wyciąg z melisy
Wyciąg z melisy (Melissa officinalis) to preparat ziołowy pozyskiwany z liści melisy lekarskiej, rośliny należącej do rodziny jasnotowatych. W medycynie znajduje zastosowanie głównie dzięki zawartości olejków eterycznych (cytral, cytronelal, geraniol), kwasów fenolowych, flawonoidów i terpenów, które odpowiadają za jego właściwości terapeutyczne.
Z perspektywy klinicznej, wyciąg z melisy wykazuje działanie uspokajające, przeciwlękowe oraz łagodnie nasenne, co czyni go użytecznym w terapii łagodnych zaburzeń snu i stanów napięcia nerwowego. Badania kliniczne potwierdzają również jego właściwości rozkurczowe w obrębie przewodu pokarmowego, co uzasadnia stosowanie w leczeniu czynnościowych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, szczególnie tych o podłożu psychosomatycznym.
Wyciąg z melisy, stosowany miejscowo, wykazuje również działanie przeciwwirusowe, szczególnie w odniesieniu do wirusa opryszczki pospolitej (HSV). Preparaty zawierające skoncentrowany ekstrakt z melisy mogą skracać czas gojenia zmian opryszczkowych i zmniejszać częstotliwość nawrotów. W praktyce klinicznej wyciąg z melisy jest uznawany za relatywnie bezpieczny środek, z niewielką liczbą udokumentowanych działań niepożądanych i interakcji lekowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Melisa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające melisę (Melissa officinalis L.) wymagają szczególnej ostrożności ze względu na różnorodność postaci farmaceutycznych oraz ograniczenia wiekowe wynikające z braku danych klinicznych u dzieci. Syropy z melisą nie są zalecane u dzieci poniżej 3 lat, a inne preparaty, takie jak Melisal forte, Intractum Melissae Phytopharm czy Iberogast, mają określone minimalne granice wieku (od 6 do 18 lat). Wiele z tych preparatów to wyciągi alkoholowe o zawartości etanolu od 7% do nawet 70% (V/V), co przekłada się na istotne dawki etanolu w pojedynczej dawce (np. 2,5 ml Intractum Melissae Phytopharm zawiera 1,26 g etanolu, odpowiadające 32 ml piwa lub 13 ml wina). Z tego powodu preparaty te są przeciwwskazane u osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Podanie 5 ml Nervosolu dziecku 6-12 lat (20-40 kg) może podnieść stężenie alkoholu we krwi o 9-18 mg/100 ml, a 5 ml Intractum Melissae Phytopharm u osoby dorosłej (70 kg) o około 6 mg/100 ml. Dodatkowo, niektóre syropy zawierają znaczne ilości sacharozy (np. Apetiherb 62 g/100 g, Melissed 4,05 g/5 ml), co wyklucza ich stosowanie u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedoborem sacharazy-izomaltazy.
alkoholizm, bezkwaśność, ból nadbrzusza, choroba wątroby, dane kliniczne, fotoalergia, furokumaryna, kamica żółciowa, korzeń kozłka, melisa lekarska, nadwrażliwość skóry, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, polekowe uszkodzenie wątroby, psoralen, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, stężenie alkoholu we krwi, uzależnienie od alkoholu, wyciąg alkoholowy, wyciąg z melisy, zapalenie dróg żółciowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele serdecznika, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Liść Melisy 2,0 g/saszetkę
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) są ograniczone i opierają się głównie na badaniach in vitro oraz na modelach zwierzęcych. Wykazano, że wodne wyciągi z melisy mogą hamować aktywność hormonu tyreotropowego (TSH), jednak mechanizm tego działania oraz jego znaczenie kliniczne pozostają niejasne. Brakuje kompleksowych badań oceniających wpływ na procesy reprodukcyjne, w tym płodność, rozwój zarodka i płodu, a także przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy. Ponadto, nie przeprowadzono standardowych testów genotoksyczności (np. test Amesa, test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy) ani badań długoterminowej rakotwórczości, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania preparatów zawierających liść melisy.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Doppelherz Energovital Tonik K –
Doppelherz Energovital Tonik K to tradycyjny produkt leczniczy roślinny, stosowany jako środek wspomagający czynność serca i układu krążenia, zwłaszcza w stanach napięcia nerwowego manifestujących się objawami somatycznymi ze strony układu sercowo-naczyniowego. Preparat zawiera synergistyczne wyciągi płynne z owoców głogu (łącznie 620 mg, DER 1:1 i 1:2), liści melisy (100 mg, DER 1:1), liści rozmarynu (100 mg, DER 1:1) oraz korzenia kozłka lekarskiego (100 mg, DER 1:1), ekstraktowane w różnych stężeniach etanolu (19-60%). Działanie uspokajające melisy i kozłka lekarskiego wspiera redukcję napięcia nerwowego, co pośrednio korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu krążenia, natomiast głóg i rozmaryn tradycyjnie wspomagają łagodne dolegliwości sercowe. Preparat podawany jest w dawce 20 ml płynu doustnego o ciemno-brązowym zabarwieniu, zawierającego 17% objętościowych etanolu, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
W składzie pomocniczym preparatu znajdują się miód (100 mg), cukier inwertowany 70% (900 mg), glicerol 85% (1 060 mg) oraz wino słodkie (18 010 mg) na dawkę 20 ml, co może mieć znaczenie kliniczne u wybranych grup pacjentów, np. z cukrzycą lub nietolerancją alkoholu. Ze względu na charakter tradycyjnego produktu leczniczego roślinnego, Doppelherz Energovital Tonik K powinien być stosowany wyłącznie w wskazaniach zgodnych z jego tradycyjnym użyciem, tj. wspomagająco w zaburzeniach czynności serca związanych z napięciem nerwowym oraz w stanach napięcia nerwowego negatywnie wpływających na układ krążenia. Przed zaleceniem preparatu konieczne jest uwzględnienie obecności etanolu i substancji pomocniczych, aby uniknąć potencjalnych interakcji i działań niepożądanych u pacjentów z przeciwwskazaniami.
