alkaloid tropanowy
Alkaloidy tropanowe to grupa związków organicznych pochodzenia naturalnego, które posiadają w swojej strukturze szkielet tropanu. Tropan to bicykliczny układ azotowy składający się z pierścienia piperydynowego połączonego z pierścieniem pirrolidynowym. Najważniejszymi przedstawicielami tej grupy są atropina, skopolamina i kokaina.
Alkaloidy tropanowe występują głównie w roślinach z rodzin psiankowatych (Solanaceae), w tym w pokrzyku wilczej jagodzie (Atropa belladonna), bieluniu dziędzierzawie (Datura stramonium) i lulku czarnym (Hyoscyamus niger), a także w roślinach z rodziny krasnodrzewowatych (Erythroxylaceae), zwłaszcza w krzewie kokainowym (Erythroxylum coca).
W medycynie alkaloidy tropanowe znalazły zastosowanie ze względu na ich działanie antycholinergiczne – blokują receptory muskarynowe układu przywspółczulnego. Atropina i skopolamina są wykorzystywane jako środki rozszerzające źrenice, leki przeciwwymiotne, przeciwskurczowe oraz w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi. Ponadto znajdują zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona, choroby lokomocyjnej oraz jako antidotum w zatruciach związkami fosforoorganicznymi.
Alkaloidy tropanowe mogą wywoływać poważne działania niepożądane, w tym tachykardię, suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, podwyższenie ciśnienia śródgałkowego, a w wysokich dawkach – zaburzenia świadomości, majaczenie i halucynacje. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny, ich stosowanie wymaga ostrożności i ścisłego monitorowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Hemorol zawiera czopki doodbytnicze z wyciągiem gęstym (4:1) z korzenia pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) w dawce od 11,12 mg do 20 mg, co odpowiada 0,20 mg atropiny. Atropina, będąca alkaloidem tropanowym o działaniu antycholinergicznym i antagonistą receptorów muskarynowych, teoretycznie może wywoływać działania niepożądane takie jak zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic czy objawy ośrodkowe, które potencjalnie mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Jednakże, ze względu na doodbytniczą drogę podania, wchłanianie ogólnoustrojowe atropiny jest ograniczone, co zmniejsza ryzyko wystąpienia takich efektów. Dotychczasowe dane kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu Hemorolu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi urządzeń mechanicznych w ruchu.
alkaloid tropanowy, antagonista receptorów muskarynowych, aplikacja doodbytnicza, atropina, czopek doodbytniczy, doodbytnicza droga podania, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, działanie ośrodkowe, etanol 70%, Hemorol, korzeń pokrzyku, rozszerzenie źrenicy, wchłanianie ogólnoustrojowe, wyciąg gęsty, zaburzenie akomodacji oka, zaburzenie widzenia, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Lulek czarny – Właściwości farmakodynamiczne
Lulek czarny (Hyoscyamus niger) jest rośliną z rodziny psiankowatych zawierającą alkaloidy tropanowe, głównie hioscyjaminę i skopolaminę, które wykazują działanie cholinolityczne poprzez blokadę receptorów muskarynowych. W preparacie Sedalia lulek czarny występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym 9 CH, co oznacza bardzo wysokie rozcieńczenie substancji czynnej. Produkt ten zawiera również inne składniki aktywne w podobnych rozcieńczeniach, takie jak Chamomilla vulgaris, Gelsemium, Kalium bromatum, Passiflora incarnata oraz Stramonium. Wysokie rozcieńczenie 9 CH powoduje, że ilość alkaloidów tropanowych jest znikoma, co uniemożliwia wykazanie typowych efektów farmakodynamicznych obserwowanych przy wyższych stężeniach.
alkaloid tropanowy, atropina, Chamomilla vulgaris, charakterystyka produktu leczniczego, działanie cholinolityczne, efekt farmakodynamiczny, Gelsemium, hioscyjamina, Kalium bromatum, lulek czarny, Passiflora incarnata, preparat Sedalia, receptor muskarynowy, rozcieńczenie homeopatyczne, skopolamina, Stramonium, toksyczność, właściwości farmakodynamiczne - Leksykon substancji czynnych
Stramonium – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stramonium, będący składnikiem homeopatycznych preparatów takich jak Santaherba, zawiera alkaloidy tropanowe w rozcieńczeniu D4 oraz 39,5% v/v etanolu, co odpowiada około 234 mg alkoholu na dawkę 30 kropli. Ze względu na obecność alkoholu, lek jest przeciwwskazany u osób z chorobą alkoholową oraz wymaga ostrożności u kobiet w ciąży, karmiących, pacjentów z chorobami wątroby i padaczką. Stosowanie u dzieci poniżej 6 lat jest niewskazane, a u dzieci poniżej 2 lat bezwzględnie przeciwwskazane. Preparat może nasilać działanie leków o działaniu antycholinergicznym, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu takich leków, zwłaszcza ze względu na ryzyko objawów toksycznych, takich jak suchość w ustach, tachykardia, zaburzenia widzenia czy zatrzymanie moczu.
alkaloid tropanowy, atropina, bieluń dziędzierzawa, choroba alkoholowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, jaskra, lek homeopatyczny, nadwrażliwość, objaw antycholinergiczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, przedawkowanie, przerost prostaty, suchość w ustach, tachykardia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Bieluń – Interakcje
Preparat leczniczy Sedalia zawiera bieluń (Stramonium) w rozcieńczeniu homeopatycznym 9 CH, co odpowiada stężeniu około 10^-18 substancji wyjściowej, oraz inne składniki aktywne w podobnych rozcieńczeniach. Zgodnie z oficjalną charakterystyką produktu (ChPL, pkt 4.5), nie wykazano klinicznie istotnych interakcji bielunia z innymi lekami, alkoholem, pokarmem, suplementami diety ani substancjami pomocniczymi. Preparat zawiera etanol w stężeniu 0,4% (v/v), sacharozę oraz kwas benzoesowy jako substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie u pacjentów z określonymi schorzeniami, np. cukrzycą lub chorobami wątroby.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cholitol –
Produkt leczniczy Cholitol (płyn doustny) wykazuje działania niepożądane głównie ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, biegunkę oraz dyskomfort w nadbrzuszu, których częstość występowania jest określona jako nieznana. Objawy te mogą prowadzić do powikłań takich jak odwodnienie, zaburzenia wodno-elektrolitowe oraz pogorszenie jakości życia pacjenta. Ze względu na obecność w składzie ekstraktów roślinnych (m.in. nalewka z kurkumy, mniszka, kozłka, mięty pieprzowej, karczocha oraz pokrzyku wilczej jagody) oraz wysoką zawartość etanolu (58-63% V/V), konieczne jest zachowanie ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Zaleca się monitorowanie stanu nawodnienia, kontrolę poziomu elektrolitów oraz rozważenie modyfikacji dawkowania lub czasowego wstrzymania leczenia w przypadku nasilenia objawów.
alkaloid tropanowy, Belladonnae tinctura, biegunka, ból żołądka, Cholitol, dyskomfort w nadbrzuszu, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, ekstrakt roślinny, mdłości, MedDRA, nalewka z karczocha, nalewka z kozłka, nalewka z kurkumy, nalewka z mięty pieprzowej, nalewka z pokrzyku wilczej jagody, niestrawność, nudności, personel medyczny, płyn doustny, sok z mniszka, uczucie pełności, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądka i jelit - Leksykon substancji czynnych
Stramonium – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat homeopatyczny Santaherba zawiera stramonium w rozcieńczeniu D4, w ilości 3,33 ml na 100 ml roztworu, co odpowiada dawkom odpowiednio dostosowanym do wieku pacjenta. Dorośli powinni przyjmować 30 kropli trzy razy dziennie (90 kropli/dzień), młodzież 12-18 lat 15 kropli trzy razy dziennie (45 kropli/dzień), a dzieci 6-11 lat 10 kropli trzy razy dziennie (30 kropli/dzień) po konsultacji lekarskiej. Stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane, natomiast u dzieci 2-5 lat dawkowanie wymaga indywidualnej konsultacji i zachowania co najmniej 4-godzinnych odstępów między dawkami. Preparat należy rozpuścić w niewielkiej ilości przegotowanej, chłodnej wody i przyjmować między posiłkami, zachowując odstęp 30 minut przed lub 1 godzinę po jedzeniu, z chwilowym przetrzymaniem pod językiem dla lepszego wchłaniania. Czas stosowania nie powinien przekraczać 5 dni bez konsultacji lekarskiej.
alkaloid tropanowy, bieluń dziędzierzawa, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, choroba współistniejąca, działanie niepożądane, etanol, farmakodynamika leku, farmakokinetyka, farmakologia, jaskra, krople doustne, padaczka, polipragmazja, preparat homeopatyczny, rozcieńczenie D4, Santaherba, Stramonium, substancja aktywna, substancja czynna, zaburzenie oddawania moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cholitol –
Preparat Cholitol to złożony płyn doustny zawierający nalewki roślinne o łącznej zawartości etanolu 58-63% (V/V). Skład opiera się na tradycyjnych surowcach: Curcumae tinctura (30 g/100 g) z działaniem przeciwzapalnym i żółciopędnym, Taraxaci succus (25 g/100 g) o właściwościach żółciopędnych i moczopędnych, Valerianae tinctura (15 g/100 g) uspokajająca i spazmolityczna, Menthae pip. tinctura (12 g/100 g) rozkurczowa i wiatropędna, Cynarae tinctura (11 g/100 g) o działaniu hepatoprotekcyjnym oraz Belladonnae tinctura (7 g/100 g) rozkurczająca mięśnie gładkie. Preparat jest stosowany głównie w zaburzeniach funkcji wątroby, pęcherzyka żółciowego i przewodu pokarmowego, jednak brak jest dedykowanych badań farmakodynamicznych potwierdzających mechanizmy działania i interakcje składników.
alkaloid tropanowy, atropina, badanie farmakologiczne, Belladonnae tinctura, Curcumae tinctura, Cynarae tinctura, dysfunkcja dróg żółciowych, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, działanie antyoksydacyjne, działanie farmakodynamiczne, działanie hepatoprotekcyjne, działanie moczopędne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, hioscyjamina, interakcja, mechanizm działania, Menthae pip. tinctura, mięsień gładki, nalewka roślinna, nalewka z karczocha, nalewka z kozłka lekarskiego, nalewka z mięty pieprzowej, nalewka z ostryżu, nalewka z pokrzyku wilczej jagody, napięcie mięśniowe, pęcherzyk żółciowy, produkcja żółci, przewód pokarmowy, sok z mniszka lekarskiego, środek żółciopędny, Taraxaci succus, Valerianae tinctura, właściwość przeciwzapalna, właściwość żółciopędna, zaburzenie trawienne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Santaherba –
Lek Santaherba w formie kropli doustnych zawiera ekstrakty roślinne (m.in. Yerba santa D3, Belladonna D4, Ephedra vulgaris D4) oraz adrenalinę w rozcieńczeniach homeopatycznych (Adrenalinum D6). Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik, co może prowadzić do reakcji anafilaktycznych. Preparat nie jest wskazany u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na niedojrzałość metaboliczną, ryzyko działań niepożądanych oraz obecność 39,5% (v/v) etanolu. Wysoka zawartość alkoholu wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących, a także u osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz u pacjentów z padaczką i innymi chorobami neurologicznymi.
alkaloid tropanowy, choroba neurologiczna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, choroba wieńcowa, działanie antycholinergiczne, działanie sympatykomimetyczne, ekstrakt roślinny, etanol, interakcja leków z alkoholem, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niestabilne ciśnienie tętnicze, padaczka, przerost gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, tachyarytmia, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Paragrippe –
Produkt leczniczy Paragrippe w formie tabletek, zawierający substancje czynne Arnica montana 4CH, Belladonna 4CH, Eupatorium perfoliatum 4CH, Gelsemium sempervirens 4CH oraz Sulfur 5CH, nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych z innymi lekami. Wynika to z wysokich rozcieńczeń homeopatycznych (4CH i 5CH), które minimalizują ryzyko interakcji. Nie stwierdzono również istotnych interakcji z alkoholem etylowym, choć brak jest specyficznych badań w tym zakresie, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego spożywania alkoholu. Substancje pomocnicze, takie jak sacharoza i laktoza, nie wykazują interakcji, jednak należy uwzględnić ich obecność u pacjentów z nietolerancją tych składników.
alkaloid tropanowy, arnica montana, Belladonna, działanie sedatywne, Eupatorium perfoliatum, Gelsemium sempervirens, interakcja farmakodynamiczna i farmakokinetyczna, interakcja lekowa, laktoza, lek antycholinergiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, nietolerancja, rozcieńczenie homeopatyczne, sacharoza, siarka, suplement diety - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Produkt leczniczy Bellapan, zawierający alkaloidy tropanowe w dawce 0,25 mg atropiny siarczanu na tabletkę, wykazuje istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Mechanizm działania obejmuje wpływ na ośrodkowy układ nerwowy oraz narząd wzroku, prowadząc do zaburzeń akomodacji i omamów wzrokowych, które mogą wydłużać czas reakcji i zaburzać percepcję wzrokową. Objawy te stanowią istotne ryzyko dla bezpieczeństwa pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego, szczególnie w początkowym okresie terapii. Lekarz powinien uwzględnić indywidualne czynniki ryzyka, takie jak wiek, dawka, współistniejące schorzenia neurologiczne i okulistyczne oraz interakcje farmakologiczne, które mogą nasilać działania niepożądane.
alkaloid tropanowy, Bellapan, charakterystyka produktu leczniczego, efekt niepożądany, interakcja lekowa, narząd wzroku, objaw niepożądany, omam wzrokowy, ośrodkowy układ nerwowy, schorzenie neurologiczne, schorzenie okulistyczne, siarczan atropiny, sprawność psychomotoryczna, zaburzenie akomodacji, zaburzenie percepcji wzrokowej, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie widzenia - Leksykon substancji czynnych
Yerba santa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparat Santaherba w formie kropli doustnych zawiera Yerba Santa (D3, 3,33 ml/100 ml) oraz inne składniki roślinne o działaniu wykrztuśnym, rozkurczowym i sympatykomimetycznym, takie jak Ipeca D4, Lobelia inflata D3, Adrenalinum D6, Belladonna D4, Stramonium D4 i Ephedra vulgaris D4. Produkt zawiera 39,5% (v/v) etanolu, co odpowiada około 234 mg czystego alkoholu w dawce 30 kropli dla dorosłych, równoważnej spożyciu 5,8 ml piwa lub 2,3 ml wina. Ze względu na obecność alkoholu, preparat jest przeciwwskazany u osób z chorobą alkoholową oraz wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, kobiet ciężarnych i karmiących piersią, ze względu na ryzyko przenikania etanolu do płodu lub mleka matki oraz potencjalne obniżenie progu drgawkowego.
alkaloid tropanowy, alkohol etylowy, choroba alkoholowa, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, działanie rozkurczowe, działanie sympatykomimetyczne, działanie wykrztuśne, etanol, interakcja lekowa, mięśnie gładkie oskrzeli, obniżenie progu drgawkowego, ordynacja preparatu, padaczka, schorzenie dróg oddechowych, układ autonomiczny, związek sympatykomimetyczny - Leksykon substancji czynnych
Atropina – Przedawkowanie
Atropina, będąca alkaloidem tropanowym o działaniu przeciwcholinergicznym, może wywołać poważne zatrucie przy przedawkowaniu, z dawkami śmiertelnymi wynoszącymi około 100 mg u dorosłych oraz 10 mg, a nawet 2 mg u dzieci. Objawy zatrucia obejmują zarówno efekty obwodowe, takie jak suchość błon śluzowych, tachykardia, nadciśnienie, rozszerzenie źrenic (mydriasis), hipertermię i zatrzymanie moczu, jak i objawy ośrodkowego układu nerwowego (OUN), począwszy od pobudzenia (nerwowość, omamy, delirium) do depresji (senność, drgawki, śpiączka, niewydolność oddechowa i krążeniowa). Charakterystyczna jest duża zmienność indywidualna w odpowiedzi na atropinę, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej, zwłaszcza u dzieci i w przypadku preparatów okulistycznych, gdzie przedawkowanie może nastąpić przez nadmierne wchłonięcie do krążenia ogólnego lub przypadkowe spożycie.
alkaloid tropanowy, ataksja, atropinum sulfuricum, delirium, diplopia, drgawki, dysfagia, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwcholinergiczne, fizostygmina, fotofobia, hipertermia, inhibitor cholinoesterazy, mydriasis, neostygmina, niewydolność oddechowa, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie atropiny, retencja moczu, siarczan atropiny, śpiączka, tachykardia, toksyczność atropiny, węgiel aktywowany - Leksykon substancji czynnych
Pokrzyk wilcza jagoda – Wskazania do stosowania
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) jest wykorzystywany w medycynie w różnych formach farmaceutycznych, w tym jako nalewka (np. Cholitol zawierający 7 g/100 g Belladonnae tinctura) oraz w rozcieńczeniach homeopatycznych (3CH, 4CH, 6CH). Preparaty te stosowane są w zaburzeniach trawiennych (działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego), terapii suchego i drażniącego kaszlu (działanie antycholinergiczne zmniejszające wydzielanie śluzu i skurcze oskrzeli), stanach zapalnych i po urazach (Traumeel S z 0,05 g/100 g Atropa bella-donna D1), chrypce i nadwyrężeniu strun głosowych (Homeovox, Belladonna 6CH, 0,091 mg/tabletkę), objawach infekcji grypowych (Paragrippe, Belladonna 4CH, 0,6 mg/tabletkę) oraz w stanach nadmiernej pobudliwości nerwowej i zaburzeniach snu (Sedatif PC, Belladonna 6CH, 0,05 mg/tabletkę). Preparaty homeopatyczne są stosowane jako terapia wspomagająca, a preparaty doustne zawierające alkohol (58-63% V/V w Cholitol) wymagają ostrożności u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia etanolu.
alkaloid tropanowy, atropina, ból głowy, ból mięśniowy, choroba wątroby, chrypka, dolegliwość bólowa stawów, droga oddechowa, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwzapalne, karczoch, kaszel, kozłek lekarski, mięsień gładki przewodu pokarmowego, mięta pieprzowa, mniszek lekarski, nalewka lecznicza, nerwica wegetatywna, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, objaw grypopodobny, ostryż, pobudliwość nerwowa, pokrzyk wilcza jagoda, preparat złożony, przekrwienie błony śluzowej, rozcieńczenie homeopatyczne, skurcz oskrzeli, stan gorączkowy, stan zapalny, stan zapalny gardła, struna głosowa, suchy kaszel, termoregulacja, właściwość rozkurczowa, zaburzenie snu, zaburzenie trawienne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Pokrzyk wilcza jagoda – Interakcje
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) zawiera alkaloidy tropanowe (atropinę, hioscyjaminę, skopolaminę) o działaniu antycholinergicznym, które mogą potencjalnie wchodzić w interakcje farmakologiczne z innymi lekami. W większości preparatów homeopatycznych (np. Drosetux, Homeovox, Paragrippe, Sedatif PC) oraz miejscowych (Traumeel S) nie odnotowano istotnych interakcji, co wynika z niskiego stężenia substancji czynnej i ograniczonego wchłaniania systemowego. Preparat Cholitol zawiera Belladonnae tinctura w ilości 7 g/100 g oraz 58-63% V/V etanolu, co wymaga uwagi ze względu na ryzyko interakcji z alkoholem i innymi lekami. Producent preparatu Malia Kaszel (Atropa bella-donna D6) zaleca konsultację lekarską przed zastosowaniem, wskazując na potencjalne, choć nieudokumentowane interakcje.
alkaloid tropanowy, atropa belladonna, atropina, ciśnienie śródgałkowe, domperidon, donepezyl, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, hioscyjamina, inhibitor cholinesterazy, jaskra z wąskim kątem, lek cholinomimetyczny, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, metoklopramid, nalewka z pokrzyku, obniżenie progu drgawkowego, opioidowy lek przeciwbólowy, pokrzyk wilcza jagoda, preparat homeopatyczny, refluks żołądkowo-przełykowy, rywastygmina, skopolamina, suchość jamy ustnej, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Preparat Bellapan zawiera 0,25 mg zespołu alkaloidów tropanowych, przeliczonych na atropiny siarczan, w formie tabletek. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania są ograniczone, co wynika z długotrwałego i szerokiego stosowania atropiny i jej pochodnych w praktyce klinicznej. Profil farmakologiczny i toksykologiczny atropiny jest dobrze poznany, a brak nowych danych przedklinicznych o znaczeniu klinicznym wskazuje na stabilność i przewidywalność bezpieczeństwa leku. Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania, działań niepożądanych, przeciwwskazań oraz interakcji lekowych zawarte są w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL).
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Właściwości farmakodynamiczne
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest kluczowym składnikiem preparatu Hemorol, stosowanego w terapii dolegliwości hemoroidalnych. W preparacie występuje w postaci wyciągu gęstego (4:1) otrzymywanego przy użyciu 70% etanolu (V/V), w ilości od 11,12 mg do 20 mg, co odpowiada standaryzowanej zawartości atropiny wynoszącej 0,20 mg na czopek. Atropina, główny alkaloid korzenia pokrzyku, działa poprzez blokadę receptorów muskarynowych, prowadząc do zmniejszenia napięcia mięśni gładkich naczyń i tkanek okołoodbytniczych, redukcji przekrwienia oraz złagodzenia skurczów zwieracza odbytu, co przekłada się na kompleksowe działanie ściągające, przeciwzapalne i rozkurczające w obrębie hemoroidów.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix), będący składnikiem leku Hemorol w postaci czopków, występuje w formie wyciągu gęstego 4:1 w ilości 11,12–20 mg na czopek, co odpowiada 0,20 mg atropiny. Mimo obecności atropiny, alkaloidu tropanowego o działaniu przeciwcholinergicznym, brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności tego wyciągu oraz całego preparatu Hemorol. Nie przeprowadzono badań oceniających toksyczność ostrą, podostrą, przewlekłą, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, toksyczność reprodukcyjną ani teratogenność, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa stosowania tego leku.
