ekstrahent etanolowy
Ekstrahent etanolowy to substancja ekstrakcyjna oparta na etanolu (alkoholu etylowym), stosowana w procesie wyodrębniania składników aktywnych z materiałów roślinnych lub innych substancji biologicznych. W medycynie i farmacji ekstrahenty etanolowe są powszechnie wykorzystywane do produkcji nalewek, ekstraktów i preparatów ziołowych.
Etanol jako rozpuszczalnik charakteryzuje się zdolnością do ekstrakcji szerokiego spektrum związków bioaktywnych, w tym alkaloidów, flawonoidów, glikozydów i olejków eterycznych. Stężenie etanolu w ekstrahencie (najczęściej od 40% do 96%) dobiera się w zależności od właściwości substancji, które mają zostać wyekstrahowane.
Preparaty oparte na ekstrahentach etanolowych cechują się dobrą stabilnością chemiczną i mikrobiologiczną, co przekłada się na długi okres przydatności do użycia. W praktyce klinicznej stosowane są zarówno farmakopoealne preparaty etanolowe, jak i ekstrakty etanolowe wykorzystywane w medycynie komplementarnej i alternatywnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tinctura Ginkgo Bilobae Herbapol w Krakowie SA –
Tinctura Ginkgo Bilobae to preparat roślinny zawierający nalewkę z liści Ginkgo biloba L. w stosunku 1:5, z etanolem 60% (V/V) jako ekstrahentem. Każdy mililitr płynu doustnego (0,94 g) zawiera 1 ml nalewki, a całkowita zawartość etanolu w produkcie wynosi 55-60% (V/V). Preparat dostępny jest w formie płynu doustnego, co ułatwia dawkowanie i podawanie. Należy zwrócić uwagę na wysoką zawartość etanolu, która może mieć istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu lub z chorobami wątroby.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka lekarskiego – Dawkowanie i sposób podawania
Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) jest stosowany w leczeniu łagodnych zaburzeń nastroju oraz problemów z zasypianiem, a dawkowanie zależy od formy farmaceutycznej, wieku pacjenta i wskazań terapeutycznych. Preparat Neurapas zawiera 28 mg wyciągu suchego (DER 3,8-5,6:1, ekstrahent: etanol 47% V/V) i jest zalecany u dorosłych (≥18 lat) w dawce 2 tabletki powlekane trzy razy na dobę w łagodzeniu zaburzeń nastroju lub 2 tabletki około 30 minut przed snem w przypadku trudności z zasypianiem. Krople Żołądkowe zawierają nalewkę (Valerianae tinctura 25,0 g, 1:4,0-4,5, ekstrahent: etanol 70% V/V) i są wskazane u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce 30-40 kropli rozcieńczonych w 1/4 szklanki wody, stosowane doraźnie przy dolegliwościach żołądkowych lub 30 minut przed posiłkiem przy braku łaknienia.
brak łaknienia, dolegliwość żołądkowa, ekstrahent etanolowy, korzeń kozłka lekarskiego, krople doustne, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, nalewka z kozłka lekarskiego, odpowiedź kliniczna, podanie doustne, populacja pediatryczna, postać farmaceutyczna, problem z zasypianiem, produkt leczniczy, skuteczność terapii, substancja aktywna, tabletka powlekana, trudność w zasypianiu, wskazanie terapeutyczne, wyciąg suchy z korzenia kozłka lekarskiego, wywiad medyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Maść arnikowa –
Maść arnikowa zawierająca ekstrakt z Arnica chamissonis L. (ekstrahent: etanol i wazelina biała) nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych z innymi lekami, alkoholem ani suplementami diety. Ze względu na miejscowe zastosowanie i minimalną absorpcję ogólnoustrojową, ryzyko interakcji jest niskie, jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów miejscowych, zwłaszcza na uszkodzoną skórę, co może zwiększać wchłanianie substancji aktywnych. U pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae istnieje ryzyko reakcji krzyżowych. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego między aplikacją różnych preparatów miejscowych, a także unikanie jednoczesnego stosowania innych ekstraktów roślinnych zawierających związki arnikowe ze względu na potencjalne działanie addytywne.
absorpcja ogólnoustrojowa, arnica chamissonis, asteraceae, charakterystyka produktu leczniczego, Compositae, działanie addytywne, ekstrahent etanolowy, lek miejscowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, maść arnikowa, nadwrażliwość na alkohol, preparat miejscowy, reakcja krzyżowa, suplement diety, wazelina biała, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Convafort 15,7 mg
Convafort to lek w postaci białych tabletek drażowanych, zawierający 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) o aktywności 0,53-0,79 jednostek gołębich, otrzymywany w stosunku ekstrakcji 10-11:1 przy użyciu 60% etanolu jako ekstrahenta. Tabletki zawierają substancje pomocnicze, w tym sacharozę (167,85 mg) i laktozę jednowodną (94,20 mg), które mogą mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z nietolerancją tych składników. Forma drażowana chroni substancję czynną przed czynnikami zewnętrznymi oraz maskuje smak leku, co może poprawić akceptację terapii przez pacjentów.
ekstrahent etanolowy, guma arabska, jednostka gołębia, laktoza jednowodna, niezgodność farmaceutyczna, octanoftalan celulozy, olej rycynowy, postać farmaceutyczna, rdzeń tabletki, skrobia ziemniaczana, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, wyciąg suchy z ziela konwalii, ziele konwalii, znaczenie kliniczne - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum) w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K występuje w dawce 100 mg na 20 ml, stanowiąc 100% wyciąg natywny o stosunku surowiec:wyciąg (DER) 1:1, uzyskiwany przy użyciu 40% m/m etanolu. Pomimo braku szczegółowych badań farmakodynamicznych dotyczących tego wyciągu w kontekście tego preparatu, substancja ta jest stosowana w połączeniu z innymi wyciągami roślinnymi: głogu (400 mg i 220 mg, DER 1:1 i 1:2, z etanolem 50% m/m i 60% V/V), melisy (100 mg, DER 1:1, 30% m/m etanol) oraz rozmarynu (100 mg, DER 1:1, 19% V/V etanol). Preparat ma postać ciemno-brązowego płynu doustnego, pakowanego w butelki oranżowe, zawierający 17% obj. etanolu.