dolegliwości sercowe, Doppelherz Energovital Tonik K, działanie synergistyczne, napięcie nerwowe, płyn doustny, produkt leczniczy roślinny, środek uspokajający, substancja pomocnicza, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z głogu, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z melisy, wyciąg z rozmarynu, zaburzenia czynności serca - Leksykon substancji czynnych
Liść melisy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) wskazują na potencjalne hamowanie aktywności hormonu tyreotropowego (TSH) przez wodne wyciągi z tej rośliny, co zaobserwowano zarówno in vitro, jak i na modelach zwierzęcych. Zjawisko to zostało potwierdzone również dla produktu DexaCaps zawierającego liść melisy, jednak kliniczne implikacje tego efektu pozostają niejasne i wymagają dalszych badań, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji tarczycy. W zakresie genotoksyczności, brak jest danych dotyczących samego liścia melisy, natomiast złożone preparaty takie jak Iberogast Balance wykazały negatywne wyniki w testach AMES i mikrojądrowym u myszy. Nie przeprowadzono badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej ani potencjału rakotwórczego liścia melisy, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.
ataksja, badanie in vitro, dekstrometorfan bromowodorek, genotoksyczność, hormon tyreotropowy, LD50, liść melisy, model zwierzęcy, mutagenność, potencjał rakotwórczy, preparat z liściem melisy, produkt leczniczy roślinny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozrodczość, upośledzenie oddychania, wyciąg z melisy, zaburzenie czynności tarczycy - Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Dawkowanie i sposób podawania
Melisa lekarska (Melissa officinalis L., folium) jest stosowana głównie w leczeniu stanów napięcia nerwowego oraz zaburzeń snu. Preparaty zawierające wyciąg z liści melisy różnią się dawkowaniem w zależności od produktu, wieku pacjenta oraz wskazań terapeutycznych. Dorośli mogą stosować Neospasmina Extra (50 mg wyciągu suchego) w dawce 1-2 kapsułek 1-3 razy na dobę, maksymalnie 6 kapsułek/dobę, z zaleceniem 2 kapsułek 30-60 minut przed snem w przypadku trudności z zasypianiem. Persen forte (17,5 mg wyciągu) oraz Vamelan (17,45 mg wyciągu) stosuje się w dawce 1-2 kapsułek 2-3 razy na dobę, z maksymalną dawką 6 kapsułek/dobę, a przy zaburzeniach snu 2 kapsułki na 30-60 minut przed snem. Preparaty są przeznaczone do podania doustnego, a efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2-4 tygodniach systematycznego stosowania.
