysfunkcja śródbłonka, dyslipidemia, hipercholesterolemia, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kardiomiopatia niedokrwienna, klonalna hematopoeza, kwasy omega-3, lipoproteiny niskiej gęstości, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, otyłość, pęknięcie blaszki miażdżycowej, stan przedcukrzycowy, tętnice wieńcowe, udar mózgu, udar niedokrwienny, wapń w tętnicach wieńcowych, zawał mięśnia sercowego, zespół metaboliczny
Leksykon chorób i schorzeń
Wysoki poziom cholesterolu – Diagnostyka i diagnoza

Hipercholesterolemia definiowana jest jako podwyższone stężenie cholesterolu we krwi, stanowiące istotny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa, udar mózgu czy choroby naczyń obwodowych. Diagnostyka opiera się na badaniu profilu lipidowego, obejmującym pomiar cholesterolu całkowitego, LDL, HDL oraz trójglicerydów, z uwzględnieniem wartości referencyjnych wg standardów amerykańskich: cholesterol całkowity <200 mg/dL, LDL <100 mg/dL, HDL ≥60 mg/dL, trójglicerydy <150 mg/dL. Wysoki cholesterol całkowity (≥240 mg/dL), LDL (≥160 mg/dL) oraz niski HDL (<40 mg/dL u mężczyzn, <50 mg/dL u kobiet) wskazują na hipercholesterolemię. Diagnostyka powinna uwzględniać także ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym czynniki takie jak wiek, płeć, wywiad rodzinny, współistniejące choroby (np. cukrzyca, nadciśnienie), styl życia oraz ewentualne badania dodatkowe (Lp(a), apoB, hs-CRP, CAC). W przypadku podejrzenia rodzinnej hipercholesterolemii zalecane są badania genetyczne w celu identyfikacji mutacji w genach LDLR, APOB lub PCSK9.
apolipoproteina B, białko C-reaktywne, blaszka miażdżycowa, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba naczyń obwodowych, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, farmakoterapia, funkcja tarczycy, hipercholesterolemia, lipoproteina(a), metabolizm cholesterolu, miażdżyca, niedoczynność tarczycy, panel lipidowy, profil lipidowy, rodzinna hipercholesterolemia, ściana tętnicy, statyna, trójglicerydy, udar mózgu, wapń w tętnicach wieńcowych, zawał serca

wapń w tętnicach wieńcowych

Powiązane wpisy

Miażdżyca – Epidemiologia

Wysoki poziom cholesterolu – Diagnostyka i diagnoza