badanie farmakodynamiczne, Crataegi fructus extractum fluidum, DER, ekstrahent etanolowy, forma farmaceutyczna, Melissae folii extractum fluidum, płyn doustny, preparat złożony, Rosmarini folii extractum fluidum, stosunek surowiec:wyciąg, substancje pomocnicze, Valerianae radicis extractum, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg natywny, wyciąg płynny z liści melisy, wyciąg płynny z liści rozmarynu, wyciąg płynny z owoców głogu, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maść szałwiowa –
Maść szałwiowa, zawierająca ekstrakt z liścia Salvia officinalis L. w bazie wazeliny białej, jest wskazana do miejscowego leczenia zmian skórnych. Zalecane dawkowanie obejmuje aplikację preparatu 2-4 razy na dobę, w zależności od nasilenia zmian: 2 razy dziennie przy zmianach o mniejszym nasileniu, 3 razy przy średnim oraz 4 razy przy większym nasileniu. Preparat należy nakładać w cienkiej warstwie bezpośrednio na zmienione chorobowo obszary skóry, unikając kontaktu z błonami śluzowymi i oczami.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Venescin (118 mg + 20 mg)/g
Venescin to żel do stosowania miejscowego, zawierający 11,8 g wyciągu gęstego z nasion kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L., semen) o stosunku DER 5-6:1, ekstrahowanego 70% etanolem, oraz 2 g trokserutyny na 100 g produktu. Preparat zawiera również substancje pomocnicze o potencjalnym działaniu drażniącym lub alergizującym, takie jak glikol propylenowy (8,0 g/100 g), metylu parahydroksybenzoesan (0,07 g/100 g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,035 g/100 g). Żel jest przeznaczony do aplikacji zewnętrznej, co umożliwia skuteczne przenikanie substancji czynnych do tkanek docelowych.
bezpieczeństwo stosowania leku, ekstrahent etanolowy, ekstrakt DER, glikol propylenowy, karbomer, nasiona kasztanowca, niezgodność farmaceutyczna, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie skóry, przenikanie substancji czynnej, reakcja alergiczna, substancja o znanym działaniu, trokserutyna, woda oczyszczona, wodorotlenek sodu, wyciąg z kasztanowca, żel do stosowania miejscowego, żel do stosowania zewnętrznego - Leksykon substancji czynnych
Cebula – Działania niepożądane
Substancja czynna produktu leczniczego Syrop z cebuli Ziołowa Tradycja to wyciąg z bulwy cebuli (Allium cepa L., bulbus) o stężeniu 949 mg/5 ml, przygotowany w proporcji DER 1:6 z użyciem etanolu 70% V/V. Profil bezpieczeństwa tego preparatu jest korzystny, gdyż nie odnotowano dotychczas istotnych działań niepożądanych w nadzorze po wprowadzeniu do obrotu. Niemniej jednak, w literaturze medycznej opisano sporadyczne przypadki indywidualnej nadwrażliwości na składniki cebuli, które mogą manifestować się różnym nasileniem. W składzie syropu znajdują się także substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym: sacharoza w ilości 3,67 g/5 ml oraz etanol w stężeniu 7-10% (m/m), co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby lub przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu.
Allium cepa, choroba wątroby, cukrzyca, działania niepożądane produktów leczniczych, ekstrahent etanolowy, etanol, nadwrażliwość osobnicza, nadzór porejestracyjny, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, sacharoza, substancje pomocnicze, syrop z cebuli, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wyciąg z bulwy cebuli, wyciąg z cebuli - Leksykon substancji czynnych
Liść mięty pieprzowej – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Liść mięty pieprzowej (Mentha x piperita L., folium) jako substancja czynna w preparatach leczniczych nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Przykładowo, w preparacie Iberogast Balance, zawierającym 0,10 mL wyciągu płynnego z liścia mięty pieprzowej na 1 mL produktu i około 31% (V/V) etanolu, producent deklaruje brak lub nieistotny wpływ na zdolności psychomotoryczne. Podobnie preparat Septosan fix, zawierający 0,5 g liścia mięty pieprzowej w saszetce i nie zawierający etanolu, nie posiada danych wskazujących na ryzyko upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów. Należy jednak zwrócić uwagę na preparaty zawierające wysokie stężenia etanolu, takie jak Digestonic (60,0-68,0% V/V etanolu, dawka jednorazowa 5 ml zawiera do 2,7 g etanolu) oraz Krople Żołądkowe (67-72% V/V etanolu), które wykazują odpowiednio wpływ i umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Prostalong Max 320 mg
Prostalong Max to lek zawierający 320 mg etanolowego wyciągu z owoców boczni piłkowanej (Serenoa repens) w każdej miękkiej kapsułce o całkowitej masie 480 mg. Ekstrakt jest pozyskiwany przy użyciu 96% etanolu w stosunku 9-12:1. Kapsułki mają ciemnobrązowe zabarwienie, owalny kształt i zawierają złoto-brązowy olej. Substancje pomocnicze to m.in. żelatyna, glicerol, sorbitol 70% oraz barwniki: czerwony, czarny i żółty tlenek żelaza (E172). Produkt jest konfekcjonowany w brązowych butelkach ze szkła hydrolitycznego klasy III, dostępny w opakowaniach po 30 lub 90 kapsułek, z okresem ważności 5 lat od daty produkcji.
- Leksykon substancji czynnych
Rumianek pospolity – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Rumianek pospolity (Matricaria recutita L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Azulan, Koszyczek Rumianku oraz homeopatycznych (Camilia, Sedalia, Traumeel S). Analiza dokumentacji przedklinicznej wykazała istotne braki w danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji. W szczególności brak jest kompleksowych badań toksykologicznych, w tym oceny toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz kancerogenności. Przykładowo, Koszyczek Rumianku zawiera 1 g kwiatu rumianku na 1 g produktu, a Azulan – wyciąg płynny z kwiatu rumianku (1:2) w etanolu 70% (V/V), jednak dla obu preparatów nie przeprowadzono kluczowych badań toksykologicznych.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja przedkliniczna, działanie rakotwórcze, ekstrahent etanolowy, genotoksyczność, kancerogenność, nalewka macierzysta, postać farmaceutyczna, preparat homeopatyczny, produkt leczniczy, rozcieńczenie homeopatyczne, rumianek pospolity, substancja czynna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Esberitox N –
Esberitox N jest dostępny w formie tabletek, z każdą tabletką zawierającą 0,215 ml alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11) z Baptisiae tinctoriae radice (10 mg), Echinaceae purpureae radice (7,5 mg) oraz Thujae occidentalis herba (2 mg). Ekstrahentem jest etanol 30% (v/v). Tabletki zawierają także substancje pomocnicze: laktozę, stearynian magnezu, makrogol 6000 oraz sacharozę, co jest istotne w kontekście pacjentów z nietolerancją laktozy, galaktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, a także nietolerancją fruktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. Preparat jest dostępny w opakowaniach zawierających 40, 50, 60 lub 100 tabletek, co umożliwia dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta.
