sulfanilamid

Sulfanilamid to jeden z pierwszych antybiotyków sulfonamidowych, który wprowadzono do lecznictwa w latach 30. XX wieku. Działa bakteriostatycznie poprzez hamowanie syntezy kwasu foliowego w komórkach bakteryjnych, co prowadzi do zatrzymania ich wzrostu i namnażania.

Mechanizm działania sulfanilamidu polega na konkurencyjnym hamowaniu enzymu syntetazy dihydropteroinowej, kluczowego w szlaku metabolicznym kwasu para-aminobenzoesowego (PABA), niezbędnego bakteriom do syntezy kwasu foliowego. Ponieważ organizm ludzki nie wytwarza kwasu foliowego, a pozyskuje go z pożywienia, lek ten wykazuje selektywną toksyczność wobec drobnoustrojów.

Sulfanilamid wykazuje aktywność wobec szerokiego spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym paciorkowców, gronkowców, pałeczek okrężnicy, a także niektórych pierwotniaków. Współcześnie jego znaczenie kliniczne znacząco zmalało na rzecz nowszych generacji sulfonamidów i innych antybiotyków, które charakteryzują się lepszym profilem bezpieczeństwa i skuteczności.

Wśród istotnych działań niepożądanych sulfanilamidu wymienia się reakcje nadwrażliwości, krystalurię, hemolizę (szczególnie u pacjentów z niedoborem G6PD), methemoglobinemię oraz rzadziej występujące, ale poważne powikłania jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Stosowanie sulfanilamidu wymaga monitorowania funkcji nerek oraz odpowiedniego nawodnienia pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl