gruczoł śluzowy
Gruczoły śluzowe to specjalistyczne struktury wydzielnicze występujące w różnych tkankach i narządach organizmu człowieka. Ich główną funkcją jest produkcja i wydzielanie śluzu, lepkiej substancji złożonej głównie z glikoprotein zwanych mucynami, wody oraz elektrolitów.
W układzie pokarmowym gruczoły śluzowe znajdują się w błonie śluzowej jamy ustnej, przełyku, żołądka i jelit, gdzie wytwarzają śluz chroniący nabłonek przed uszkodzeniami mechanicznymi, chemicznymi i działaniem enzymów trawiennych. W żołądku śluz tworzy barierę zabezpieczającą ściany narządu przed niszczącym działaniem kwasu solnego.
Gruczoły śluzowe w układzie oddechowym, obecne w błonie śluzowej nosa, tchawicy i oskrzeli, produkują śluz zatrzymujący cząsteczki kurzu, bakterie i inne zanieczyszczenia, które następnie są usuwane przez rzęski nabłonka. W układzie rozrodczym kobiety, gruczoły śluzowe szyjki macicy wydzielają śluz, którego skład i właściwości zmieniają się w zależności od fazy cyklu menstruacyjnego.
Dysfunkcja gruczołów śluzowych może prowadzić do różnych stanów patologicznych, takich jak mukowiscydoza (gdzie nieprawidłowy śluz blokuje przewody wyprowadzające narządów), zespół suchego oka, zespół Sjögrena czy przewlekłe choroby zapalne jelit.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Bellapan to lek z grupy alkaloidów Atropa belladonna, zawierający atropinę (ATC: A03BA01), stosowany w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego. Atropina działa jako antagonista receptorów muskarynowych, blokując wpływ acetylocholiny bez wpływu na jej syntezę czy metabolizm. Farmakologicznie atropina rozszerza źrenice, poraża akomodację, podnosi ciśnienie wewnątrzgałkowe, hamuje wydzielanie gruczołów potowych, łzowych, ślinowych i śluzowych, nieznacznie rozszerza oskrzela, przyspiesza czynność serca przez hamowanie nerwu błędnego, rozszerza naczynia krwionośne skóry oraz zmniejsza napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, moczowodów i pęcherza moczowego. Działanie ośrodkowe atropiny jest dawkozależne, przy dawce 5 mg obserwuje się pobudzenie ruchowe i psychiczne, zaburzenia mowy oraz zmęczenie, natomiast dawka 10 mg wywołuje silne pobudzenie psychoruchowe, halucynacje i delirium.
acetylocholina, alkaloid tropanowy, atropa belladonna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drogi żółciowe, gruczoł łzowy, gruczoł potowy, gruczoł ślinowy, gruczoł śluzowy, halucynacje, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, moczowód, mydriaza, nerw błędny, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherz moczowy, pobudzenie psychoruchowe, pobudzenie ruchowe, porażenie akomodacji, receptor muskarynowy, rozkurcz mięśni gładkich, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie oskrzeli, siarczan atropiny, tachykardia