nalewka z korzenia kozłka lekarskiego

Nalewka z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), znana również jako nalewka walerianowa, to preparat farmaceutyczny sporządzany przez macerację korzenia i kłącza kozłka w roztworze alkoholu etylowego. Jest to jedna z najstarszych form leczniczych wykorzystywanych w fitoterapii, ceniona za swoje właściwości uspokajające i nasenne.

Główne składniki aktywne nalewki to kwasy walerenowe, walepotriarty oraz olejki eteryczne, które wykazują działanie sedatywne poprzez modulację receptorów GABA w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność preparatów z kozłka w łagodzeniu objawów łagodnych zaburzeń snu oraz stanów lękowych o niewielkim nasileniu.

W praktyce medycznej nalewka z korzenia kozłka lekarskiego stosowana jest pomocniczo w leczeniu bezsenności, nerwic, stanów napięcia nerwowego oraz zaburzeń wegetatywnych. Preparat charakteryzuje się stosunkowo dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak należy pamiętać o możliwych interakcjach z lekami sedatywnymi, przeciwlękowymi oraz alkoholem, które mogą wzmagać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka lekarskiego – Dawkowanie i sposób podawania

Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) jest stosowany w leczeniu łagodnych zaburzeń nastroju oraz problemów z zasypianiem, a dawkowanie zależy od formy farmaceutycznej, wieku pacjenta i wskazań terapeutycznych. Preparat Neurapas zawiera 28 mg wyciągu suchego (DER 3,8-5,6:1, ekstrahent: etanol 47% V/V) i jest zalecany u dorosłych (≥18 lat) w dawce 2 tabletki powlekane trzy razy na dobę w łagodzeniu zaburzeń nastroju lub 2 tabletki około 30 minut przed snem w przypadku trudności z zasypianiem. Krople Żołądkowe zawierają nalewkę (Valerianae tinctura 25,0 g, 1:4,0-4,5, ekstrahent: etanol 70% V/V) i są wskazane u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce 30-40 kropli rozcieńczonych w 1/4 szklanki wody, stosowane doraźnie przy dolegliwościach żołądkowych lub 30 minut przed posiłkiem przy braku łaknienia.
brak łaknienia, dolegliwość żołądkowa, ekstrahent etanolowy, korzeń kozłka lekarskiego, krople doustne, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, nalewka z kozłka lekarskiego, odpowiedź kliniczna, podanie doustne, populacja pediatryczna, postać farmaceutyczna, problem z zasypianiem, produkt leczniczy, skuteczność terapii, substancja aktywna, tabletka powlekana, trudność w zasypianiu, wskazanie terapeutyczne, wyciąg suchy z korzenia kozłka lekarskiego, wywiad medyczny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople walerianowe –

Produkt leczniczy Krople walerianowe, zawierający nalewkę z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) o stężeniu 1 ml/1 ml (1:5) z ekstraktem etanolu 70% (V/V) i końcową zawartością etanolu 64-68% (V/V), charakteryzuje się ograniczonymi danymi przedklinicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania. Brak jest badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem preparatu. W szczególności nie oceniono wpływu na funkcje rozrodcze, rozwój płodu oraz możliwość indukcji uszkodzeń materiału genetycznego i nowotworów.
choroba genetyczna, ciąża, działanie teratogenne, etanol jako ekstrahent, genotoksyczność, karmienie piersią, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, nowotwór, potencjał rakotwórczy, toksyczność reprodukcyjna, Valeriana officinalis, zawartość etanolu
Leksykon leków
Interakcje leku – Nerwobonisol –

Produkt leczniczy Nerwobonisol, zawierający 60-70% (v/v) etanolu oraz wyciągi ziołowe takie jak Valerianae radicis tinctura, Melissae herbae intractum i Leonuri herbae tinctura, nie wykazuje dotychczas potwierdzonych klinicznie interakcji z innymi lekami. Jednak ze względu na obecność składników o potencjalnym działaniu sedatywnym, istnieje teoretyczne ryzyko addytywnego efektu uspokajającego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny, barbiturany), lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwhistaminowymi o działaniu sedatywnym, opioidowymi lekami przeciwbólowymi oraz neuroleptykami. Ponadto, zawartość wysokoprocentowego etanolu może nasilać działanie uspokajające i depresyjne na OUN, zwłaszcza przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu etylowego.
barbituran, benzodiazepina, cytochrom P450, działanie sedatywne, działanie uspokajające, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek działający depresyjnie na OUN, lek hipoglikemizujący, lek neuroleptyczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy sedatywny, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, nalewka z ziela serdecznika, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, SSRI, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Krople walerianowe –

Preparat Krople walerianowe zawiera nalewkę z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) ekstrahowaną w 70% etanolu, co skutkuje wysoką zawartością etanolu w gotowym produkcie na poziomie 64-68% (V/V). Ze względu na brak jednoznacznych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu w okresie ciąży oraz wysoką zawartość etanolu, jego stosowanie u kobiet ciężarnych jest przeciwwskazane. Lekarz powinien wyraźnie poinformować pacjentkę o konieczności unikania tego produktu w trakcie ciąży. Podobne przeciwwskazania dotyczą okresu karmienia piersią, gdzie brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania, a potencjalne przenikanie etanolu i składników nalewki do mleka matki stanowi ryzyko dla dziecka.
alternatywa terapeutyczna, bezpieczeństwo stosowania w ciąży, działanie farmakologiczne, działanie nasenne, działanie uspokajające, etanol, karmienie piersią, kobieta ciężarna, krople walerianowe, laktacja, mleko matki, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, płodność, przeciwwskazania do stosowania, Valeriana officinalis
Leksykon substancji czynnych
Kozłek lekarski – Wskazania do stosowania