DER, działanie lecznicze, efekt terapeutyczny, melisa lekarska, monitorowanie terapii, napięcie nerwowe, nasilenie objawów, Neospasmina, Persen, podanie doustne, preparat farmaceutyczny, produkt leczniczy, trudności z zasypianiem, Vamelan, wyciąg suchy, wyciąg z melisy, wywiad medyczny, zaburzenia snu - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan lipy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy DexaCaps zawiera wyciąg suchy z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia x vulgaris Heyne lub ich kompozycję), jednak brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności tego składnika. Bezpieczeństwo preparatu oceniono głównie na podstawie danych dotyczących pozostałych składników, w tym dekstrometorfanu bromowodorku. W badaniach przedklinicznych LD50 dla dekstrometorfanu wynosiło 165 mg/kg p.o. u myszy, 350 mg/kg p.o. u szczurów oraz 336 mg/kg p.o. u świnek morskich. Przewlekłe podawanie szczurzym i psom dawek od 0,1 do 100 mg/kg przez okres do 27 tygodni wykazało jedynie nieznaczny spadek masy ciała (10-20%) przy najwyższej dawce, bez innych istotnych efektów toksycznych. Dawki bardzo wysokie (1,5 g/dobę) indukowały objawy neurologiczne i oddechowe, jednak nawet 100-krotność dawki terapeutycznej nie powodowała zgonów, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, dekstrometorfan bromowodorek, genotoksyczność, hormon tyreotropowy, interakcje farmakodynamiczne, kwiatostan lipy, przedawkowanie, spadek masy ciała, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, upośledzenie funkcji oddechowych, wyciąg z melisy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Intractum Melissae Phytopharm 4,575 g/5 ml
Produkt leczniczy Intractum Melissae Phytopharm (4,575 g/5 ml, płyn doustny) zawiera etanolowy wyciąg ze świeżego ziela melisy (Melissa officinalis L., herba) z wysokim stężeniem alkoholu etylowego wynoszącym 52-62% V/V. Ze względu na tak znaczącą zawartość etanolu, preparat może wywierać istotny wpływ na funkcje poznawcze i psychomotoryczne pacjenta, co bezpośrednio przekłada się na ograniczenia w zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Producent jednoznacznie odradza wykonywanie tych czynności podczas stosowania leku, podkreślając ryzyko związane z obniżoną sprawnością psychomotoryczną.
W praktyce klinicznej lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o potencjalnych ograniczeniach wynikających z wysokiej zawartości alkoholu w preparacie (52-62% V/V), konsekwencjach prawnych prowadzenia pojazdów pod wpływem substancji wpływających na zdolności psychomotoryczne oraz konieczności unikania obsługi maszyn w trakcie terapii. Przekazanie tej informacji musi być udokumentowane w dokumentacji medycznej, a komunikacja powinna uwzględniać indywidualne cechy pacjenta, takie jak wiek, stan zdrowia i stosowane leki współistniejące, które mogą dodatkowo modyfikować ryzyko upośledzenia funkcji psychomotorycznych. Niedopełnienie obowiązku informacyjnego może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i zawodowymi dla lekarza.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, choroby współistniejące, etanol 96%, funkcje psychomotoryczne, Intractum Melissae, ograniczenia psychomotoryczne, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sprawność psychomotoryczna, stężenie alkoholu, świadoma zgoda pacjenta, wyciąg z melisy, ziele melisy - Leksykon leków
Przedawkowanie – DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
Przedawkowanie leku DexaCaps, zawierającego dekstrometorfanu bromowodorek (20 mg), wyciąg suchy z kwiatostanu lipy (167 mg) oraz wyciąg suchy z liścia melisy (50 mg), może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, w tym nudności, wymiotów, dystonii, ataksji, oczopląsu, drgawek, pobudzenia, splątania, senności, psychozy toksycznej, tachykardii oraz zaburzeń rytmu serca z wydłużeniem QTc. Najcięższe przypadki obejmują śpiączkę, depresję oddechową i drgawki, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Ryzyko nasilenia objawów wzrasta przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub stosowaniu leków psychotropowych, co wymaga szczególnej uwagi podczas zbierania wywiadu i monitorowania pacjenta. Dzieci są szczególnie wrażliwe na toksyczne działanie dekstrometorfanu, a w przypadku przedawkowania u tej grupy wiekowej zaleca się podanie naloksonu w dawce 0,01 mg/kg masy ciała oraz intensywną obserwację parametrów życiowych.
antagonista opioidowy, ataksja, benzodiazepiny, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dekstrometorfanu bromowodorek, depresja oddechowa, drgawki, dysfagia, dystonia, hipertermia, leki psychotropowe, nalokson, niedotlenienie mózgu, oczopląs, przedawkowanie opioidów, psychoza toksyczna, śpiączka, tachykardia, węgiel aktywny, wyciąg z lipy, wyciąg z melisy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia repolaryzacji, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Dawkowanie i sposób podawania
Melisa (Melissa officinalis L.) jest stosowana doustnie w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak napary ziołowe, syropy, płyny doustne oraz tabletki, wykazując działanie uspokajające, przeciwlękowe i wspomagające zasypianie. Dawkowanie u dorosłych jest zróżnicowane: np. Melisa Fix – 1 saszetka (2,0 g liścia) 1-3 razy/dobę, Apetiherb – 15 ml 3-4 razy/dobę, Nervosol – 5 ml 3 razy/dobę, Tabletki uspokajające Labofarm – 2 tabletki (50 mg liścia każda) 3 razy/dobę. U młodzieży powyżej 12 lat stosuje się dawki podobne do dorosłych, natomiast u dzieci 6-12 lat dawkowanie jest ograniczone i wymaga konsultacji lekarskiej (np. Melisal forte 15 ml 2 razy/dobę, Iberogast 15 kropli 3 razy/dobę). Preparaty nie są zalecane u dzieci poniżej 6 lat, a stosowanie u dzieci 3-6 lat jest możliwe tylko w wybranych preparatach i dawkach (np. Apetiherb 2,5 ml 2 razy/dobę).
czas stosowania, działanie przeciwlękowe, działanie uspokajające, konsultacja lekarska, krople, melisa, modyfikacja dawkowania, napar ziołowy, płyn doustny, podawanie substancji, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, preparat ziołowy, problem z zasypianiem, produkt leczniczy, saszetka, substancja czynna, syrop, tabletka, trudność w połykaniu, trudność z zasypianiem, wskazanie medyczne, wspomaganie zasypiania, wyciąg z melisy, wyciąg z ziela melisy, wywiad medyczny, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści rozmarynu – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wyciąg z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum) zawarty w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K (10,0 mg na 20 ml dawki, 100% wyciąg natywny DER 1:1, ekstrahent: 19% V/V etanol) nie posiada udokumentowanego profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży i laktacji. Brak badań klinicznych dotyczących wpływu tej substancji na rozwijający się płód oraz przenikanie składników aktywnych do mleka kobiecego stanowi podstawę do bezwzględnego przeciwwskazania stosowania preparatu u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Dodatkowo, zawartość 17% objętości etanolu w produkcie stanowi dodatkowe ryzyko, co podkreśla konieczność unikania stosowania tego preparatu w tych grupach pacjentek. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania preparatu, zaleca się natychmiastowe przerwanie terapii i konsultację lekarską.
badanie kliniczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, bezpieczeństwo w ciąży, ciąża i laktacja, ekstrahent, etanol, etanol farmaceutyczny, karmienie piersią, kobieta ciężarna, metoda terapeutyczna, mleko kobiece, niemowlę karmione piersią, ostrożność terapeutyczna, planowanie ciąży, płód, płodność, preparat złożony, przeciwwskazanie, przenikanie substancji czynnych, wiek rozrodczy, współczynnik DER, wyciąg natywny, wyciąg płynny z liści rozmarynu, wyciąg z głogu, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z liści rozmarynu, wyciąg z melisy, zapłodnienie - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Przedawkowanie
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) wykazuje relatywnie wysoki profil bezpieczeństwa, a przypadki przedawkowania samej melisy są rzadkie i niecharakterystyczne. W badaniach toksykologicznych na zwierzętach oraz danych klinicznych nie odnotowano specyficznych objawów toksyczności po podaniu melisy, także w preparacie Iberogast zawierającym wyciąg z liści melisy. Objawy przedawkowania obserwowane w praktyce klinicznej dotyczą głównie preparatów płynnych, w których rozpuszczalnikiem jest etanol, oraz preparatów złożonych zawierających korzeń kozłka (Valeriana officinalis). Dawki korzenia kozłka powyżej 20 g mogą wywoływać łagodne objawy takie jak zmęczenie, skurcze brzucha, zawroty głowy, drżenie rąk, rozszerzenie źrenic czy uczucie ucisku w klatce piersiowej, które ustępują zwykle w ciągu 24 godzin.
alkoholizm, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, choroba umysłowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drżenie rąk, działanie uspokajające, korzeń kozłka, leczenie podtrzymujące, melisa lekarska, mydriasis, nadwrażliwość na promieniowanie UV, nasilenie padaczki, padaczka, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, reakcja uczuleniowa na światło, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozszerzenie źrenic, skurcz brzucha, ucisk w klatce piersiowej, upośledzenie zdolności psychofizycznych, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z melisy, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
DexaCaps to preparat w postaci kapsułek twardych, zawierający 20 mg dekstrometorfanu bromowodorku oraz wyciągi roślinne z kwiatostanu lipy (167 mg) i liścia melisy (50 mg). Jest wskazany do leczenia męczącego, suchego kaszlu o różnej etiologii, w tym kaszlu związanego z infekcjami górnych dróg oddechowych bez zalegania wydzieliny, kaszlu podrażnieniowego wywołanego czynnikami środowiskowymi, podrażnieniem gardła i krtani oraz kaszlu psychogennego. Dekstrometorfan działa przeciwkaszlowo poprzez hamowanie ośrodka kaszlu w OUN, natomiast wyciągi roślinne łagodzą podrażnienia błony śluzowej i redukują napięcie nerwowe, co wspomaga kontrolę odruchu kaszlowego.
dekstrometorfan, infekcja górnych dróg oddechowych, kapsułki twarde, kaszel mokry, kaszel napadowy, kaszel nieproduktywny, kaszel psychogenny, lek przeciwkaszlowy, nieżyt górnych dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, ośrodek kaszlu, podrażnienie gardła i krtani, receptory kaszlowe, suchość błony śluzowej, suchy kaszel, wyciąg z lipy, wyciąg z melisy - Leksykon substancji czynnych
Ziele ubiorka gorzkiego – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ziele ubiorka gorzkiego, będące głównym składnikiem preparatu Iberogast Balance, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na konieczność monitorowania pacjentów pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Zaleca się konsultację lekarską po 7 dniach stosowania w przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów, aby wykluczyć inne jednostki chorobowe. Preparat nie jest rekomendowany u pacjentów poniżej 18 roku życia z powodu braku wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Iberogast Balance zawiera etanol w stężeniu około 31% (V/V), a pojedyncza dawka 20 kropli (1 ml) dostarcza 240 mg alkoholu etylowego, co odpowiada mniej niż 7 ml piwa lub 3 ml wina, jednak ilość ta nie wywołuje istotnych efektów farmakologicznych związanych z alkoholem.
badanie kliniczne, dane kliniczne, dawkowanie preparatu, efekt farmakologiczny, efekt synergistyczny, etanol w preparacie, farmakoterapia, Iberogast Balance, jednostka chorobowa, krople doustne, nasilenie dolegliwości, pacjent pediatryczny, reakcja alergiczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, ubiór gorzki, właściwości organoleptyczne, wyciąg roślinny, wyciąg z kminku, wyciąg z lukrecji, wyciąg z melisy, wyciąg z mięty pieprzowej, wyciąg z rumianku, zalecenie terapeutyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Intractum Melissae Phytopharm 4,575 g/5 ml
Intractum Melissae Phytopharm to płyn doustny zawierający etanolowy wyciąg ze świeżego ziela melisy (Melissa officinalis L., herba) w stosunku 1:1, przygotowany z użyciem 96% V/V etanolu jako rozpuszczalnika. Gotowy produkt zawiera 52-62% V/V etanolu. Preparat nie posiada przypisanego kodu ATC. Jego działanie farmakodynamiczne wynika z obecności składników lotnych, głównie cytralu i citronellalu, które w roztworach etanolowych wykazują udokumentowane działanie sedatywne (uspokajające). Dodatkowo flawonoidy obecne w zielu melisy wykazują aktywność przeciwskurczową w badaniach ex vivo, co może przyczyniać się do działania rozkurczowego preparatu.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Intractum Melissae Phytopharm 4,575 g/5 ml
Produkt leczniczy Intractum Melissae Phytopharm, płyn doustny zawierający 4,575 g/5 ml etanolowego wyciągu ze świeżego ziela melisy (Melissa officinalis L., herba) w proporcji 1:1, nie wykazuje obecnie zidentyfikowanych działań niepożądanych. Pomimo braku zgłoszonych niekorzystnych reakcji, zaleca się ciągły monitoring farmakowigilancyjny w celu oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz wczesnego wykrywania potencjalnych zagrożeń. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzenia działań niepożądanych do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt.
działania niepożądane produktów leczniczych, działanie niepożądane, farmakowigilancja, interakcje lekowe, Intractum Melissae Phytopharm, monitoring bezpieczeństwa leku, predyspozycja indywidualna, profil bezpieczeństwa, stosunek korzyści do ryzyka, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wyciąg z melisy, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Jemioła – Przeciwwskazania stosowania
Jemioła (Viscum album L.) jest składnikiem stosowanym w preparatach leczniczych, takich jak Cravisol i Intractum Visci Phytopharm, które zawierają odpowiednio 13,88 g wyciągu ze świeżego ziela jemioły na 100 ml oraz 100 ml etanolowego wyciągu ze świeżego ziela jemioły na 100 ml, z rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym etanolem 96% (V/V). Oba preparaty charakteryzują się wysoką zawartością etanolu (52-62% V/V), co stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, osób uzależnionych od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących, dzieci oraz u pacjentów przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na jemiołę lub inne składniki preparatu (w przypadku Cravisolu także na głóg i melisę), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji.
choroba wątroby, ciąża, działanie niepożądane, etanol, etanolowy wyciąg z jemioły, interakcja lekowa, interakcja międzylekowa, jemioła, karmienie piersią, nadwrażliwość na składniki, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z głogu, wyciąg z jemioły, wyciąg z melisy, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Intractum Melissae Phytopharm 4,575 g/5 ml
Intractum Melissae Phytopharm to płyn doustny zawierający etanolowy wyciąg ze świeżego ziela melisy (Melissa officinalis L., herba) w proporcji 1:1, z wysoką zawartością etanolu wynoszącą 52-62% V/V. Przedawkowanie preparatu wiąże się głównie z toksycznym działaniem etanolu, co stanowi istotne ryzyko szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego oraz chorobami psychicznymi. Objawy przedawkowania obejmują hepatotoksyczność (nasilenie dysfunkcji wątroby, podwyższone enzymy wątrobowe), zaostrzenie objawów alkoholizmu (nawroty uzależnienia, zespół abstynencyjny), napady drgawkowe (obniżenie progu drgawkowego), neurotoksyczność (zaburzenia świadomości, pogłębienie uszkodzeń mózgu) oraz zaostrzenie objawów psychicznych (epizody psychotyczne). Ponadto, preparat może powodować zaburzenia psychomotoryczne, takie jak obniżona koordynacja i wydłużony czas reakcji, co zwiększa ryzyko wypadków u osób prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny.