alkaloid tropanowy, atropa belladonna, atropina, badanie toksyczności, działanie przeciwcholinergiczne, etanol, genotoksyczność, korzeń pokrzyku, potencjał rakotwórczy, receptor muskarynowy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, standaryzacja leku, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg gęsty - Leksykon substancji czynnych
Ergotamina – Właściwości farmakodynamiczne
Ergotamina, alkaloid sporyszu, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące wpływ na receptory serotoninergiczne (5-HT), alfa-adrenergiczne oraz bezpośredni efekt na naczynia krwionośne. W leczeniu migreny jej kluczowym mechanizmem jest selektywny skurcz tętnic czaszkowych oraz centralne hamowanie neuronów serotoninergicznych przewodzących ból. Ergotamina działa jako częściowy agonista receptorów alfa2-adrenergicznych i antagonista alfa1, co wpływa na złożony efekt naczynioskurczowy zależny od wyjściowego oporu naczyniowego. Preparaty takie jak Ergotaminum Filofarm zawierają winian ergotaminy, który zwiększa napięcie ścian naczyń, natomiast Bellergot łączy ergotaminę z atropiną i fenobarbitalem, co rozszerza spektrum działania o efekty uspokajające, nasenne, parasympatykolityczne i przeciwdrgawkowe. Ergotamina wykazuje także silne działanie oksytocynowe, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania u kobiet w ciąży.
alkaloid sporyszu, alkaloid tropanowy, działanie naczynioskurczowe, działanie oksytocynowe, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie przeciwmigrenowe, działanie przeciwwymiotne, działanie rozkurczowe, leczenie migreny, lek przeciwbólowy, mięsień gładki, mięsień macicy, mięśniówka gładka oskrzeli, naczynie krwionośne, naczynie wewnątrzczaszkowe, naczynie zewnątrzczaszkowe, napięcie naczyniowe, neuron serotoninergiczny, obkurczenie naczyń, profil farmakodynamiczny, przewodzenie bodźców bólowych, receptor 5-HT, receptor adrenergiczny, receptor alfa-adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor serotoninergiczny, tętnica czaszkowa, trudność w połykaniu, winian ergotaminy - Leksykon substancji czynnych
Atropa belladonna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Angin-Heel SD zawiera Atropa bella-donna w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (60 mg), co odpowiada rozcieńczeniu 1:10 000 substancji wyjściowej. Dokumentacja produktu nie przedstawia szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji, co jest odnotowane w sekcji 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego jako „Brak danych”. Preparat zawiera również inne składniki homeopatyczne: Hydrargyrum bicyanatum D8 (30 mg), Phytolacca americana D4 (30 mg), Apis mellifica D4 (30 mg), Arnica montana D4 (30 mg) oraz Hepar sulfuris D6 (60 mg). Ze względu na brak danych przedklinicznych, konieczne jest zachowanie ostrożności przy przepisywaniu leku, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka, takich jak kobiety w ciąży, karmiące, dzieci oraz osoby z chorobami przewlekłymi.
alkaloid tropanowy, apis mellifica, arnica montana, atropa belladonna, hepar sulfuris, hydrargyrum bicyanatum, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, phytolacca americana, preparat homeopatyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, substancja pomocnicza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Bellapan, zawierający alkaloidy tropanowe w przeliczeniu na atropiny siarczan, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą nasilać lub osłabiać jego działanie cholinolityczne. Leki takie jak amantadyna, chinidyna, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, inhibitory MAO, neuroleptyki oraz pochodne fenotiazyny mogą nasilać działanie cholinolityczne Bellapanu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia poznawcze, tachykardia, suchość błon śluzowych czy halucynacje. Z kolei Bellapan antagonizuje działanie leków prokinetycznych (np. metoklopramidu) oraz inhibitorów cholinesterazy (np. neostygminy, donepezilu) i parasympatykomimetyków, co może prowadzić do osłabienia ich efektów terapeutycznych. Ponadto, Bellapan osłabia działanie fenotiazyn, co jest istotne klinicznie u pacjentów stosujących leki przeciwpsychotyczne z tej grupy.
alkaloid tropanowy, amantadyna, antagonista receptora H2, atenolol, beta-adrenolityk, bradykardia, chinidyna, choroba Parkinsona, cymetydyna, demencja, digoksyna, diuretyk tiazydowy, donepezil, działanie cholinolityczne, hipokalemia, inhibitor cholinesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, karbachol, lek moczopędny, lek opioidowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, meperydyna, metoklopramid, miastenia, neostygmina, neuroleptyk, ośrodkowy układ nerwowy, parasympatykomimetyk, perystaltyka przewodu pokarmowego, pilokarpina, pirydostygmina, pochodna fenotiazyny, prokinetyk, retencja moczu, siarczan atropiny, tachykardia, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny - Leksykon substancji czynnych
Koralowiec czerwony – Przeciwwskazania stosowania
Koralowiec czerwony (Corallium rubrum) w potencji homeopatycznej 3CH jest składnikiem preparatu Drosetux, który występuje w formie syropu o objętości 150 ml, zawierającym po 15 ml każdej substancji czynnej. Główne przeciwwskazania do stosowania preparatu obejmują potwierdzoną nadwrażliwość na koralowiec czerwony oraz na pozostałe składniki aktywne, takie jak Drosera, Arnica montana, Belladonna, Cina, Coccus cacti, Cuprum gluconicum, Ferrum phosphoricum, Ipeca i Solidago virga aurea. Dodatkowo, preparat zawiera sacharozę i benzoesan sodu, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedoborem sacharazy-izomaltazy lub nadwrażliwością na benzoesan sodu, w tym reakcje alergiczne typu natychmiastowego.