Baptisia tinctoria, echinacea purpurea, ekstrahent etanolowy, laktoza, makrogol, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, nietolerancja składników, niezgodność farmaceutyczna, sacharoza, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, tabletka, Thuja occidentalis, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Owoc ostropestu – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc ostropestu (Silybi mariani fructus) jest kluczowym składnikiem preparatu Gastrobonisol, występującym w formie nalewki alkoholowej (ekstrakcja etanolem 65% V/V) w stężeniu 15% (proporcja nalewki 1:45-55). Sylimaryna, kompleks flawonolignanów zawarty w owocu, stanowi główny składnik aktywny odpowiedzialny za farmakologiczne działanie preparatu, polegające na stymulacji wydzielania żółci oraz enzymów trzustkowych. Mechanizm ten wspomaga procesy trawienne i łagodzi objawy dyspeptyczne, co jest potwierdzone tradycyjnym zastosowaniem produktu.
biodostępność substancji aktywnych, dyspepsja, działanie farmakodynamiczne, ekstrahent etanolowy, enzymy trzustkowe, flawonolignany, intrakt z bożego drzewka, korzeń mniszka, liść mięty, nalewka z ostropestu, niestrawność, owoc ostropestu, płyn doustny, proces trawienny, soki trawienne, sylimaryna, układ trawienny, wydzielanie żółci, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Ziele żarnowca – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Hemorol zawiera złożony wyciąg gęsty (4:1) z ziela żarnowca (Cytisus scoparius L. herba) oraz innych roślinnych składników: kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L. cortex), kłącza pięciornika (Potentilla erecta/tormentilla) i ziela krwawnika (Achillea millefolium L. herba). Każdy czopek zawiera 80 mg tego wyciągu, w proporcjach 1:1:1:1, ekstrahowanego 40% etanolem (V/V). Pomimo szerokiego zastosowania, nie przeprowadzono kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału kancerogennego ani wpływu na reprodukcję i rozwój dla samego ziela żarnowca ani całego preparatu Hemorol. Brak jest również danych farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego wyciągu w formie czopków.
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania przedkliniczne bezpieczeństwa, badanie toksyczności, charakterystyka produktu leczniczego, czopki, ekstrahent etanolowy, genotoksyczność, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, wyciąg gęsty złożony, ziele krwawnika, ziele żarnowca - Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka lekarskiego – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) wykazuje umiarkowany wpływ na zdolności psychomotoryczne, co jest istotne w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Preparaty takie jak Neurapas zawierają 28 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka (DER 3,8-5,6:1, ekstrahent: etanol 47% V/V) i jednoznacznie zakazują prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn ze względu na sedatywne i anksjolityczne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, które może obniżać koncentrację, wydłużać czas reakcji i zmniejszać koordynację ruchową. Krople Żołądkowe zawierają 25,0 g nalewki z korzeni kozłka w 100 g produktu (ekstrahent: etanol 70% V/V), co dodatkowo potęguje wpływ na zdolności psychomotoryczne ze względu na wysoką zawartość etanolu (67-72% V/V), jednak w ich przypadku zaleca się zachowanie ostrożności, bez jednoznacznego zakazu prowadzenia pojazdów.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie anksjolityczne, ekstrahent etanolowy, etanol, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, korzeń kozłka lekarskiego, nalewka z kozłka lekarskiego, ośrodkowy układ nerwowy, preparat farmaceutyczny, produkt leczniczy, substancja sedatywna, wyciąg suchy z kozłka lekarskiego, zdolności psychomotoryczne, ziele dziurawca, związki biologicznie czynne - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego – Właściwości farmakokinetyczne
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K występuje jako 100% wyciąg natywny o stosunku surowca do ekstraktu (DER) 1:1, ekstrahowany 40% m/m etanolem. Pojedyncza dawka 20 ml zawiera 100 mg tego wyciągu. Produkt ma formę płynu doustnego, zawierającego także wyciągi z owoców głogu, liści melisy i rozmarynu, a jego skład obejmuje 17% objętościowych etanolu oraz substancje pomocnicze takie jak miód, cukier inwertowany, glicerol i wino słodkie, co może wpływać na rozpuszczalność i wchłanianie składników aktywnych.
ADME, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, DER, ekstrahent etanolowy, farmakokinetyka, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, płyn doustny, wyciąg natywny, wyciąg roślinny, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, wyciąg z liści melisy, wyciąg z liści rozmarynu, wyciąg z owoców głogu - Leksykon substancji czynnych
Amara – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W produkcie leczniczym Krople żołądkowe Aflofarm, zawierającym Amara tinctura w ilości 25 g (25% całkowitej zawartości substancji czynnych) o współczynniku DER 1:3,8-4,5, ekstrahowaną 70% etanolem (V/V), nie przedstawiono szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji. Amara tinctura jest jednym z czterech głównych składników produktu, obok nalewki z kozłka lekarskiego, mięty pieprzowej z olejkiem miętowym oraz intraktu z dziurawca. Brak tych danych stanowi istotne ograniczenie w ocenie ryzyka stosowania preparatu, zwłaszcza w kontekście potencjalnej toksyczności, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na układ rozrodczy i rozwój.
Amara tinctura, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, decyzja terapeutyczna, Drug Extract Ratio, ekstrahent etanolowy, intrakt z dziurawca, nalewka z kozłka lekarskiego, nalewka z mięty pieprzowej, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność substancji, współczynnik DER - Leksykon substancji czynnych
Ziele grindelii – Przedawkowanie
Ziele grindelii (Grindeliae herba) jest składnikiem wyciągu złożonego w produkcie leczniczym Echinasal syrop, gdzie występuje w proporcji 1 część na 5 g na 100 g syropu, w ekstrakcie złożonym (1:4,4) z liścia babki lancetowatej (3 części), owocu róży (1 część) i ziela grindelii (1 część), z użyciem 50% etanolu jako ekstrakentu. W dokumentacji klinicznej produktu Echinasal nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania ziela grindelii, co wskazuje na brak zgłoszonych działań niepożądanych związanych z toksycznością tego składnika. Produkt zawiera również wyciąg z ziela tymianku (3 g/100 g syropu), sok z jeżówki purpurowej (2 g/100 g syropu), sacharozę (60 g/100 g syropu) oraz do 1% m/m etanolu jako substancje pomocnicze.
