OATP1B1/B3

OATP1B1 i OATP1B3 (Organic Anion Transporting Polypeptides 1B1 i 1B3) to transportery błonowe z rodziny OATP, kodowane odpowiednio przez geny SLCO1B1 i SLCO1B3. Te białka transportowe zlokalizowane są głównie w błonie sinusoidalnej hepatocytów i odgrywają kluczową rolę w wychwytywaniu wątrobowym wielu związków endogennych i ksenobiotyków.

OATP1B1/B3 uczestniczą w transporcie szerokiego spektrum substancji, w tym kwasów żółciowych, bilirubiny, hormonów steroidowych oraz licznych leków, takich jak statyny, niektóre antybiotyki, leki przeciwnowotworowe i przeciwwirusowe. Ich funkcja ma istotne znaczenie dla metabolizmu i eliminacji tych związków.

Polimorfizmy genów SLCO1B1 i SLCO1B3 mogą prowadzić do zmienionej aktywności transporterów, co ma znaczenie kliniczne w farmakogenetyce. Najlepiej poznany jest polimorfizm SLCO1B1*5 (c.521T>C), który wiąże się ze zwiększonym ryzykiem miopatii indukowanej statynami, szczególnie simwastatyną. Znajomość wariantów genetycznych tych transporterów może pomóc w personalizacji terapii i minimalizacji działań niepożądanych leków.

Inhibitory OATP1B1/B3, takie jak cyklosporyna, ryfampicyna czy niektóre leki przeciwwirusowe, mogą prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych poprzez zmniejszenie wątrobowego wychwytu leków będących substratami tych transporterów. W praktyce klinicznej szczególnie ważne jest monitorowanie potencjalnych interakcji u pacjentów przyjmujących statyny jednocześnie z inhibitorami OATP1B1/B3.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Teriflunomide Teva 14 mg

Teriflunomid, główny składnik leku Teriflunomide Teva, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wynikające z wpływu na enzymy cytochromu P450 (zwłaszcza CYP2C8 i CYP1A2) oraz białka transportowe (OAT3, BCRP, OATP1B1/B3). Metabolizm teriflunomidu odbywa się głównie przez hydrolizę, a utlenianie jest szlakiem drugorzędnym. Silne induktory enzymów i transporterów, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina oraz dziurawiec zwyczajny, mogą obniżyć stężenie teriflunomidu w osoczu o około 40%, co wymaga ostrożności i monitorowania skuteczności terapii. Substraty CYP2C8 (np. repaglinid, paklitaksel, pioglitazon) wykazują wzrost stężenia (repaglinid: Cmax 1,7x, AUC 2,4x), co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Teriflunomid zwiększa również stężenia składników doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol: Cmax 1,58x, AUC 1,54x; lewonorgestrel: Cmax 1,33x, AUC 1,41x), jednak bez negatywnego wpływu na skuteczność antykoncepcji.
alosetron, atorwastatyna, benzylopenicylina, białko oporności raka piersi, białko transportowe, cefaklor, cholestyramina, cymetydyna, cyprofloksacyna, daunorubicyna, doksorubicyna, doustny środek antykoncepcyjny, duloksetyna, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, furosemid, hepatotoksyczność, hydroliza, indometacyna, induktor CYP, induktor CYP1A2, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2C8, inhibitor OAT3, karbamazepina, ketoprofen, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nateglinid, OATP1B1/B3, paklitaksel, pioglitazon, polipeptydy transportujące aniony organiczne, prawastatyna, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, sulfasalazyna, symwastatyna, teofilina, teriflunomid, topotekan, tyzanidyna, warfaryna, węgiel aktywowany, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Leflunomide Aurovitas 20 mg

Leflunomid, metabolizowany do aktywnego metabolitu A771726, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie leflunomidu z metotreksatem, które może prowadzić do 2-3-krotnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych u części pacjentów, wymagając ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych. Ponadto, leflunomid wpływa na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP2C8 (np. repaglinid – wzrost Cmax i AUC odpowiednio 1,7- i 2,4-krotnie), CYP1A2 (np. kofeina – zmniejszenie Cmax o 18% i AUC o 55%) oraz transportery OAT3 i BCRP/OATP1B1/B3 (np. wzrost ekspozycji na cefaklor i rosuwastatynę odpowiednio do 1,54- i 2,65-krotnie). W przypadku rosuwastatyny zaleca się ograniczenie dawki do maksymalnie 10 mg/dobę. Interakcje z warfaryną i pochodnymi kumaryny mogą powodować spadek szczytowego piku INR o 25%, co wymaga ścisłego monitorowania INR. Nie zaleca się stosowania cholestyraminy i węgla aktywnego ze względu na szybkie obniżenie stężenia A771726 w osoczu. W trakcie terapii leflunomidem nie powinno się stosować szczepionek żywych, atenuowanych ze względu na ryzyko infekcji, a po odstawieniu leku należy uwzględnić długi okres półtrwania metabolitu.
atorwastatyna, BCRP, cefaklor, cholestyramina, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C8, CYP3A4, cyprofloksacyna, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, duloksetyna, etynyloestradiol, furosemid, hepatotoksyczność, indometacyna, inhibitor cytochromu P450, INR, izoenzym cytochromu P450, ketoprofen, kofeina, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, lek hepatotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, lewonorgestrel, metabolit A771726, metotreksat, nateglinid, NLPZ, OAT3, OATP1B1/B3, paklitaksel, pioglitazon, prawastatyna, reduktaza HMG-CoA, repaglinid, reumatoidalne zapalenie stawów, rosuwastatyna, roziglitazon, ryfampicyna, symwastatyna, szczepionka atenuowana, teofilina, transporter anionów organicznych, tyzanidyna, uszkodzenie wątroby, warfaryna, węgiel aktywny, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Teriflunomide Glenmark 14 mg