alkoholizm, choroba alkoholowa, choroba umysłowa, dysfunkcja hepatocytów, działanie neurotoksyczne, działanie szkodliwe, enzym wątrobowy, epizod psychotyczny, etanol, hepatotoksyczność, intoksykacja alkoholowa, napad drgawkowy, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, płyn doustny, próg drgawkowy, sprawność psychoruchowa, toksyczność etanolu, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, wyciąg z melisy, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie świadomości, zespół abstynencyjny, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Jemioła – Dawkowanie i sposób podawania
Preparaty lecznicze zawierające jemiołę, takie jak Intractum Visci PhytoPharm oraz Cravisol, stosowane są doustnie w terapii różnych dolegliwości, z zalecanym czasem kuracji około 4 tygodni. Intractum Visci PhytoPharm zawiera 100 ml etanolowego wyciągu ze świeżego ziela jemioły (1:1) w 100 ml płynu i jest dawkowany u dorosłych w ilości 2,5 ml trzy razy dziennie, rozcieńczony w niewielkiej ilości wody. Cravisol, będący preparatem złożonym zawierającym 13,88 g wyciągu z jemioły (1:1) w 100 ml płynu wraz z wyciągami z głogu i melisy, jest podawany w dawce 5 ml cztery razy na dobę, również rozcieńczony. W przypadku braku poprawy po 4 tygodniach stosowania Cravisolu wskazana jest konsultacja lekarska. Stosowanie obu preparatów jest przeciwwskazane u osób poniżej 18 roku życia.
choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, Cravisol, efekt terapeutyczny, interakcja lekowa, Intractum Visci Phytopharm, jemioła, padaczka, podanie doustne, preparat złożony, uzależnienie od alkoholu, Viscum album, wyciąg etanolowy, wyciąg z głogu, wyciąg z jemioły, wyciąg z melisy, wywiad medyczny, ziele jemioły - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Doppelherz Energovital Tonik K –
Lek Doppelherz Energovital Tonik K to płyn doustny zawierający wyciągi roślinne z owoców głogu (łącznie 620 mg w dawce 20 ml), liści melisy (100 mg), liści rozmarynu (100 mg) oraz korzenia kozłka lekarskiego (100 mg), ekstraktowane w różnych stężeniach etanolu (od 19% do 60%). Preparat zawiera 17% obj. etanolu oraz znaczną ilość wina słodkiego (18 010 mg w dawce 20 ml), co jest istotne w kontekście przeciwwskazań u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, cukrzycą oraz osób prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny. Zalecane dawkowanie u dorosłych to 20 ml 3-4 razy na dobę, przyjmowane podczas posiłków i przed snem. Maksymalny czas samoleczenia bez konsultacji lekarskiej wynosi 2 tygodnie, po którym w przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów należy przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem.
choroba wątroby, cukrzyca, dieta niskokaloryczna, etanol, korzeń kozłka lekarskiego, liść melisy, liść rozmarynu, owoc głogu, płyn doustny, samoleczenie, substancja pomocnicza, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z głogu, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z melisy, wyciąg z owoców głogu, wyciąg z rozmarynu, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) w dawce 100 mg (w 20 ml preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, zawierającym 40% m/m etanol) jest przeciwwskazany w okresie ciąży i laktacji. Brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego ekstraktu u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Dodatkowo preparat zawiera 17% objętościowo etanolu, co stanowi dodatkowe ryzyko w tych grupach pacjentek. W charakterystyce produktu nie ma danych dotyczących wpływu na płodność, co uniemożliwia ocenę potencjalnego ryzyka dla reprodukcji u kobiet i mężczyzn.