- Leksykon substancji czynnych
Męczennica cielista – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Męczennica cielista (Passiflora incarnata) jest składnikiem preparatów o działaniu uspokajającym, takich jak Valused i Sedalia, które różnią się pod względem stężenia i formy farmaceutycznej. Valused zawiera 40 mg wyciągu suchego z ziela męczennicy (DER 2-3:1, DER natywny 4-6:1) z ekstrahentem etanolowym 90% V/V, w połączeniu z wyciągami z kozłka lekarskiego (60 mg) i szyszek chmielu (40 mg), co może wyraźnie osłabiać sprawność psychomotoryczną. Charakterystyka produktu jednoznacznie wskazuje na obniżenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Natomiast Sedalia zawiera męczennicę cielistą w rozcieńczeniu homeopatycznym 3 DH (1,5 g w 100 g syropu) wraz z innymi substancjami roślinnymi o potencjalnym działaniu sedatywnym, jednak brak jest jednoznacznych danych dotyczących wpływu na funkcje psychomotoryczne w dokumentacji tego preparatu.
biodostępność, Chamomilla vulgaris, charakterystyka produktu leczniczego, działanie sedatywne, działanie uspokajające, efekt sedatywny, ekstrahent etanolowy, funkcja psychomotoryczna, Gelsemium, Humulus lupulus, Hyoscyamus niger, Kalium bromatum, korzeń kozłka, kozłek lekarski, męczennica cielista, ośrodkowy układ nerwowy, Passiflora incarnata, postać farmaceutyczna, rozcieńczenie homeopatyczne, sprawność psychomotoryczna, Stramonium, szyszka chmielu, Valeriana officinalis, wyciąg suchy z ziela męczennicy - Leksykon substancji czynnych
Liść mięty – Przeciwwskazania stosowania
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium), stosowany m.in. w formie nalewki (Menthae piperitae folii tinctura) w preparacie Gastrobonisol (proporcja 1:20, ekstrahent etanol 90% V/V, całkowita zawartość etanolu 50-60% V/V), posiada liczne właściwości lecznicze, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na mentol oraz u osób z chorobami refluksowymi przełyku, kamicą żółciową i chorobami wątroby. Ze względu na wysoką zawartość etanolu, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących, dzieci oraz osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. W przypadku preparatów złożonych, takich jak Gastrobonisol, zawierających również składniki z rodziny astrowatych (np. krwawnik, mniszek), istnieje ryzyko reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na tę rodzinę roślin.
choroba refluksowa przełyku, choroba wątroby, dolny zwieracz przełyku, drogi żółciowe, ekstrahent etanolowy, kamica żółciowa, korzeń mniszka, liść mięty pieprzowej, nadwrażliwość na mentol, nalewka z liścia mięty, olejek miętowy, owoc ostropestu, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, rodzina astrowatych, skurcz oskrzeli, uzależnienie od alkoholowe, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Ziele żarnowca – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele żarnowca (Cytisus scoparius L. herba) jest stosowane w lecznictwie głównie w preparatach złożonych, takich jak czopki Hemorol, które zawierają wyciąg gęsty złożony (4:1) z zielem żarnowca, korą kasztanowca, kłączem pięciornika i zielem krwawnika w równych proporcjach, ekstrahowany 40% etanolem (V/V). Dawkowanie u dorosłych obejmuje podanie doodbytnicze dwóch czopków dziennie (rano i wieczorem), każdy zawierający 80 mg wyciągu gęstego złożonego, co daje dawkę dobową 160 mg. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia. Maksymalny czas stosowania wynosi 7 dni lub do ustąpienia dolegliwości bólowych, z koniecznością konsultacji lekarskiej w przypadku braku poprawy.
czopek, dolegliwość bólowa, droga podania, efekt terapeutyczny, ekstrahent etanolowy, Hemorol, kłącze pięciornika, konsultacja pacjenta, kora kasztanowca, lecznictwo, podanie doodbytnicze, preparat doodbytniczy, preparat złożony, terapia preparatem, wyciąg gęsty złożony, wywiad medyczny, ziele krwawnika, ziele żarnowca - Leksykon substancji czynnych
Carum carvi – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ekstrakt z owoców kminku (Carum carvi), stosowany jako składnik preparatów leczniczych, takich jak Iberogast, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań toksykologicznych. Badania ostrej, podostrej (3 miesiące) oraz przewlekłej (6 miesięcy) toksyczności nie wykazały istotnych efektów toksycznych nawet przy dawkach przekraczających zalecane dawki terapeutyczne wielokrotnie (do 1200-krotności). Testy przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, co zwiększa wiarygodność wyników i umożliwia ich ekstrapolację na populację ludzką. Dodatkowo, badania reprodukcyjne i rozwojowe nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny ani potomstwo, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, Carum carvi, Carvi fructus extractum, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekstrahent etanolowy, ekstrakt z owoców kminku, Iberogast, margines bezpieczeństwa, owoc kminku, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, rozwój przedurodzeniowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z arniki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Maść arnikowa zawiera ekstrakt z Arnica chamissonis L. jako substancję czynną, z ekstrahentami w postaci etanolu oraz wazeliny białej. Dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych danych z badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ekstraktu, a producent nie przeprowadził dedykowanych badań toksykologicznych ani farmakologicznych na modelach zwierzęcych czy in vitro. Bezpieczeństwo terapii opiera się głównie na doświadczeniu klinicznym oraz tradycyjnym stosowaniu, a także na ścisłym przestrzeganiu zalecanego dawkowania i przeciwwskazań do stosowania produktu.
badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, bezpieczeństwo stosowania substancji czynnej, dane toksykologiczne, ekstrahent etanolowy, ekstrakt z arniki, maść arnikowa, model zwierzęcy, produkt leczniczy, przeciwwskazanie do stosowania, schemat dawkowania, wazelina biała - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – PlantagoPharm 506 mg/5 ml
PlantagoPharm to syrop leczniczy zawierający wyciąg z liści babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) w dawce 506 mg/5 ml, co odpowiada 101,2 mg płynnego wyciągu na 1 ml syropu (ekstrahent: etanol 25% V/V). Produkt zawiera 1,8% m/m etanolu oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (696 mg/ml), glukoza z maltodekstryny oraz benzoesan sodu (E 211). W dokumentacji brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki, mechanizmu działania oraz efektów na poziomie komórkowym, tkankowym czy ogólnoustrojowym, co jest typowe dla wielu preparatów roślinnych o tradycyjnym zastosowaniu.
babka lancetowata, benzoesan sodu, efekt farmakologiczny, ekstrahent etanolowy, etanol 25%, glukoza, maltodekstryna, mechanizm działania, poziom komórkowy, poziom molekularny, sacharoza, substancja pomocnicza, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg z babki lancetowatej, wyciąg z liścia babki lancetowatej - Leksykon substancji czynnych
Liść mięty – Przedawkowanie
Liść mięty (Menthae piperitae folium) jest składnikiem preparatu Gastrobonisol, w którym występuje jako nalewka w proporcji 1:20, z etanolem 90% (V/V) jako ekstrahentem, co odpowiada 10 g nalewki na 100 g produktu. Preparat charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu (50-60% V/V), a pojedyncza dawka 2,5 ml dostarcza do 1,23 g alkoholu. Przedawkowanie może prowadzić do objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności i podrażnienie błony śluzowej, będące efektem działania zarówno olejku miętowego, jak i etanolu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, przewodu pokarmowego, dzieci oraz osób przyjmujących leki metabolizowane przez wątrobę, ze względu na ryzyko poważniejszych powikłań.
błona śluzowa żołądka, ból brzucha, choroba przewodu pokarmowego, choroba wątroby, dolegliwość układu pokarmowego, dyskomfort nadbrzusza, ekstrahent etanolowy, funkcja przewodu pokarmowego, Gastrobonisol, liść mięty, Menthae piperitae folium, nalewka z liścia mięty, nudności, olejek miętowy, ośrodkowy układ nerwowy, parametry funkcji wątroby, podrażnienie przewodu pokarmowego, stan neurologiczny, wymioty, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Thuja occidentalis – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Thuja occidentalis, obecna w preparacie Esberitox N w dawce 2 mg surowca roślinnego w postaci alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11) z 30% etanolem (v/v), nie jest zalecana do stosowania u kobiet w ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. Charakterystyka produktu leczniczego wyraźnie wskazuje na konieczność unikania tego składnika w okresie ciąży, co lekarz powinien przekazać pacjentkom planującym ciążę lub będącym w ciąży. Podobne zalecenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdyż brak jest badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania Thuja occidentalis w okresie laktacji oraz potencjalny wpływ na niemowlęta.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, ekstrahent etanolowy, Esberitox N, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kobieta karmiąca, metoda terapeutyczna, płodność kobiet, płodność mężczyzn, produkt leczniczy, surowiec roślinny, sytuacja kliniczna, Thuja occidentalis, wpływ na niemowlęta, wyciąg alkoholowo-wodny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Echinapur 100 mg
Produkt leczniczy Echinapur to tabletki powlekane o różowym zabarwieniu, zawierające 100 mg standaryzowanego wyciągu gęstego z ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea, DER 30-40:1) na tabletkę, ekstrahowanego etanolem 23-30% (v/v). Skład pomocniczy obejmuje m.in. laktozę jednowodną (78,5 mg), skrobię ziemniaczaną, powidon, talk, hypromelozę, makrogol 6000, dwutlenek tytanu oraz czerwień koszenilową (E 124, 0,98 mg), które zapewniają odpowiednie właściwości technologiczne, integralność struktury, rozpuszczalność i estetykę preparatu. Otoczka tabletki chroni rdzeń przed czynnikami zewnętrznymi i ułatwia podanie, a opakowanie zawiera 30 tabletek w dwóch blistrach Al/PVC, gwarantując stabilność i ochronę przed światłem oraz wilgocią.
- Leksykon substancji czynnych
Męczennica cielista – Dawkowanie i sposób podawania
Passiflora incarnata, stosowana w preparatach ziołowych o działaniu uspokajającym, wykazuje zróżnicowane dawkowanie zależne od formy farmaceutycznej, wieku pacjenta oraz wskazań klinicznych. W preparacie Valused kapsułki zawierają 40 mg wyciągu suchego (DER 2-3:1, DER natywny 4-6:1, ekstrahent: etanol 90% V/V), a dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 2 kapsułki 2-3 razy na dobę lub 2-3 kapsułki jednorazowo na 30 minut przed snem, z maksymalnym czasem stosowania do 2 tygodni. Preparat Sedalia w formie syropu (Passiflora incarnata 3 DH, 1,5 g/100 g) jest wskazany dla dzieci powyżej 2,5 roku życia i młodzieży w dawce 5 ml 2 razy dziennie, z zaleceniem nieprzekraczania 10 dni terapii. Dzieci poniżej 12 lat nie powinny stosować kapsułek Valused ze względu na brak danych bezpieczeństwa, a u najmłodszych (poniżej 1 roku życia) preparat Sedalia jest przeciwwskazany. Dawkowanie u dzieci między 1 a 2,5 rokiem życia wymaga konsultacji lekarskiej.
bezpieczeństwo i skuteczność, choroba współistniejąca, DERnatywny, droga doustna, działanie uspokajające, ekstrahent etanolowy, interakcja lekowa, męczennica cielista, miarka dozująca, nasilenie objawów, obraz kliniczny, plan terapeutyczny, preparat ziołowy, trudność w zasypianiu, wyciąg z męczennicy, wywiad medyczny, zaburzenie snu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owoców boczni piłkowanej – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z owoców boczni piłkowanej (Serenoa repens/Sabal serrulata) stosowany jest w terapii łagodnego rozrostu prostaty (BPH). Preparat Prostalong Max zawiera 320 mg etanolowego wyciągu standaryzowanego w stosunku 9-12:1, pozyskiwanego przy użyciu 96% etanolu, co zapewnia powtarzalność dawki i skuteczność terapeutyczną. Zalecane dawkowanie to 1 kapsułka dziennie, przyjmowana po posiłku, popijana wodą. Czas trwania terapii ustala lekarz na podstawie oceny klinicznej pacjenta i odpowiedzi na leczenie. Kapsułki miękkie o ciemnobrązowym kolorze zawierają złoto-brązowy olej jako nośnik, co zwiększa biodostępność substancji aktywnych.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka lekarskiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) wskazują na istotne luki badawcze, zwłaszcza w kontekście nalewki kozłkowej (Valerianae tinctura) stosowanej w preparacie Krople Żołądkowe (ekstrakt 1:4,0-4,5, etanol 70% V/V). Brak jest kompleksowych badań genotoksyczności, toksyczności ostrej oraz toksyczności po podaniu wielokrotnym dla tej formy. W przypadku wyciągu suchego z korzenia kozłka lekarskiego, stosowanego w preparacie Neurapas (DER pierwotny 3,8-5,6:1, etanol 47% V/V), standardowe testy in vitro i in vivo nie wykazały genotoksycznego potencjału, jednak nie przeprowadzono badań dotyczących rakotwórczości ani toksycznego wpływu na reprodukcję, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa, zwłaszcza u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, ekstrahent etanolowy, fototoksyczność, genotoksyczność, Hyperici intractum, korzeń kozłka lekarskiego, nalewka kozłkowa, promieniowanie UVA, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, Valeriana officinalis, Valerianae tinctura, wyciąg suchy z korzenia kozłka, wyciąg z dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści szałwii lekarskiej – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Aperisan zawiera wyciąg z liści szałwii lekarskiej (Salvia officinalis L.) w stężeniu 200 mg/g, stanowiący 20% masy produktu, przygotowany jako płynny ekstrakt 1:1 z użyciem 70% etanolu (V/V) jako ekstrahenta. Finalny żel do stosowania miejscowego w jamie ustnej zawiera maksymalnie 10,5% (m/m) pozostałości etanolu, co jest istotne przy doborze pacjentów. Produkt klasyfikowany jest jako tradycyjny lek roślinny, co zwalnia go z obowiązku przeprowadzania szczegółowych badań farmakodynamicznych zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC. Mechanizmy działania wyciągu obejmują właściwości przeciwzapalne (kwasy fenolowe, flawonoidy, diterpeny), antyseptyczne (olejek eteryczny z tujonem i cyneolem), ściągające (garbniki) oraz łagodzące, co potwierdza jego zastosowanie w terapii miejscowej śluzówki jamy ustnej.