Teriflunomid, główny składnik leku Teriflunomide Glenmark, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez wpływ na enzymy cytochromu P450 (CYP) oraz białka transportowe. Metabolizm teriflunomidu odbywa się przede wszystkim przez hydrolizę, z utlenianiem jako szlakiem drugorzędnym. Silne induktory CYP (np. ryfampicyna 600 mg/dobę przez 22 dni) obniżają ekspozycję na teriflunomid o około 40%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Teriflunomid jest inhibitorem CYP2C8, co skutkuje wzrostem Cmax repaglinidu 1,7-krotnie i AUC 2,4-krotnie, a także wpływa na substraty OAT3 (np. cefaklor: Cmax wzrost 1,43 razy, AUC 1,54 razy) oraz BCRP/OATP1B1/B3 (np. rozuwastatyna: Cmax wzrost 2,65 razy, AUC 2,51 razy), co wymaga monitorowania i dostosowania dawek leków. Ponadto, teriflunomid indukuje CYP1A2, obniżając ekspozycję na kofeinę (Cmax -18%, AUC -55%), co może zmniejszać skuteczność leków metabolizowanych przez ten enzym (np. duloksetyna, teofilina).
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko transportowe, cholestyramina, cymetydyna, cyprofloksacyna, cytochrom P450, daunorubicyna, doksorubicyna, doustny środek antykoncepcyjny, duloksetyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, funkcja wątroby, furosemid, hepatotoksyczność, hydroliza, indometacyna, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, induktor cytochromu P450, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C8, inhibitor enzymatyczny, inhibitor OAT3, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcje lekowe, karbamazepina, ketoprofen, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, metabolizm alkoholu, metabolizm leku, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, monitorowanie funkcji wątroby, nateglinid, OATP1B1/B3, paklitaksel, pioglitazon, polipeptyd transportujący aniony organiczne, prawastatyna, próby wątrobowe, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, statyna, substrat BCRP, sulfasalazyna, symwastatyna, szlak metaboliczny, teofilina, teriflunomid, topotekan, transporter anionów organicznych, tyzanidyna, warfaryna, węgiel aktywowany, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Clefirem 14 mg

Teriflunomid, główny składnik leku Clefirem, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne induktory enzymów CYP450 (np. ryfampicyna 600 mg/d, karbamazepina, fenobarbital) obniżają stężenie teriflunomidu w osoczu o około 40%, co może zmniejszać skuteczność terapii. Cholestyramina i węgiel aktywowany powodują szybkie i znaczące obniżenie stężenia leku poprzez przerwanie krążenia jelitowo-wątrobowego. Teriflunomid działa jako inhibitor CYP2C8, zwiększając Cmax repaglinidu 1,7-krotnie i AUC 2,4-krotnie, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leków metabolizowanych przez ten enzym. Ponadto, zwiększa ekspozycję doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol: Cmax +58%, AUC +54%; lewonorgestrel: Cmax +33%, AUC +41%), co należy uwzględnić przy doborze antykoncepcji. Jako słaby induktor CYP1A2, teriflunomid obniża stężenia kofeiny (Cmax -18%, AUC -55%), co może zmniejszać skuteczność leków metabolizowanych przez ten enzym (np. duloksetyna, teofilina).
alosetron, atorwastatyna, AUC, benzylopenicylina, białka transportowe, cefaklor, cholestyramina, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C8, cyprofloksacyna, daunorubicyna, doksorubicyna, doustny środek antykoncepcyjny, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, furosemid, hepatotoksyczność, hydroliza, indometacyna, induktor CYP, induktor CYP1A2, induktor cytochromu P450, induktor transporterów, inhibicja CYP2C8, inhibitor OAT3, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, karbamazepina, ketoprofen, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, OAT3, OATP1B1/B3, obciążenie wątroby, paklitaksel, pioglitazon, prawastatyna, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, substrat BCRP, substrat CYP1A2, substrat CYP2C8, substrat OAT3, sulfasalazyna, symwastatyna, teofilina, teriflunomid, topotekan, tyzanidyna, utlenianie, warfaryna, węgiel aktywowany, zydowudyna

OATP1B1/B3

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Teriflunomide Teva 14 mg

Interakcje leku – Leflunomide Aurovitas 20 mg

Interakcje leku – Teriflunomide Glenmark 14 mg

Interakcje leku – Clefirem 14 mg