synteza hormonów steroidowych
Synteza hormonów steroidowych to złożony proces biochemiczny zachodzący głównie w nadnerczach, gonadach i łożysku. Wyjściowym substratem do syntezy wszystkich hormonów steroidowych jest cholesterol, który może pochodzić z krwi obwodowej lub być syntetyzowany de novo w komórkach steroidogennych.
Proces syntezy rozpoczyna się od transportu cholesterolu do wewnętrznej błony mitochondrialnej, gdzie enzym CYP11A1 (desmolaza cholesterolowa) przekształca go w pregnenolon. Ten etap jest regulowany przez hormon adrenokortykotropowy (ACTH) i stanowi punkt ograniczający szybkość całego procesu. Następnie pregnenolon podlega dalszym przemianom enzymatycznym w siateczce śródplazmatycznej lub mitochondriach, w zależności od tkanki i typu syntetyzowanego hormonu.
W nadnerczach synteza prowadzi do powstania mineralokortykoidów (głównie aldosteronu), glikokortykoidów (kortyzolu) oraz androgenów nadnerczowych. W jądrach dominuje produkcja testosteronu, natomiast w jajnikach estrogeny i progesteron. Każdy z tych szlaków charakteryzuje się specyficznym zestawem enzymów, w tym cytochromów P450 i dehydrogenaz steroidowych.
Zaburzenia syntezy hormonów steroidowych mogą prowadzić do szeregu schorzeń endokrynologicznych, takich jak wrodzony przerost nadnerczy, zespół Cushinga czy hipogonadyzm. Znajomość szlaków biosyntezy jest kluczowa dla zrozumienia patofizjologii tych chorób oraz mechanizmów działania leków wpływających na gospodarkę hormonalną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Stada 40 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne pozakonazolu wykazały charakterystyczne dla azoli hamowanie syntezy hormonów steroidowych, ze szczególnym uwzględnieniem zahamowania czynności nadnerczy u szczurów i psów przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych u ludzi. Długoterminowe badania na psach ujawniły fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak brak podobnych zmian u małp sugeruje różnice międzygatunkowe. Badania neurotoksyczności u psów i małp nie wykazały negatywnego wpływu na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy nawet przy ekspozycji przekraczającej stężenia terapeutyczne. W badaniach kardiologicznych nie stwierdzono wpływu na odstępy QT i QTc u małp przy stężeniach 4,6-krotnie wyższych niż terapeutyczne, choć odnotowano wzrost ciśnienia skurczowego i tętniczego do 29 mmHg u szczurów i małp przy stężeniach 1,4- i 4,6-krotnych odpowiednio.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, lek przeciwgrzybiczny, niedrożność pęcherzyków płucnych, ocena echokardiograficzna, odstęp QT, parametr elektrokardiograficzny, potencjał genotoksyczny, pozakonazol, ryzyko teratogenne, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie hormonalne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Abdi 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pozakonazolu wykazały, że lek ten, podobnie jak inne azole, hamuje syntezę hormonów steroidowych, co wpływa na czynność nadnerczy przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak zjawisko to nie wystąpiło u małp po rocznym podawaniu. W badaniach neurotoksyczności nie stwierdzono wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy stężeniach przekraczających terapeutyczne. Dwuletnie badania na szczurach wykazały fosfolipidozę płuc prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, choć nie jest jasne, czy zmiany te mają znaczenie kliniczne u ludzi.
badanie echokardiograficzne, badanie elektrokardiograficzne, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, genotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, obwodowy układ nerwowy, ośrodkowy układ nerwowy, pozakonazol, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole STADA 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące pozakonazolu wskazują na jego wpływ na syntezę hormonów steroidowych, szczególnie hamowanie czynności nadnerczy u szczurów i psów przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak zmiany te nie występowały u małp po rocznym podawaniu leku. W badaniach neurotoksyczności nie stwierdzono wpływu na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy przy ekspozycji przekraczającej dawki terapeutyczne. U młodych psów dożylnie podawany pozakonazol powodował powiększenie komór mózgu, które jednak ustępowało po 5 miesiącach bez leczenia i nie wiązało się z deficytami neurologicznymi. W badaniach na szczurach odnotowano fosfolipidozę płuc prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, jednak kliniczne znaczenie tych zmian u ludzi pozostaje niejasne.
azole przeciwgrzybicze, badanie echokardiograficzne, badanie elektrokardiograficzne, bezpieczeństwo kardiologiczne, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, powiększenie komór mózgu, rozwój okołoporodowy, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych - Leksykon substancji czynnych
Pozakonazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W badaniach toksyczności pozakonazolu, podobnie jak w przypadku innych azolowych leków przeciwgrzybiczych, zaobserwowano hamowanie syntezy hormonów steroidowych przy ekspozycji równej lub większej od dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. U psów narażonych przez co najmniej 3 miesiące na stężenia mniejsze niż terapeutyczne wystąpiła fosfolipidoza neuronów, natomiast u małp po rocznym podawaniu leku nie stwierdzono takich zmian. W badaniach neurotoksyczności (12 miesięcy) na psach i małpach nie wykazano wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy ekspozycji przekraczającej dawki terapeutyczne. U bardzo młodych psów (2-8 tydzień życia) po dożylnym podaniu pozakonazolu zaobserwowano zwiększoną częstość powiększenia komór mózgu, jednak bez objawów neurologicznych i po 5-miesięcznym okresie bez leczenia różnice te ustąpiły. W badaniach na szczurach stwierdzono fosfolipidozę płuc z rozszerzeniem i niedrożnością pęcherzyków, jednak znaczenie kliniczne dla ludzi jest niejasne.