badanie farmakodynamiczne, cyneol, diterpen, działanie antyseptyczne, działanie farmakologiczne, działanie łagodzące, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, ekstrahent etanolowy, etanol 70%, flawonoid, garbnik, kwas fenolowy, medycyna ludowa, monoterpen, olejek eteryczny, płynny wyciąg z liści szałwii, produkt tradycyjny roślinny, skuteczność terapeutyczna, śluzówka jamy ustnej, substancja czynna, szałwia lekarska, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, tujon, wyciąg z liści szałwii lekarskiej, żel do jamy ustnej, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon substancji czynnych
Mniszek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Nefrobonisol zawiera sok z korzenia mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale) w stężeniu 15 g na 100 g produktu (15%), uzyskany w stosunku surowiec:produkt 1:1 z użyciem etanolu 96% (V/V) oraz wody jako ekstrahentów. Preparat ma formę płynu doustnego, a zawartość etanolu w produkcie wynosi 45-55% (V/V), co jest istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania. Nie przeprowadzono jednak kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa zarówno samego soku z korzenia mniszka, jak i całego preparatu Nefrobonisol. Ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletniej tradycji stosowania mniszka lekarskiego oraz innych składników ziołowych w medycynie tradycyjnej.
ekstrahent etanolowy, etanol, korzeń mniszka, medycyna ziołowa, mniszek lekarski, nalewka z nawłoci, nalewka ze skrzypu, Nefrobonisol, płyn doustny, sok z korzenia mniszka, sok z krwawnika, sok z liścia brzozy, sok z pokrzywy, substancja roślinna, Taraxaci radicis succus, tradycyjny preparat leczniczy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg gęsty z ziela jeżówki purpurowej – Przedawkowanie
Przedawkowanie wyciągu gęstego z ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea), w tym produktu leczniczego Echinapur zawierającego 100 mg wyciągu gęstego (DER 30-40:1, ekstrahent: etanol 23-30% v/v) w jednej tabletce, nie zostało dotychczas udokumentowane w literaturze klinicznej. Brak jest danych dotyczących specyficznych objawów przedawkowania oraz przypadków klinicznych, co uniemożliwia opracowanie szczegółowych wytycznych dotyczących postępowania w takich sytuacjach. W związku z tym nie określono również specyficznych zaleceń terapeutycznych na wypadek przedawkowania tego preparatu.
dane kliniczne, echinacea purpurea, Echinapur, ekstrahent etanolowy, jeżówka purpurowa, leczenie objawowe, monitoring funkcji życiowych, ostrożność kliniczna, postępowanie objawowe, praktyka kliniczna, środki ostrożności, tabletka powlekana, współczynnik DER, wyciąg gęsty z ziela jeżówki purpurowej, wyciąg z jeżówki purpurowej - Leksykon substancji czynnych
Męczennica cielista – Przedawkowanie
Męczennica cielista (Passiflora incarnata) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w preparatach leczniczych takich jak Valused i Sedalia, stosowanych jako środki uspokajające. W preparacie Sedalia, zawierającym 1,5 g/100 g syropu Passiflora incarnata w rozcieńczeniu 3 DH, nie odnotowano działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem. Valused zawiera 40 mg wyciągu suchego z męczennicy o DER 2-3:1 lub 4-6:1 (ekstrahent: etanol 90% V/V) i jest uznawany za bezpieczny przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Warto podkreślić, że męczennica cielista często występuje w preparatach złożonych z innymi substancjami, takimi jak korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) i szyszki chmielu (Humulus lupulus), co może modyfikować profil bezpieczeństwa i objawy przedawkowania.
arytmia serca, chmiel zwyczajny, dawka terapeutyczna, drżenie kończyn, duszność, działanie niepożądane, ekstrahent etanolowy, funkcje życiowe, kozłek lekarski, leczenie objawowe, męczennica cielista, mydriaza, nadwrażliwość, objaw niepożądany, postępowanie kliniczne, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, skurcz podbrzusza, środek uspokajający, toksyczność, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Owocnia pomarańczy gorzkiej – Dawkowanie i sposób podawania
Owocnia pomarańczy gorzkiej jest składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura), stanowiącej 25% składu preparatów takich jak Krople Żołądkowe i Krople żołądkowe Amara, gdzie ekstraktem jest etanol 70% (V/V). Preparaty te stosuje się doustnie, rozcieńczając 15-40 kropli w 1/4 szklanki wody. Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 30-40 kropli doraźnie lub 30 minut przed posiłkiem w przypadku braku łaknienia. Krople żołądkowe Amara zaleca się dla dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, w dawce 15 kropli 3-6 razy na dobę przed jedzeniem. Preparaty nie są wskazane dla dzieci poniżej 12 lat (Krople Żołądkowe) oraz poniżej 18 lat (Krople żołądkowe Amara).