alkaloid tropanowy, arnika górska, benzoesan sodu, charakterystyka produktu leczniczego, Drosetux, fosforan żelaza, glukonian miedzi, koralowiec czerwony, nadwrażliwość, nawłoć pospolita, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy, pokrzyk wilczej jagody, preparat homeopatyczny, reakcja typu natychmiastowego, reakcja uczuleniowa, wymiotnica prawdziwa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Yerba santa – Przeciwwskazania stosowania
Yerba santa (Eriodictyon californicum) jest składnikiem preparatu Santaherba w formie kropli doustnych, który zawiera również inne substancje czynne, takie jak Ipeca D4, Lobelia inflata D3, Adrenalinum D6, Belladonna D4, Stramonium D4, Solidago virga aurea D3, Ephedra vulgaris D4, Galeopsis ochroleuca TM, Sambucus nigra TM oraz Crataegus oxyacantha TM. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na którąkolwiek z tych substancji. Preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego i metabolicznego oraz trudności w monitorowaniu działań niepożądanych. Santaherba zawiera 39,5% (v/v) etanolu, co stanowi istotne ograniczenie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących, osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz pacjentów z padaczką i innymi schorzeniami neurologicznymi.
alkaloid tropanowy, choroba serca, choroba układu moczowego, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze, dysfagia, etanol, głód alkoholowy, interakcja lekowa, jaskra, krople doustne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nadwrażliwość smakowa, padaczka, preparat ziołowy, reakcja alergiczna, Santaherba, schorzenie neurologiczne, układ moczowy, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny, Yerba santa, zaburzenie koordynacji, zaburzenie smaku - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Interakcje
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) zawiera alkaloidy tropanowe, głównie atropinę, wykazującą działanie antycholinergiczne. Produkt leczniczy Hemorol zawiera wyciąg gęsty (4:1) z korzenia pokrzyku, odpowiadający 0,20 mg atropiny na czopka, podawanego doodbytniczo. Pomimo braku specyficznych badań interakcji dla Hemorolu, atropina może potencjalnie wchodzić w interakcje z lekami o działaniu cholinergicznym i antycholinergicznym, nasilając objawy antycholinergiczne, takie jak suchość błon śluzowych, tachykardia, zaburzenia widzenia czy zatrzymanie moczu. Dodatkowo, alkohol etylowy może nasilać działanie przeciwcholinergiczne atropiny, choć ze względu na niską dawkę i drogę podania ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest prawdopodobnie niewielkie. Hemorol zawiera także inne składniki aktywne, które mogą modyfikować działanie korzenia pokrzyku lub wchodzić w interakcje z innymi lekami.
alkaloid tropanowy, antagonista receptorów muskarynowych, atropa belladonna, atropina, benzokaina, choroba Alzheimera, digoksyna, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwcholinergiczne, IMAO, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, kontrola glikemii, korzeń pokrzyku, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, metoklopramid, objaw antycholinergiczny, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie doodbytnicze, prokinetyk, receptor muskarynowy, suchość błon śluzowych, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wyciąg gęsty, zaburzenie koncentracji, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Lulek czarny – Przeciwwskazania stosowania
Lulek czarny (Hyoscyamus niger) w preparacie Sedalia występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym 9CH, co znacząco redukuje ryzyko działań niepożądanych typowych dla alkaloidów tropanowych. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na lulek czarny oraz na pozostałe substancje czynne preparatu, takie jak Chamomilla vulgaris 9CH, Gelsemium 9CH, Kalium bromatum 9CH, Passiflora incarnata 3DH i Stramonium 9CH. Dodatkowo, należy uwzględnić nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w tym sacharozę, etanol (0,4% [v/v]) oraz kwas benzoesowy. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1. roku życia ze względu na potencjalne ryzyko związane z substancjami pomocniczymi oraz wpływem na niedojrzały organizm.
alkaloid tropanowy, atropina, Chamomilla vulgaris, choroba wątroby, Gelsemium, jaskra z wąskim kątem przesączania, Kalium bromatum, kwas benzoesowy, lulek czarny, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, Passiflora incarnata, podrażnienie błony śluzowej, preparat Sedalia, przerost prostaty, reakcja nadwrażliwości, rozcieńczenie homeopatyczne, schorzenie układu moczowego, Stramonium, uraz mózgu, zaburzenie psychotyczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Bellapan to lek z grupy alkaloidów Atropa belladonna, zawierający atropinę (ATC: A03BA01), stosowany w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego. Atropina działa jako antagonista receptorów muskarynowych, blokując wpływ acetylocholiny bez wpływu na jej syntezę czy metabolizm. Farmakologicznie atropina rozszerza źrenice, poraża akomodację, podnosi ciśnienie wewnątrzgałkowe, hamuje wydzielanie gruczołów potowych, łzowych, ślinowych i śluzowych, nieznacznie rozszerza oskrzela, przyspiesza czynność serca przez hamowanie nerwu błędnego, rozszerza naczynia krwionośne skóry oraz zmniejsza napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, moczowodów i pęcherza moczowego. Działanie ośrodkowe atropiny jest dawkozależne, przy dawce 5 mg obserwuje się pobudzenie ruchowe i psychiczne, zaburzenia mowy oraz zmęczenie, natomiast dawka 10 mg wywołuje silne pobudzenie psychoruchowe, halucynacje i delirium.