W praktyce klinicznej lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący stosowanych przez pacjentkę preparatów, w tym suplementów i ziół, oraz wyraźnie poinformować o przeciwwskazaniu do stosowania wyciągu z kozłka lekarskiego w ciąży i podczas karmienia. Należy zaproponować bezpieczne alternatywy terapeutyczne o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. W przypadku stosowania preparatu w tych okresach konieczna jest obserwacja kliniczna i zgłoszenie zdarzenia do systemu farmakowigilancji, co może przyczynić się do lepszego poznania bezpieczeństwa tej substancji. Ponadto, inne składniki preparatu, takie jak wyciągi z głogu, melisy i rozmarynu, również nie posiadają udokumentowanego profilu bezpieczeństwa w ciąży i laktacji.
badanie kliniczne, ciąża, ekstrahent etanolowy, etanol, farmakowigilancja, karmienie piersią, korzeń kozłka lekarskiego, laktacja, planowanie ciąży, płodność, preparat ziołowy, profil bezpieczeństwa, suplement diety, wyciąg natywny, wyciąg z głogu, wyciąg z korzenia kozłka, wyciąg z liści melisy, wyciąg z liści rozmarynu, wyciąg z melisy, wyciąg z owoców głogu, wyciąg z rozmarynu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doppelherz Energovital Tonik K –
Preparat Doppelherz Energovital Tonik K, stosowany zgodnie z zaleceniami, nie wykazuje istotnych działań niepożądanych w populacji ogólnej. Niemniej jednak, ze względu na obecność wyciągów roślinnych, takich jak Crataegi fructus extractum fluidum, Melissae folii extractum fluidum, Rosmarini folii extractum fluidum oraz Valerianae radicis extractum fluidum, istnieje ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym objawów alergicznych (wysypka, świąd, zaczerwienienie, obrzęk). Szczególną uwagę należy zwrócić na wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, który może wywoływać rzadkie, łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak mdłości i kolka jelitowa. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, w tym miód (100 mg/20 ml), cukier inwertowany 70% (900 mg/20 ml), glicerol 85% (1060 mg/20 ml), wino słodkie (18 010 mg/20 ml) oraz etanol w stężeniu 17% obj., co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, chorobami mózgu, kobiet w ciąży i karmiących oraz dzieci.
choroba mózgu, choroba wątroby, dyskomfort nadbrzusza, farmakoterapia, kolka jelitowa, mdłości, monitorowanie pacjenta, nadwrażliwość na składniki, objaw przewodu pokarmowego, objaw uczuleniowy, obrzęk, padaczka, reakcja niepożądana, skurczowy ból brzucha, substancja pomocnicza, świąd, wyciąg roślinny, wyciąg z głogu, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z melisy, wyciąg z rozmarynu, wymioty, wysypka, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan lipy – Przeciwwskazania stosowania
Kwiatostan lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) jest składnikiem leczniczym o szerokim zastosowaniu, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na kwiatostan lipy lub inne składniki preparatu, np. maltodekstrynę (do 30% w DexaCaps). Preparaty takie jak DexaCaps zawierają wyciąg suchy z kwiatostanu lipy (DER 2,5-3:1) w dawce 167 mg, dekstrometorfan 20 mg oraz wyciąg z liścia melisy 50 mg. Niewskazane jest ich stosowanie u pacjentów z kaszlem produktywnym, astmą oskrzelową oraz niewydolnością oddechową ze względu na hamowanie odruchu kaszlowego i potencjalne ryzyko zalegania wydzieliny. Ponadto, preparaty te są przeciwwskazane u chorych z ciężką niewydolnością wątroby, co wynika z roli wątroby w metabolizmie składników aktywnych i ryzyka kumulacji substancji czynnych.
astma oskrzelowa, dekstrometorfan, duszność, hamowanie odruchu kaszlowego, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kaszel mokry, kwiatostan lipy, lek mukolityczny, nadwrażliwość, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, reakcja alergiczna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, wyciąg z melisy, wysypka skórna, zaleganie wydzieliny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Produkt leczniczy Melisal forte (syrop 2,0 g/15 ml) zawiera wyciąg z liścia melisy, kwiatostanu głogu oraz korzenia arcydzięgla, wykazujący działanie uspokajające, co może wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjenta. Dawka jednorazowa 15 ml zawiera do 79 mg etanolu, a całkowita zawartość etanolu w produkcie nie przekracza 0,4% (m/m), co klinicznie nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Mimo to, ze względu na efekt uspokajający, nie zaleca się prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn bezpośrednio po przyjęciu leku. Lekarz powinien poinformować pacjenta o potencjalnym ryzyku oraz zalecić obserwację indywidualnej reakcji organizmu przed podjęciem takich czynności.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie uspokajające, efekt farmakodynamiczny, funkcje psychomotoryczne, koncentracja uwagi, korzeń arcydzięgla, kwiatostan głogu, lek o działaniu ośrodkowym, liść melisy, Melisal forte, reakcja organizmu, schorzenie neurologiczne, schorzenie psychiatryczne, składnik ziołowy, wyciąg z melisy, zawartość etanolu, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan lipy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwiatostan lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) stosowany w preparacie DexaCaps (167 mg wyciągu suchego o DER 2,5-3:1) wykazuje działanie sedatywne, które może istotnie obniżać zdolności psychomotoryczne pacjenta. W preparacie tym obecne są także bromowodorek dekstrometorfanu (20 mg) oraz wyciąg z liścia melisy (50 mg), co może potęgować efekt sedacji. Charakterystyka produktu wskazuje na ryzyko senności i zawrotów głowy, co stanowi przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn bez zachowania szczególnej ostrożności. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o możliwych objawach oraz zalecić przeprowadzenie testu reakcji po pierwszym przyjęciu leku, a także wskazać konieczność powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia wyraźnej sedacji.