azolowy lek przeciwgrzybiczy, ciśnienie skurczowe, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, elektrokardiografia, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, fosfolipidoza płucna, genotoksyczność, neurotoksyczność, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, powiększenie komór mózgu, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych, zator płucny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Teva 100 mg
Badania przedkliniczne pozakonazolu, substancji czynnej leku Posaconazole Teva, wykazały hamujący wpływ na syntezę hormonów steroidowych oraz czynność nadnerczy u szczurów i psów przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak nie stwierdzono tego efektu u małp po rocznym podawaniu. W badaniach neurotoksyczności nie wykazano wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy stężeniach przekraczających terapeutyczne. U młodych psów dożylnie podawany pozakonazol powodował powiększenie komór mózgu, które jednak nie wiązało się z zaburzeniami neurologicznymi i ustępowało po 5 miesiącach od zakończenia leczenia. W dwuletnim badaniu na szczurach stwierdzono fosfolipidozę płuc, prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, jednak znaczenie kliniczne tych zmian dla ludzi jest niejasne.
badanie echokardiograficzne, badanie elektrokardiograficzne, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, genotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, neurotoksyczność, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, Posaconazole Teva, powiększenie komór mózgu, pozakonazol, steroidogeneza, substancja czynna leku, synteza hormonów steroidowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Teva 40 mg/ml
Posaconazole Teva (40 mg/ml, zawiesina doustna) wykazuje hamujący wpływ na syntezę hormonów steroidowych oraz czynność nadnerczy, co potwierdzono w badaniach toksyczności u szczurów i psów przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak zjawisko to nie wystąpiło u małp po rocznym podawaniu leku. Badania neurotoksyczności nie wykazały wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy stężeniach przekraczających poziomy terapeutyczne. W dwuletnich badaniach na szczurach odnotowano fosfolipidozę płuc prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, jednak jej znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje niejasne.
badanie echokardiograficzne, badanie elektrokardiograficzne, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, genotoksyczność, hormon steroidowy, lek przeciwgrzybiczny, neurotoksyczność, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pozakonazol, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pozakonazol Altan 300 mg
Przedkliniczne badania pozakonazolu, leku przeciwgrzybiczego z grupy azoli, wykazały hamujący wpływ na syntezę hormonów steroidowych oraz czynność nadnerczy u szczurów i psów przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy ekspozycji mniejszej niż terapeutyczna, jednak nie potwierdzono tego u małp po rocznym podawaniu. Dwuletnie badanie na szczurach wykazało fosfolipidozę płuc prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, choć jej znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje niejasne. Badania kardiologiczne na małpach i szczurach nie wykazały istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych ani dekompensacji serca przy stężeniach do 8,9-krotności terapeutycznych, choć odnotowano wzrost skurczowego ciśnienia tętniczego do 29 mmHg przy wysokich stężeniach.
ciśnienie skurczowe krwi, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, parametry elektrokardiograficzne, powiększenie komór mózgu, roztwór do infuzji, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych, zator płucny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Sandoz 40 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące pozakonazolu wskazują na charakterystyczne dla azolowych leków przeciwgrzybiczych działania toksyczne, głównie związane z hamowaniem syntezy hormonów steroidowych, co potwierdzono w badaniach na szczurach i psach przy ekspozycji równej lub wyższej niż terapeutyczna u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak efekt ten nie wystąpił u małp po rocznym podawaniu leku. Badania neurotoksyczności nie wykazały wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy ekspozycji przekraczającej stężenia terapeutyczne. Dwuletnie badania na szczurach ujawniły fosfolipidozę płuc z rozszerzeniem i niedrożnością pęcherzyków, choć niekoniecznie przekłada się to na zmiany czynnościowe u ludzi. W zakresie kardiotoksyczności, pozakonazol nie wpływał na zapis EKG, w tym odstępy QT i QTc, przy stężeniach 4,6-krotnie wyższych niż terapeutyczne, natomiast u szczurów i małp zaobserwowano wzrost ciśnienia skurczowego i tętniczego do 29 mmHg przy stężeniach 1,4- i 4,6-krotnie wyższych niż terapeutyczne.
ciśnienie tętnicze, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, echokardiografia, elektrokardiografia, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, genotoksyczność, lek przeciwgrzybiczy, nadnercza, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, pęcherzyki płucne, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pozakonazolu wykazały, że lek ten, podobnie jak inne azole, hamuje syntezę hormonów steroidowych, co skutkuje wpływem na czynność nadnerczy u szczurów i psów przy ekspozycji ≥ dawki terapeutycznej u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy ekspozycji < dawki terapeutycznej, jednak nie stwierdzono neurotoksyczności w badaniach 12-miesięcznych u psów i małp przy ekspozycji > dawki terapeutycznej. W dwuletnim badaniu na szczurach odnotowano fosfolipidozę płuc prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, choć jej kliniczne znaczenie dla ludzi pozostaje niejasne. Badania kardiologiczne u małp i szczurów nie wykazały zaburzeń rytmu ani dekompensacji serca przy ekspozycji odpowiednio 4,6- i 1,4-krotnie wyższej niż terapeutyczna, jednak zaobserwowano wzrost ciśnienia skurczowego i tętniczego do 29 mmHg przy tych samych ekspozycjach.
azole przeciwgrzybicze, badanie elektrokardiograficzne, badanie przedkliniczne, ciśnienie skurczowe, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, echokardiografia, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, genotoksyczność, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, pozakonazol, reprodukcja, rozwój okołoporodowy, steroidogeneza, synteza hormonów steroidowych