Amara tinctura, brak łaknienia, Citrus aurantium, częstotliwość podawania, dawka jednorazowa, dolegliwość żołądkowa, dziecko i młodzież, ekstrahent etanolowy, interakcja lekowa, krople żołądkowe, Krople żołądkowe Amara, maksymalna dawka dobowa, modyfikacja dawki, nalewka etanolowa, nalewka gorzka, ograniczenie wiekowe, okres stosowania, osoba w podeszłym wieku, owocnia pomarańczy gorzkiej, podanie doustne, sposób podawania - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z liścia szałwii – Przeciwwskazania stosowania
Nalewka z liścia szałwii (TINCTURA SALVIAE) to koncentrat do sporządzania roztworu do płukania jamy ustnej, zawierający czystą nalewkę w stosunku 1:5 na bazie 70% etanolu, o końcowej zawartości alkoholu etylowego 60-70% (v/v). Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na szałwię lub jej składniki. Ze względu na wysoką zawartość etanolu, preparat wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, osób uzależnionych od alkoholu, stosujących disulfiram, metronidazol lub inne leki mogące wchodzić w interakcje z alkoholem. Miejscowe stosowanie może prowadzić do częściowego wchłaniania etanolu przez błonę śluzową jamy ustnej, co ma znaczenie kliniczne w wymienionych grupach ryzyka.
błona śluzowa jamy ustnej, choroba wątroby, ciąża, disulfiram, ekstrahent etanolowy, karmienie piersią, metronidazol, nadwrażliwość, nalewka z liścia szałwii, owrzodzenie, padaczka, próg drgawkowy, reakcja disulfiramowa, Salviae folium tinctura, terapia odwykowa, Tinctura Salviae, uzależnienie od alkoholu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg suchy z nasion kasztanowca – Interakcje
Wyciąg suchy z nasion kasztanowca (Hippocastani seminis extractum siccum) stosowany w preparacie Esceven zawiera 167 mg ekstraktu z Aesculus hippocastanum L., semen, uzyskanego przy użyciu 80% etanolu (v/v) i współczynniku ekstraktowym 5-9:1. Na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej nie odnotowano udokumentowanych interakcji tego wyciągu z innymi lekami. Pomimo braku potwierdzonych danych klinicznych, istnieje teoretyczne ryzyko nasilenia działania leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, acenokumarol) oraz przeciwpłytkowych (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel), co wymaga zachowania ostrożności i monitorowania parametrów krzepnięcia podczas jednoczesnej terapii.
acenokumarol, charakterystyka produktu leczniczego, ekstrahent etanolowy, ekstrakt z nasion kasztanowca, Esceven, etanol 80%, farmakokinetyka substancji czynnych, kasztanowiec zwyczajny, klopidogrel, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwpłytkowe, leki przeciwzakrzepowe, parametry krzepnięcia, układ krzepnięcia, warfaryna, współczynnik ekstraktowy, wyciąg suchy z nasion kasztanowca - Leksykon substancji czynnych
Macerat z korzenia prawoślazu – Przeciwwskazania stosowania
Macerat z korzenia prawoślazu, stosowany w wielu syropach leczniczych, posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz powinien uwzględnić przed przepisaniem preparatu. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak benzoesan sodu (np. w Alti-Sir) czy kwas benzoesowy (6,55 mg/5 ml w Syropie prawoślazowym Ziołowa Tradycja). Ponadto, preparaty te zawierają znaczne ilości sacharozy (4,2 g/5 ml w Ziołowej Tradycji), co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z cukrzycą, wymagając dostosowania leczenia hipoglikemizującego lub wyboru alternatywnych preparatów. Zawartość etanolu w syropach jest niewielka (do 1,1% m/v), jednak wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, a także u kobiet w ciąży, karmiących i dzieci.
benzoesan sodu, choroba wątroby, cukrzyca, działanie niepożądane, ekstrahent etanolowy, etanol, gospodarka węglowodanowa, interakcja lekowa, kwas benzoesowy, leczenie hipoglikemizujące, macerat z korzenia prawoślazu, nadwrażliwość na składnik pomocniczy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje roślinne, padaczka, poziom glukozy we krwi, reakcja alergiczna, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Nagietek – Właściwości farmakokinetyczne
Aktualne dane dotyczące farmakokinetyki preparatów zawierających nagietek lekarski (Calendula officinalis) są niewystarczające. W przypadku produktów takich jak Azucalen (wyciąg płynny 470 mg/ml, etanol 70% V/V, całkowita zawartość etanolu 58-66% V/V), Tinctura Calendulae Phytopharm (nalewka 1:5, etanol 70% V/V, całkowita zawartość etanolu 60-70% V/V) oraz Padma 28 Formuła (5 mg sproszkowanego kwiatu na kapsułkę), nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych. Brak tych danych ogranicza wiedzę na temat absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnych, co jest istotne zwłaszcza w kontekście różnorodności postaci farmaceutycznych (płyn na skórę, koncentrat do płukania, kapsułki) i ich potencjalnego wpływu na profil farmakokinetyczny.
ADME, badanie farmakokinetyczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie terapeutyczne, ekstrahent etanolowy, implikacja kliniczna, kapsułka twarda, medycyna tradycyjna, nagietek lekarski, nalewka z nagietka, parametr farmakokinetyczny, płyn na skórę, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, profil farmakokinetyczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, roztwór do płukania jamy ustnej, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z kwiatu nagietka, związek czynny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kasztanowca – Interakcje
Wyciąg z kasztanowca (Intractum Hippocastani), obecny m.in. w preparacie Savarix, nie posiada szczegółowo zbadanych interakcji farmakologicznych jako pojedynczy składnik. Jednakże, w preparatach złożonych, gdzie towarzyszy mu heparyna sodowa i benzokaina, istnieje istotne ryzyko interakcji, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol) oraz kwasem acetylosalicylowym i innymi NLPZ. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do wydłużenia czasu krzepnięcia i zwiększenia ryzyka krwawień, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia oraz ostrożności, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie skóry. Brak jest udokumentowanych specyficznych interakcji z alkoholem, jednak wyciąg często jest przygotowywany na bazie etanolu 96%, co nakazuje zachowanie standardowych środków ostrożności.
acenokumarol, benzokaina, czas krzepnięcia krwi, działanie przeciwzakrzepowe, efekt przeciwzakrzepowy, ekstrahent etanolowy, heparyna sodowa, Intractum Hippocastani, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, NLPZ, parametr krzepnięcia, układ krzepnięcia, warfaryna, wyciąg z kasztanowca - Leksykon substancji czynnych
Liście mięty pieprzowej – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Liście mięty pieprzowej (Menthae piperita L.) są składnikiem preparatu Krople żołądkowe Amara, zawierającego nalewkę z liści mięty pieprzowej w stężeniu 26,5 ml/100 ml produktu (DER 1:20, ekstrakt w etanolu 90% V/V). Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, preparaty te są przeciwwskazane w tym okresie. Podobne zalecenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdyż brak jest badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania podczas laktacji. Dodatkowo, produkt zawiera etanol w stężeniu 65-72% (V/V), co stanowi dodatkowe ryzyko i jest kolejnym powodem do unikania stosowania w ciąży i okresie karmienia piersią.
