Przedawkowanie
Atropa belladonna

Atropa belladonna zawiera alkaloidy tropanowe (atropina, skopolamina, hioscyjamina) o silnym działaniu antycholinergicznym, które blokują receptory muskarynowe, prowadząc do dominacji układu współczulnego i objawów toksycznych. W preparacie Angin-Heel SD Atropa belladonna występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (60 mg w tabletce), co znacząco zmniejsza ryzyko przedawkowania i toksyczności. Dawki toksyczne surowej rośliny to 2-5 jagód u dorosłych i 1-2 u dzieci, a dawka śmiertelna atropiny wynosi około 10 mg. Typowe objawy zatrucia obejmują zaburzenia świadomości (od dezorientacji do śpiączki przy dawkach >1 mg atropiny), tachykardię (>100/min), suchość błon śluzowych, rozszerzenie źrenic (mydriasis), zaczerwienienie skóry, zaburzenia rytmu serca, niedrożność porażenną jelit, zatrzymanie moczu, hipertermię (>40°C) oraz drgawki przy dawkach >2 mg atropiny.

Przedawkowanie substancji atropa belladonna

Atropa belladonna (pokrzyk wilcza jagoda) jest rośliną zawierającą substancje o silnym działaniu antycholinergicznym, przede wszystkim atropinę, skopolaminę i hioscyjaminę. Substancja ta występuje w preparatach leczniczych, takich jak Angin-Heel SD, gdzie stanowi jeden ze składników w postaci rozcieńczenia homeopatycznego D4 (60 mg w tabletce). 1

Informacje o przedawkowaniu

W przypadku produktu leczniczego Angin-Heel SD, który zawiera Atropa belladonna w rozcieńczeniu homeopatycznym D4, objawy przedawkowania nie zostały odnotowane w charakterystyce produktu leczniczego. 2

Należy jednak zauważyć, że w przypadku preparatów homeopatycznych zawierających Atropa belladonna w rozcieńczeniu D4, ryzyko przedawkowania i wystąpienia objawów toksycznych jest znacznie mniejsze niż w przypadku nierozcieczonych preparatów tej rośliny bądź surowego materiału roślinnego, ze względu na wysoki stopień rozcieńczenia substancji aktywnej.

Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Chociaż dla produktu Angin-Heel SD nie opisano specyficznych objawów przedawkowania, ważne jest, aby personel medyczny był świadomy potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem Atropa belladonna w wyższych stężeniach lub w postaci niezrozcieńczonej. W takich przypadkach mogą wystąpić poważne objawy antycholinergiczne.

Mechanizm toksyczności

Alkaloidy tropanowe zawarte w Atropa belladonna są kompetycyjnymi antagonistami receptorów muskarynowych i blokują działanie acetylocholiny w układzie przywspółczulnym. Zatrucie powoduje blokadę receptorów muskarynowych, co prowadzi do dominacji układu współczulnego i objawów antycholinergicznych.

Dawki toksyczne

W przypadku surowej rośliny Atropa belladonna, dawki toksyczne mogą wynosić:

  • 2-5 jagód dla dorosłych
  • 1-2 jagody dla dzieci
  • 0,5-1 mg czystej atropiny może wywołać objawy toksyczne
  • Dawka śmiertelna atropiny dla dorosłych szacowana jest na poziomie 10 mg

Objawy przedawkowania

Poniższa tabela przedstawia potencjalne objawy przedawkowania Atropa belladonna z uwzględnieniem najważniejszych układów i narządów:

Układ/Narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka objawów Dawka wywołująca
Układ nerwowy Zaburzenia świadomości Od dezorientacji, przez majaczenie, do śpiączki Zależna od indywidualnej wrażliwości, >1 mg atropiny
Pobudzenie psychoruchowe Niepokój, halucynacje, agresja 0,5-1 mg atropiny
Drgawki Napady toniczno-kloniczne >2 mg atropiny
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia Przyspieszona akcja serca >100/min 0,5-1 mg atropiny
Zaburzenia rytmu serca Arytmie nadkomorowe i komorowe >2 mg atropiny
Nadciśnienie tętnicze Początkowo wzrost, następnie spadek ciśnienia 1-2 mg atropiny
Układ pokarmowy Suchość w jamie ustnej Silne zmniejszenie wydzielania śliny 0,5 mg atropiny
Dysfagia Trudności w połykaniu >1 mg atropiny
Niedrożność porażenna jelit Spadek perystaltyki, wzdęcia >2 mg atropiny
Układ moczowy Zatrzymanie moczu Trudności lub niemożność oddawania moczu >1 mg atropiny
Narząd wzroku Rozszerzenie źrenic Mydriasis, brak reakcji na światło 0,5 mg atropiny
Zaburzenia akomodacji Nieostre widzenie, fotofobia 0,5-1 mg atropiny
Skóra Zaczerwienienie Szczególnie twarz i szyja 0,5-1 mg atropiny
Suchość skóry Zmniejszenie potliwości, hipertermia 0,5 mg atropiny
Układ oddechowy Tachypnoe Przyspieszony oddech 1-2 mg atropiny
Depresja oddechowa W ciężkich zatruciach >5 mg atropiny
Termoregulacja Hipertermia Podwyższona temperatura ciała, często >40°C 1-2 mg atropiny
Charakterystyczna triada objawów

Klasyczna triada objawów zatrucia Atropa belladonna obejmuje:

  1. Rozszerzone źrenice (midriaza) z brakiem reakcji na światło
  2. Suchość błon śluzowych (szczególnie jamy ustnej i gardła)
  3. Zaczerwienienie skóry (szczególnie twarzy i szyi)

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania Atropa belladonna, szczególnie w postaci niezrozcieńczonej, należy podjąć następujące działania:

  • Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, temperatura ciała, oddech)
  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego (jeśli pacjent jest przytomny i czas od spożycia jest krótki)
  • Podanie węgla aktywowanego
  • Leczenie objawowe:
    • Chłodzenie w przypadku hipertermii
    • Podawanie płynów dożylnych
    • Benzodiazepiny w przypadku pobudzenia i drgawek
  • W ciężkich przypadkach rozważenie podania fizostygminy (inhibitor acetylocholinesterazy) jako antidotum

Uwagi dodatkowe

Należy podkreślić, że w przypadku produktu Angin-Heel SD, gdzie Atropa belladonna występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (60 mg w tabletce), ryzyko wystąpienia typowych objawów zatrucia tą substancją jest minimalne. 3 Zgodnie z informacją zawartą w charakterystyce produktu leczniczego, objawy przedawkowania nie są znane dla tego produktu. 4

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl