failure to thrive
Failure to thrive (FTT) jest terminem medycznym opisującym stan niedostatecznego przyrostu masy ciała lub długości/wysokości ciała u niemowląt i małych dzieci. Diagnoza stawiana jest, gdy parametry wzrostu spadają poniżej 3 percentyla dla wieku i płci dziecka lub gdy dochodzi do spadku o dwie główne linie percentylowe w okresie obserwacji.
Etiologia FTT może być wieloczynnikowa i obejmuje przyczyny organiczne (np. wady serca, mukowiscydoza, celiakia, refluks żołądkowo-przełykowy, zaburzenia wchłaniania) oraz nieorganiczne (np. nieprawidłowe techniki karmienia, zaburzenia relacji rodzic-dziecko, problemy socjoekonomiczne). W praktyce klinicznej najczęściej mamy do czynienia z kombinacją tych czynników.
Diagnostyka FTT wymaga dokładnego wywiadu lekarskiego, badania przedmiotowego oraz oceny środowiska psychospołecznego dziecka. W zależności od podejrzewanej przyczyny, należy rozważyć przeprowadzenie badań laboratoryjnych, obrazowych oraz konsultacji specjalistycznych. Leczenie powinno być ukierunkowane na podstawową przyczynę i często wymaga podejścia interdyscyplinarnego z udziałem pediatry, dietetyka, psychologa i pracownika socjalnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Obstrukcyjny bezdech senny u dzieci – Objawy
Obstrukcyjny bezdech senny (OBS) u dzieci, występujący u 1-5% populacji pediatrycznej, charakteryzuje się częściowym lub całkowitym zablokowaniem górnych dróg oddechowych podczas snu, co prowadzi do przerw w oddychaniu trwających od kilku sekund do minuty. Najczęstszym objawem jest głośne chrapanie, choć nie wszystkie dzieci chrapią, zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci. Objawy nocne obejmują także oddychanie przez usta, niespokojny sen, nocne poty, moczenie nocne, lunatykowanie oraz nietypowe pozycje podczas snu. W ciągu dnia dzieci mogą wykazywać nadpobudliwość, problemy z koncentracją, drażliwość, słabe przyrosty masy ciała oraz objawy często mylone z ADHD. Nieleczony OBS prowadzi do deficytów poznawczych, zaburzeń behawioralnych, problemów z nauką, a także poważnych powikłań sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie płucne, cor pulmonale) i metabolicznych (insulinooporność, ryzyko cukrzycy, otyłość).
adenotonsillektomia, chrapanie, cor pulmonale, deficyt poznawczy, failure to thrive, górne drogi oddechowe, insulinooporność, koszmary senne, lunatykowanie, moczenie nocne, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadmierna senność, niespokojny sen, nocne poty, obstrukcyjny bezdech senny, oddychanie przez nos, oddychanie przez usta, opóźnienie rozwojowe, polisomnografia, poranny ból głowy, prawokomorowa niewydolność serca, problemy behawioralne, problemy z koncentracją, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Giardioza – Objawy
Giardioza to zakażenie jelitowe wywołane przez pierwotniaka Giardia lamblia, który kolonizuje jelito cienkie po spożyciu zanieczyszczonej wody lub żywności. Okres inkubacji wynosi zwykle 7-10 dni (zakres 3-25 dni). Klinicznie choroba może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się ostrą biegunką (wodnistą, tłuszczową, o nieprzyjemnym zapachu, występującą 2-5 razy dziennie u 90% pacjentów), kurczowymi bólami brzucha, wzdęciami, nudnościami, utratą apetytu i masy ciała (4,5-6,8 kg u 66% chorych). Objawy utrzymują się zwykle 2-6 tygodni, ale u osób z obniżoną odpornością mogą mieć charakter przewlekły, trwający miesiące lub lata, z ryzykiem rozwoju zespołu złego wchłaniania, niedoborów pokarmowych oraz nietolerancji laktozy (20-40% przypadków). U dzieci przewlekła giardioza może prowadzić do zahamowania wzrostu i rozwoju oraz niedożywienia.