Kozłek lekarski (Valeriana officinalis L.) jest roślinnym składnikiem o udokumentowanym działaniu uspokajającym i nasennym, stosowanym głównie w łagodzeniu zaburzeń snu oraz stanów napięcia nerwowego. Preparaty zawierające wyciąg z korzenia kozłka, takie jak Baldivian Noc (441,35 mg), Kalms Noc (385 mg), Persen Noc (445 mg) czy Valdispert (125-200 mg), są wskazane u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w leczeniu trudności z zasypianiem, płytkiego snu oraz łagodnych stanów lękowych. Preparaty złożone łączą kozłek z innymi roślinnymi ekstraktami, np. melisą, chmielem czy męczennicą, co wzmacnia efekt uspokajający i wspomagający sen (np. Persen forte: 87,5 mg kozłka, 17,5 mg melisy i mięty). Kozłek lekarski jest również stosowany w dolegliwościach trawiennych, takich jak niestrawność, wzdęcia czy brak apetytu, zwłaszcza w preparatach płynnych zawierających nalewkę z korzenia (np. Cholitol, Krople żołądkowe T i forte).
bezsenność, brak łaknienia, dolegliwości trawienne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, intrakt z korzenia kozłka lekarskiego, kozłek lekarski, lek nasenny, lek uspokajający, nadwrażliwość, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, niestrawność, objawy psychosomatyczne, stan napięcia nerwowego, trudności z zasypianiem, uczucie niepokoju, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, wyciąg z liści melisy, wyciąg z szyszek chmielu, wyciąg z ziela męczennicy, zaburzenia snu
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Nerwobonisol –

Preparat Nerwobonisol, zawierający ekstrakty roślinne o działaniu sedatywnym (m.in. wyciąg z melisy 30 g/100 g, nalewka z szyszek chmielu 15 g/100 g, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego 10 g/100 g) oraz znaczną ilość etanolu (60-70% v/v), może istotnie obniżać zdolności psychomotoryczne pacjenta. Skutkuje to osłabieniem koncentracji, wydłużeniem czasu reakcji oraz zaburzeniami koordynacji, co przekłada się na zwiększone ryzyko podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o tych potencjalnych zagrożeniach, wyjaśniając mechanizm działania preparatu, czas utrzymywania się efektów oraz konieczność ewentualnego powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w trakcie terapii.
dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, działanie sedatywne, działanie uspokajające, ekstrakt roślinny, etanol, interakcja lekowa, koordynacja psychoruchowa, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, nalewka z kwiatostanu głogu, nalewka z szyszek chmielu, nalewka z ziela serdecznika, Nerwobonisol, ośrodkowy układ nerwowy, preparat ziołowy, substancja psychoaktywna, wrażliwość indywidualna, wyciąg z melisy, zaburzenie metabolizmu etanolu, zdolność psychomotoryczna
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople walerianowe –

Krople walerianowe, będące nalewką z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) w proporcji 1:5, z użyciem 70% etanolu jako ekstrahenta, stanowią tradycyjny produkt leczniczy roślinny wskazany do łagodzenia objawów napięcia nerwowego o niewielkim nasileniu oraz wspomagania zasypiania. Preparat zawiera 1 ml nalewki na 1 ml płynu (907 mg), z zawartością etanolu 64-68% (V/V). Substancje aktywne działają kojąco na układ nerwowy, redukując objawy nadmiernego napięcia psychicznego, co czyni go szczególnie przydatnym u pacjentów doświadczających okresowo zwiększonego stresu, niepokoju i napięcia o charakterze łagodnym do umiarkowanego. Preparat może skrócić czas zasypiania, zwłaszcza u osób z trudnościami w rozpoczęciu snu wynikającymi z napięcia nerwowego lub stresu.
bezsenność, działanie nasenne, etanol 70%, kozłek lekarski, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, napięcie nerwowe, napięcie psychiczne, płyn doustny, stres i niepokój, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, układ nerwowy, Valeriana officinalis, wspomaganie zasypiania
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Krople walerianowe –

Podczas terapii kroplami walerianowymi zawierającymi nalewkę z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) w stężeniu 1 ml/1 ml oraz etanol w ilości 64-68% V/V, istotne jest uwzględnienie ich wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Zarówno działanie sedatywne składników kozłka, jak i obecność etanolu mogą powodować obniżenie koncentracji, wydłużenie czasu reakcji oraz zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej. Efekt ten utrzymuje się co najmniej przez 2 godziny po przyjęciu leku, co wymaga od lekarza poinformowania pacjenta o konieczności powstrzymania się od czynności wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej w tym czasie. Ponadto, obecność etanolu może skutkować wykrywalnością alkoholu w wydychanym powietrzu podczas kontroli trzeźwości, co niesie za sobą potencjalne konsekwencje prawne.
alkohol etylowy, choroba wątroby, działanie sedatywne, funkcje poznawcze i motoryczne, interakcja lekowa, kontrola trzeźwości, koordynacja wzrokowo-ruchowa, korzeń kozłka lekarskiego, krople walerianowe, metabolizm etanolu, nalewka z korzenia kozłka lekarskiego, ośrodkowy układ nerwowy, preparat uspokajający, sprawność psychomotoryczna, stężenie substancji czynnej, Valeriana officinalis, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenie koordynacji wzrokowo-ruchowej