acetylocholina, alkaloid tropanowy, atropa belladonna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drogi żółciowe, gruczoł łzowy, gruczoł potowy, gruczoł ślinowy, gruczoł śluzowy, halucynacje, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, moczowód, mydriaza, nerw błędny, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherz moczowy, pobudzenie psychoruchowe, pobudzenie ruchowe, porażenie akomodacji, receptor muskarynowy, rozkurcz mięśni gładkich, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie oskrzeli, siarczan atropiny, tachykardia - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – L52 –
Preparat L52 krople doustne zawiera wysoką zawartość etanolu (67,5% v/v), co istotnie wpływa na ośrodkowy układ nerwowy i może upośledzać zdolności psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn. W skład preparatu wchodzą również substancje czynne w rozcieńczeniach homeopatycznych, takie jak Belladonna D4, Aconitum napellus D6 oraz Gelsemium D6, które potencjalnie wykazują działanie sedatywne lub wpływające na OUN. Przekroczenie zalecanych dawek L52 może nasilać te efekty, dlatego konieczne jest ścisłe przestrzeganie dawkowania oraz uwzględnienie indywidualnej wrażliwości pacjenta. Lekarz powinien szczegółowo informować o ryzyku związanym z prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn, zwracając uwagę na możliwe interakcje z innymi lekami o działaniu sedatywnym lub alkoholem.
aconitum napellus, akonityna, alkaloid tropanowy, arnica montana, Belladonna, Bryonia, China rubra, choroba wątroby, depresja OUN, Drosera, działanie sedatywne, etanol w preparacie leczniczym, Eucalyptus globulus, Eupatorium perfoliatum, funkcja psychomotoryczna, Gelsemium, indywidualna wrażliwość, interakcja lekowa, jaśmin karoliński, ośrodkowy układ nerwowy, pokrzyk wilcza jagoda, Polygala, rozcieńczenie homeopatyczne, tojad mocny, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Atropa belladonna – Przedawkowanie
Atropa belladonna zawiera alkaloidy tropanowe (atropina, skopolamina, hioscyjamina) o silnym działaniu antycholinergicznym, które blokują receptory muskarynowe, prowadząc do dominacji układu współczulnego i objawów toksycznych. W preparacie Angin-Heel SD Atropa belladonna występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (60 mg w tabletce), co znacząco zmniejsza ryzyko przedawkowania i toksyczności. Dawki toksyczne surowej rośliny to 2-5 jagód u dorosłych i 1-2 u dzieci, a dawka śmiertelna atropiny wynosi około 10 mg. Typowe objawy zatrucia obejmują zaburzenia świadomości (od dezorientacji do śpiączki przy dawkach >1 mg atropiny), tachykardię (>100/min), suchość błon śluzowych, rozszerzenie źrenic (mydriasis), zaczerwienienie skóry, zaburzenia rytmu serca, niedrożność porażenną jelit, zatrzymanie moczu, hipertermię (>40°C) oraz drgawki przy dawkach >2 mg atropiny.
acetylocholina, alkaloid tropanowy, antagonista receptora muskarynowego, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, atropa belladonna, atropina, benzodiazepina, blokada receptora muskarynowego, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, fotofobia, halucynacja, hioscyjamina, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, majaczenie, midriaza, mydriasis, nadciśnienie tętnicze, napad toniczno-kloniczny, niedrożność porażenna jelit, nieostre widzenie, objawy antycholinergiczne, pobudzenie psychoruchowe, pokrzyk wilcza jagoda, rozszerzenie źrenic, skopolamina, śpiączka, suchość jamy ustnej, tachykardia, tachypnoe, układ przywspółczulny, układ współczulny, węgiel aktywowany, zaburzenie akomodacji, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Scopolan 10 mg
Lek Scopolan (hioscyny butylobromek) w dawce 10 mg w postaci tabletek drażowanych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 11,2 mg laktozy jednowodnej i 47,8 mg sacharozy na tabletkę. Szczególną ostrożność należy zachować u osób uczulonych na alkaloidy tropanowe, np. atropinę, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Przeciwwskazania obejmują także jaskrę z wąskim kątem przesączania, rozrost gruczołu krokowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego, zaparcia atoniczne, niedrożność porażenną jelit, zwężenia przełyku, wpustu lub odźwiernika żołądka oraz megacolon, gdzie lek może nasilać objawy i prowadzić do powikłań. Ponadto, stosowanie u pacjentów z tachykardią i myasthenia gravis jest niewskazane ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu serca oraz pogorszenia osłabienia mięśniowego.
Scopolan nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz zwiększonej podatności na działania niepożądane układu antycholinergicznego. W sytuacjach klinicznych takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego bez istotnych objawów, zaburzenia połykania czy predyspozycja do jaskry, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny korzyści względem ryzyka. Dodatkowo, obecność laktozy i sacharozy w preparacie wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, a także u osób z nietolerancją fruktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. Znajomość tych przeciwwskazań i ostrożności jest kluczowa dla bezpiecznego i skutecznego stosowania hioscyny butylobromku.
alkaloid tropanowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, działanie antycholinergiczne, hioscyny butylobromek, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, megacolon, myasthenia gravis, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nużliwość mięśni, receptor muskarynowy, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, rozrost gruczołu krokowego, tabletka drażowana, tachykardia, transmisja nerwowo-mięśniowa, zaparcie atoniczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie odźwiernika żołądka, zwężenie przełyku, zwężenie szyi pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Stramonium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja stramonium (bieluń dziędzierzawa, Datura stramonium) w produkcie leczniczym Santaherba występuje w potencji homeopatycznej D4, co odpowiada rozcieńczeniu 1:10 000 substancji wyjściowej. Preparat zawiera 3,33 ml stramonium na 100 ml produktu, będąc jednym z jedenastu składników czynnych. Brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania stramonium w tym preparacie, co stanowi istotne ograniczenie dla oceny ryzyka. Stramonium zawiera alkaloidy tropanowe, takie jak skopolamina i atropina, o działaniu antycholinergicznym, jednak ich stężenie w Santaherba jest znacznie zredukowane ze względu na wysokie rozcieńczenie homeopatyczne. Ponadto, preparat zawiera 39,5% (v/v) etanolu, co może wpływać na bezpieczeństwo stosowania, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu lub przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Wskazania do stosowania
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest stosowany w farmakoterapii hemoroidów dzięki zawartości alkaloidu atropiny (0,20 mg w standaryzowanym wyciągu 4:1). Preparaty doodbytnicze, takie jak Hemorol, zawierają 11,12-20 mg wyciągu gęstego ekstrahowanego 70% etanolem, co umożliwia miejscowe działanie przeciwbólowe, rozkurczowe i przeciwzapalne. Atropina wykazuje działanie parasympatykolityczne poprzez blokadę receptorów muskarynowych, co prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśni gładkich zwieracza odbytu oraz redukcji stanów zapalnych, łagodząc ból, świąd, pieczenie i dyskomfort podczas defekacji u pacjentów z żylakami odbytu.