alergia pokarmowa, biegunka, ból brzucha, choroba biegunkowa, cysta pasożyta, failure to thrive, Giardia duodenalis, Giardia intestinalis, Giardia lamblia, jelito cienkie, kurczowy ból brzucha, łańcuchowa reakcja polimerazy, leczenie przeciwpasożytnicze, metronidazol, nadmierna produkcja gazów, niedobór disacharydaz, niedobór składników odżywczych, niedożywienie, niestrawność, nietolerancja laktozy, nitazoksanid, nudność, odwodnienie, okres inkubacji, osłabiony układ immunologiczny, reaktywne zapalenie stawów, test PCR, tłuszczowy stolec, tynidazol, układ odpornościowy, utrata apetytu, utrata wagi, wodnista biegunka, wymioty, wzdęcie, zaburzenie wchłaniania, zakażenie przewodu pokarmowego, zanieczyszczona woda, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzona przepuklina przeponowa – Objawy
Wrodzona przepuklina przeponowa (CDH) to wada rozwojowa przepony, występująca z częstością 1:2500-4000 żywych urodzeń, najczęściej typu Bochdaleka (70-75%), zlokalizowana po lewej stronie (83%). Przemieszczenie narządów jamy brzusznej do klatki piersiowej prowadzi do hipoplazji płucnej i nadciśnienia płucnego, które są głównymi determinantami śmiertelności. Diagnostyka prenatalna opiera się na ultrasonografii, z oceną stopnia hipoplazji płucnej za pomocą wskaźnika O/E LHR, gdzie wartości ≤15% wskazują na skrajną hipoplazję i praktycznie brak przeżycia, a >45% na łagodną hipoplazję i wysokie prawdopodobieństwo przeżycia. Obecność wątroby w klatce piersiowej oraz wielkość przepukliny pogarszają rokowanie. Po urodzeniu dominują objawy ciężkiej niewydolności oddechowej, sinicy, tachypnoe i tachykardii, a badanie fizykalne ujawnia asymetrię klatki piersiowej, zapadnięty brzuch i szmery jelitowe w klatce piersiowej.
duszność, dysfagia, dysplazja oskrzelowo-płucna, failure to thrive, hipoplazja płucna, kąt Cobba, klatka piersiowa beczkowata, nadciśnienie płucne, nawrót przepukliny, niewydolność oddechowa, obustronna przepuklina przeponowa, odma opłucnowa, przepuklina Bochdaleka, przewlekła choroba płuc, przewód tętniczy, refluks żołądkowo-przełykowy, sinica, skolioza, stosunek płuco-głowa, tachykardia, tachypnoe, wielowodzie, wirusowe zapalenie płuc, wrodzona przepuklina przeponowa, wskaźnik przeżycia - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Objawy
Tetralogia Fallota, stanowiąca 5-7% wrodzonych wad serca, to złożona wada anatomiczna obejmująca cztery defekty serca, prowadzące do zaburzeń przepływu krwi i hipoksemii. Kluczowym objawem jest sinica, której nasilenie zależy od stopnia zwężenia drogi odpływu z prawej komory do tętnicy płucnej. Charakterystyczne są napady anoksemiczne, pojawiające się najczęściej u niemowląt w wieku 2-4 miesięcy, manifestujące się nagłym nasileniem sinicy, dusznością i niepokojem. W badaniu fizykalnym dominują szmer wyrzutowy o zmiennej głośności, pojedynczy drugi ton serca (S2) oraz palce pałeczkowate. Naturalny przebieg bez leczenia chirurgicznego wiąże się z wysoką śmiertelnością: 33-35% w pierwszym roku życia, 50-60% do 3 roku życia, a do 40 roku życia aż 97% pacjentów nie przeżywa.
arytmia, cyanoza, duszność, failure to thrive, hipoksemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, korekcja chirurgiczna, nagły zgon sercowy, napad anoksemiczny, napad siniczy, niedomykalność zastawki płucnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niedotlenienie mózgu, niewydolność prawokomorowa, palce pałeczkowate, poliglobulia, sinica, sinicza wada serca, szmer sercowy, szmer wyrzutowy, tachyarytmia przedsionkowa, tachykardia komorowa, tachypnoe, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zespół Alagille’a, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zwężenie tętnicy płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół patau – Objawy
Zespół Patau (trisomia 13) to ciężkie zaburzenie genetyczne wynikające z obecności dodatkowego chromosomu 13, charakteryzujące się licznymi wadami rozwojowymi, w tym małogłowiem, rozszczepem wargi i podniebienia, wadami mózgu (holoprozencefalią), polidaktylią oraz poważnymi wadami serca (obecnymi u około 80% pacjentów, m.in. VSD, tetralogia Fallota). Objawy neurologiczne obejmują ciężkie upośledzenie umysłowe, drgawki, hipotonię i bezdechy. Wady narządów wewnętrznych, takie jak torbielowate nerki, wodonercze, wady przewodu pokarmowego (omfalocele, przepukliny) oraz niedorozwinięte płuca, dodatkowo komplikują przebieg choroby. Przeżywalność jest bardzo niska – mediana wynosi 7-10 dni bez intensywnej terapii, z około 90% śmiertelnością w pierwszym roku życia. Agresywne leczenie może wydłużyć medianę przeżycia do około 733 dni, zwłaszcza u pacjentów z mozaikową lub częściową trisomią 13, u których objawy są łagodniejsze i rokowanie bardziej zróżnicowane.
