zamrożone świeże osocze
Zamrożone świeże osocze (ang. Fresh Frozen Plasma, FFP) to składnik krwi otrzymywany poprzez oddzielenie osocza od elementów komórkowych krwi pełnej i zamrożenie go w ciągu 6-8 godzin od pobrania. Procedura ta pozwala zachować większość czynników krzepnięcia, w tym czynniki nietrwałe jak V i VIII.
Głównym wskazaniem do stosowania FFP jest uzupełnienie niedoboru czynników krzepnięcia, szczególnie w przypadkach masywnych krwotoków, koagulopatii z niedoboru (np. w chorobach wątroby), zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) oraz podczas leczenia przeciwzakrzepowego antagonistami witaminy K, gdy konieczne jest szybkie odwrócenie ich działania. FFP zawiera wszystkie czynniki krzepnięcia, albuminy oraz immunoglobuliny.
Standardowa dawka FFP wynosi 10-15 ml/kg masy ciała, a efekt kliniczny utrzymuje się przez 8-12 godzin. Podczas stosowania należy uwzględnić potencjalne powikłania, takie jak przeciążenie układu krążenia, reakcje alergiczne, przeniesienie chorób zakaźnych czy TRALI (poprzetoczeniowe ostre uszkodzenie płuc). Przed zastosowaniem FFP konieczne jest określenie zgodności w zakresie grupy krwi w układzie ABO.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Winkrystyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Winkrystyna jest cytostatykiem o wysokim potencjale toksyczności, wymagającym podawania wyłącznie dożylnie pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza. Przypadkowe podanie dooponowe stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji neurochirurgicznej, obejmującej m.in. usunięcie płynu mózgowo-rdzeniowego, irygację roztworem Ringera z mleczanem (150 ml/h lub 75 ml/h z dodatkiem 25 ml świeżego osocza na litr) oraz stosowanie cewników wewnątrzkomorowych. Dodatkowo, w niektórych przypadkach stosowano dożylne podawanie kwasu folinowego (100 mg bolus, następnie 25 mg/h przez 24 h i dawki co 6 h przez tydzień), kwasu glutaminowego (10 g/24 h dożylnie, potem 500 mg p.o. 3x/d przez miesiąc) oraz pirydoksyny (50 mg co 8 h w 30-minutowym wlewie dożylnym). Kontakt winkrystyny z oczami lub skórą wymaga natychmiastowego płukania i konsultacji lekarskiej, a podczas podawania należy unikać wynaczynienia, które leczy się miejscowym podaniem hialuronidazy (250 j.m./ml, 1 ml podskórnie) i umiarkowanym ogrzewaniem. Monitorowanie hematologiczne jest obowiązkowe ze względu na ryzyko leukopenii, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności szpiku.
cewnik nadtwardówkowy, choroba niedokrwienna serca, drenaż wewnątrzkomorowy, funkcja neurologiczna, hialuronidaza, indukcja remisji, kwas folinowy, laktuloza, lek cytostatyczny, leukopenia, napromienianie rdzenia kręgowego, neuropatia, neurotoksyczność, okres półtrwania w osoczu, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dooponowe, przestrzeń podpajęczynówkowa, siarczan winkrystyny, środek przeczyszczający, stężenie kwasu moczowego, szpik kostny, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, wynaczynienie, zaburzenie czynności wątroby, zamrożone świeże osocze, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vincristine Teva
Siarczan winkrystyny (Vincristine Teva) wymaga podawania wyłącznie dożylnie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii cytostatykami, ze względu na ryzyko ciężkich powikłań, w tym zgonu przy podaniu inną drogą. W przypadku przypadkowego podania dooponowego konieczna jest natychmiastowa interwencja neurochirurgiczna obejmująca usunięcie maksymalnej ilości płynu mózgowo-rdzeniowego, irygację przestrzeni podpajęczynówkowej roztworem Ringera z mleczanem (ewentualnie z dodatkiem 25 ml świeżego osocza na litr) oraz zastosowanie wewnątrzkomorowego drenażu z ciągłym wlewem roztworu (150 ml/h lub 75 ml/h z osoczem), utrzymując stężenie białek w płynie rdzeniowym na poziomie 150 mg/dl. Dodatkowo rozważane są dożylne podania kwasu folinowego, glutaminowego i pirydoksyny, choć ich skuteczność w łagodzeniu neurotoksyczności winkrystyny nie jest jednoznacznie potwierdzona. Należy unikać kontaktu leku z oczami i skórą, a w przypadku wynaczynienia natychmiast przerwać podawanie, stosując miejscowo hialuronidazę (250 j.m./ml) i umiarkowane ogrzewanie.
choroba niedokrwienna serca, drenaż wewnątrzkomorowy, działanie neurotoksyczne, działanie niepożądane, hialuronidaza, kwas folinowy, kwas glutaminowy, kwas moczowy, leukopenia, morfologia krwi, neuropatia, owrzodzenie rogówki, pirydoksyna, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dooponowe, podrażnienie oka, produkt cytostatyczny, siarczan winkrystyny, środek przeczyszczający, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, wynaczynienie, zaburzenie neurologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zamrożone świeże osocze, zapalenie tkanki łącznej