Amara tinctura, ciąża, dane kliniczne, dolegliwość układu pokarmowego, dolegliwość żołądkowa, ekstrahent etanolowy, etanol, Hyperici intractum, karmienie piersią, kobieta ciężarna, krople żołądkowe, laktacja, liść mięty pieprzowej, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, płodność, Valerianae tinctura, wyciąg z dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele konwalii (Convallaria maialis L., herba) zawiera glikozydy kardenolidowe, głównie konwalatoksynę, które wykazują działanie inotropowo dodatnie poprzez wzmacnianie siły skurczu mięśnia sercowego, oraz działanie chronotropowo ujemne, zmniejszając częstość skurczów serca. Mechanizm działania jest podobny do strofantyny, jednak siła efektu jest znacznie słabsza, co potwierdzają jednostki gołębie (j.g.). Preparat Convafort zawiera 15,7 mg wyciągu suchego (0,53-0,79 j.g.), natomiast Kelicardina 1 ml kropli doustnych zawiera 0,47 g wyciągu płynnego (2,5-4,2 j.g.). Preparaty te wykazują również słabe działanie moczopędne i są stosowane tradycyjnie, bez pełnych badań farmakologicznych zgodnych z nowoczesnymi standardami.
Convallaria maialis, działanie chronotropowo ujemne, działanie inotropowo dodatnie, działanie moczopędne, ekstrahent etanolowy, glikozyd kardenolidowy, glikozyd nasercowy, jednostka gołębia, konwalatoksyna, niewydolność mięśnia sercowego, skurcz mięśnia sercowego, strofantyna, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zaburzenie pracy serca - Leksykon substancji czynnych
Nalewka kozłkowa – Właściwości farmakodynamiczne
Nalewka kozłkowa (Valerianae tinctura) jest jednym z głównych składników produktu leczniczego Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae), występując w stężeniu 24,9 g na 100 g produktu, przygotowana w stosunku 1:5 (5 części nalewki na 1 część surowca roślinnego) z użyciem etanolu 70% jako ekstrahentu. Produkt zawiera również nalewkę miętową, gorzką oraz z dziurawca w identycznych proporcjach (24,9 g/100 g) oraz papaweryny chlorowodorek (0,4 g/100 g). Krople mają postać doustną i charakteryzują się wysoką zawartością etanolu (67-74% obj.), co przekłada się na obecność 1460 mg etanolu w dawce 2,5 ml preparatu, co jest istotne z punktu widzenia farmakodynamiki i potencjalnych efektów farmakologicznych samego rozpuszczalnika.
badanie farmakodynamiczne, działanie synergistyczne, ekstrahent etanolowy, etanol 70%, interakcja farmakodynamiczna, kozłek lekarski, krople doustne, krople żołądkowe z papaweryną, mechanizm działania farmakologicznego, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, papaweryny chlorowodorek, Valerianae tinctura - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z anyżu – Dawkowanie i sposób podawania
Nalewka z anyżu (Anisi tinctura) jest składnikiem preparatu Syrop sosnowy złożony Aflofarm, stosowanego doustnie w terapii wspomagającej układ oddechowy. W 15 ml syropu, będącym dawką dla dorosłych, znajduje się 194,4 mg nalewki z anyżu o współczynniku ekstrahowania DER 1:4,5-5,5, z etanolem 70% (v/v) jako ekstrahentem. Dawkowanie jest dostosowane do wieku: dorośli przyjmują 15 ml 3 razy na dobę (łącznie 583,2 mg nalewki), młodzież 12-18 lat 5-10 ml 3 razy na dobę (64,8-129,6 mg nalewki na dawkę, 194,4-388,8 mg na dobę), natomiast stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane. Syrop zawiera również 1283,1 mg wyciągu z cetyny sosnowej oraz 9,72 mg fosforanu kodeiny na 15 ml, co należy uwzględnić w ocenie farmakoterapii.
Podczas wywiadu medycznego istotne jest zwrócenie uwagi na przeciwwskazania, zwłaszcza u dzieci poniżej 12 lat oraz u młodzieży z zaburzeniami czynności układu oddechowego, u których stosowanie preparatu nie jest zalecane. Należy także uwzględnić obecność etanolu (1329,6 mg/15 ml) i sacharozy (12053 mg/15 ml) w syropie, co ma znaczenie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, prowadzących pojazdy mechaniczne oraz u osób z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Precyzyjne dawkowanie ułatwia dołączona miarka, umożliwiająca odmierzenie 5, 10 lub 15 ml syropu, co pozwala na bezpieczne i skuteczne stosowanie preparatu zgodnie z zaleceniami.
choroba wątroby, cukrzyca, dieta cukrzycowa, ekstrahent etanolowy, fosforan kodeiny, nalewka z anyżu, podanie doustne, syrop sosnowy złożony, tinctura anisi, układ oddechowy, uzależnienie od alkoholu, współczynnik ekstrahowania, wyciąg z cetyny sosnowej, wywiad medyczny, zaburzenie czynności układu oddechowego - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owoców głogu – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Doppelherz Energovital Tonik K zawiera wyciąg z owoców głogu (Crataegi fructus extractum fluidum) w dwóch formach: 400 mg wyciągu natywnego o DER 1:1 (ekstrahent: 50% m/m etanol) oraz 220 mg wyciągu natywnego o DER 1:2 (ekstrahent: 60% V/V etanol) na dawkę 20 ml. Obecność dwóch różnych ekstraktów płynnych może wskazywać na zamierzone, kompleksowe działanie terapeutyczne, przy czym ekstrakt o DER 1:2 jest bardziej skoncentrowany, co potencjalnie zwiększa jego efektywność farmakologiczną. Preparat zawiera również wyciągi z liści melisy, rozmarynu oraz korzenia kozłka lekarskiego (każdy po 100 mg), co może prowadzić do synergistycznego działania, choć brak jest szczegółowych badań potwierdzających charakter tych interakcji. Płynna forma leku oraz 17% obj. zawartość etanolu mogą wpływać na biodostępność substancji czynnych.
badanie kliniczne, biodostępność substancji, charakterystyka produktu leczniczego, Doppelherz Energovital Tonik K, działanie synergistyczne, efekt farmakologiczny, ekstrahent etanolowy, farmakodynamika, interakcja farmakodynamiczna, mechanizm działania, stosunek surowca do ekstraktu, wyciąg natywny, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z liści melisy, wyciąg z liści rozmarynu, wyciąg z owoców głogu, związek bioaktywny