anoftalmia, bezdech, częściowa trisomia 13, failure to thrive, hiperteloryzm, hipotonia, holoprozencefalia, koloboma, macica dwurożna, małogłowie, małoocze, mikrocefalia, mikroftalmia, mikrognacja, naczyniak włośniczkowy, napad padaczkowy, nerka podkowiasta, podwójne ujście prawej komory, polidaktylia, przerost łechtaczki, przetrwały przewód tętniczy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, spodziectwo, stopa kołyskowa, tetralogia Fallota, trisomia 13, ubytek przegrody międzykomorowej, uchyłek Meckela, wnętrostwo, wodonercze, zaburzenie motoryczne, zespół Patau - Leksykon chorób i schorzeń
Krzywica – Objawy
Krzywica jest chorobą metaboliczną kości u niemowląt i małych dzieci, wynikającą z niedoboru witaminy D, wapnia lub fosforu, prowadzącą do zmiękczenia i osłabienia kości. Objawy kliniczne obejmują deformacje szkieletowe takie jak nogi szpotawe lub koślawe, pogrubienie nadgarstków i kostek, różaniec krzywiczy, klatkę piersiową gołębią oraz deformacje kręgosłupa i czaszki. Wczesne symptomy to m.in. drażliwość, wiotkość mięśni, pocenie się i opóźnione zamykanie ciemiączka. Hipokalcemia manifestuje się kurczami mięśni, drgawkami i tężyczką. Biochemicznie obserwuje się obniżone poziomy wapnia i fosforu, które normalizują się zwykle w ciągu tygodnia od rozpoczęcia leczenia. Krzywica najczęściej ujawnia się między 6. miesiącem a 2. rokiem życia, w okresie intensywnego wzrostu.
ból kości, chód kaczkowaty, ciemiączko, craniotabes, drgawki, failure to thrive, frontal bossing, hipokalcemia, kifoza, klatka piersiowa gołębia, kolana koślawe, krzywica, niedobór witaminy D, niskorosłość, nogi szpotawe, osłabienie mięśniowe, pogrubienie nadgarstków, próchnica zębów, różaniec krzywiczy, skolioza, tężyczka, złamania patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzykomorowej – Objawy
Defekt przegrody międzykomorowej (VSD) to najczęstsza wrodzona wada serca, występująca u około 1 na 500 noworodków, stanowiąca 20-30% wszystkich wrodzonych wad serca. VSD polega na obecności otworu w przegrodzie międzykomorowej, co powoduje przeciek lewo-prawy i zwiększony przepływ krwi przez płuca. Wielkość ubytku determinuje kliniczny obraz: małe ubytki (<3 mm) są często bezobjawowe i zamykają się samoistnie w 85-90% przypadków w pierwszym roku życia; średnie (3-5 mm) mogą powodować umiarkowane przeciążenie lewej komory i łagodne objawy niewydolności serca; duże ubytki (6-10 mm i większe) prowadzą do wczesnej niewydolności serca, nadciśnienia płucnego i wyraźnych objawów u niemowląt. Typowe objawy to tachypnoe, duszność, zmęczenie podczas karmienia, słaby przyrost masy ciała oraz szmer holosystoliczny 3-4/6 przy dolnym lewym brzegu mostka.
arytmia, choroba naczyniowa płuc, defekt przegrody międzykomorowej, duszność, dyspnea, failure to thrive, hepatomegalia, infekcja dróg oddechowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nietolerancja wysiłku, niewydolność serca, niewydolność zastawki aortalnej, omdlenie, palce pałeczkowate, poliglobulia, przeciek lewo-prawy, przegroda międzykomorowa, sinica, szmer holosystoliczny, szmer serca, tachykardia, tachypnoe, ubytek mięśniowy, wrodzona wada serca, zespół Eisenmengera