alkaloid tropanowy, atropa belladonna, atropina, benzokaina, działanie antycholinergiczne, działanie miejscowo znieczulające, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwbólowe i rozkurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, hemoroidy, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, korzeń pokrzyku, kwiat rumianku, receptory muskarynowe, wyciąg gęsty, wyciąg z korzenia pokrzyku, ziele krwawnika, ziele żarnowca, zwieracz odbytu, żylaki odbytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Bellapan, zawierający alkaloidy tropanowe w dawce odpowiadającej 0,25 mg siarczanu atropiny, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z cholinolitycznego mechanizmu działania, polegającego na blokadzie receptorów muskarynowych. Działania te obejmują suchość błon śluzowych i skóry, zaczerwienienie skóry, zaparcia, zaburzenia akomodacji, porażenie zwieraczy źrenicy (mydriaza), zwiększenie ciśnienia śródgałkowego oraz objawy ze strony układu nerwowego i psychiki, takie jak pobudzenie, depresja czy omamy wzrokowe. Częstość występowania tych działań jest określona jako „niekiedy”, co wskazuje na sporadyczne pojawianie się, jednak ryzyko wzrasta u pacjentów z jaskrą, osób starszych oraz z zaburzeniami funkcji nerek, wątroby i psychicznymi.
alkaloid tropanowy, ciśnienie śródgałkowe, depresja, gruczoł wydzielniczy, jaskra, mydriaza, omam wzrokowy, perystaltyka jelit, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, stosunek korzyści do ryzyka, suchość błon śluzowych, właściwość cholinolityczna, zaburzenie akomodacji, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie psychiczne, zaczerwienienie skóry, zwieracz źrenicy - Leksykon substancji czynnych
Krwawnik pospolity – Interakcje
Krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, w tym Imupret N i Traumeel S. W preparacie Imupret N, zawierającym wyciąg z krwawnika oraz korę dębu, stwierdzono istotne klinicznie zmniejszenie biodostępności alkaloidów tropanowych, izochinolonowych, indolowych i purynowych (np. atropina, morfina, kofeina) wskutek zmniejszenia ich wchłaniania. Traumeel S zawiera krwawnik w nalewce w stężeniu 0,09 g/100 g i nie wykazuje znanych interakcji farmakokinetycznych. Preparaty z krwawnikiem zawierające etanol (np. Imupret N do 19,5% V/V) mogą nasilać działanie depresyjne na OUN, zwiększać ryzyko hepatotoksyczności oraz modyfikować metabolizm innych leków, zwłaszcza przy jednoczesnym spożyciu alkoholu. Preparaty stosowane zewnętrznie (maści, żele) nie wykazują istotnej absorpcji ogólnoustrojowej i ryzyka interakcji z alkoholem.
acenokumarol, achillea millefolium, alkaloid, alkaloid indolowy, alkaloid izochinolonowy, alkaloid purynowy, alkaloid tropanowy, atropina, benzodiazepina, biodostępność, ciśnienie tętnicze, działanie depresyjne, działanie hipotensyjne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzapalne, działanie sedatywne, etanol, Imupret N, interakcja farmakodynamiczna, klopidogrel, kodeina, kofeina, kora dębu, krwawnik pospolity, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, morfina, nalewka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, produkt leczniczy, rezerpina, skopolamina, strychnina, teofilina, Traumeel S, uszkodzenie wątroby, warfaryna, ziele krwawnika pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Galeopsis ochroleuca – Właściwości farmakodynamiczne
Galeopsis ochroleuca, znany również jako poziewnik żółtobiały, jest składnikiem preparatu Santaherba w formie nalewki macierzystej (TM), stosowanego jako krople doustne. W produkcie tym występuje w stężeniu 3,33 ml nalewki na 100 ml roztworu, który zawiera 39,5% (v/v) etanolu jako rozpuszczalnik. Preparat zawiera także inne substancje roślinne oraz alkaloidy tropanowe i hormony, co wskazuje na złożoną kompozycję o potencjalnie wielokierunkowym działaniu farmakologicznym. Pomimo szerokiego zastosowania, brak jest oficjalnych, szczegółowych danych farmakodynamicznych dotyczących Galeopsis ochroleuca w charakterystyce produktu leczniczego Santaherba.
Adrenalinum, alkaloid tropanowy, badanie kliniczne, Belladonna, crataegus oxyacantha, działanie hormonalne, ephedra vulgaris, etanol, Ipeca, krople doustne, Lobelia inflata, mechanizm działania, nalewka macierzysta, poziewnik pstry, poziewnik żółtobiały, profil farmakodynamiczny, Sambucus nigra, Solidago virga aurea, Stramonium, substancja czynna, właściwość farmakodynamiczna, Yerba santa, związek biologicznie czynny