alkohol etylowy, benzodiazepiny, dekstrometorfan, DER, DexaCaps, działanie niepożądane, działanie sedatywne, kwiatostan lipy, lek przeciwhistaminowy, miorelaksant, opioidy, sprawność psychomotoryczna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg z lipy, wyciąg z melisy, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Persen forte 87,5 mg + 17,5 mg + 17,5 mg
Persen forte to preparat ziołowy w postaci kapsułek twardych, zawierający trzy aktywne wyciągi roślinne: 87,5 mg wyciągu wodnoalkoholowego z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) ekstraktowany w stosunku 4-7:1 przy użyciu 70% etanolu, 17,5 mg wyciągu z liści melisy (Melissa officinalis L., folium) w stosunku 3-6:1 z 50% etanolem oraz 17,5 mg wyciągu z liści mięty pieprzowej (Mentha piperita L., folium) w stosunku 3-6:1 z 40% etanolem. Preparat wykazuje działanie uspokajające i relaksujące, co czyni go przydatnym w leczeniu stanów napięcia nerwowego i łagodnych zaburzeń snu. Kapsułki zawierają również substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (85,5 mg) i glukozę (35 mg), co jest istotne w kontekście pacjentów z nietolerancją tych cukrów.
etanol 70%, glukoza ciekła, kapsułka twarda, korzeń kozłka lekarskiego, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, maltodekstryna, Melissa officinalis, Mentha piperita, nietolerancja cukrów, niezgodność farmaceutyczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, środek ostrożności, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, talk, tlenek magnezu, Valeriana officinalis, właściwości uspokajające, wyciąg wodnoalkoholowy, wyciąg z melisy, wyciąg z mięty pieprzowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Intractum Melissae Phytopharm 4,575 g/5 ml
Intractum Melissae Phytopharm to etanolowy wyciąg ze świeżego ziela melisy (Melissa officinalis L.) w postaci płynu doustnego, zawierający 4,575 g wyciągu w 5 ml oraz 52-62% V/V etanolu. Dawkowanie preparatu jest uzależnione od wieku pacjenta: młodzież powyżej 12 lat, dorośli oraz osoby w podeszłym wieku przyjmują 2,5-5 ml trzy razy na dobę, doustnie, po rozcieńczeniu w niewielkiej ilości płynu. Produkt nie jest wskazany dla dzieci poniżej 12 lat ze względu na wysoką zawartość alkoholu. Standardowy czas stosowania nie powinien przekraczać 14 dni, a w przypadku utrzymujących się objawów konieczna jest konsultacja lekarska w celu rewizji terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) jest składnikiem wielu preparatów farmaceutycznych dostępnych na rynku polskim, takich jak Neospasmina Extra, Persen forte oraz Vamelan. Stosowanie tych produktów nie jest zalecane u dzieci i młodzieży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. Preparaty te zawierają różne dawki wyciągu z liści melisy: Neospasmina Extra – 50 mg (DER 6-8:1), Persen forte – 17,5 mg (DER 3-6:1), Vamelan – 17,45 mg (DER 4-6:1). W przypadku preparatów zawierających również wyciąg z mięty pieprzowej (Persen forte, Vamelan) należy zachować ostrożność u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym oraz chorobami dróg żółciowych, gdyż mięta może nasilać zgagę i wpływać na drogi żółciowe.
azorubina, choroby dróg żółciowych, kamica żółciowa, korzeń kozłka, laktoza jednowodna, melisa lekarska, mięta pieprzowa, Neospasmina, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, Persen, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, witamina B6, wyciąg z melisy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zgaga, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cravisol (2,313 g + 1,601 g + 0,694 g)/5 ml
Cravisol to płyn doustny o złożonym składzie roślinnym, zawierający wyciągi ze świeżego kwiatostanu głogu (46,26 g/100 ml), ziela melisy (32,02 g/100 ml) oraz ziela jemioły (13,88 g/100 ml), sporządzone w stosunku ekstrakcji 1:1 z użyciem etanolu 96% (V/V). Produkt charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu w zakresie 52-62% (V/V), co jest istotne w kontekście przeciwwskazań i potencjalnych interakcji. Cravisol nie zawiera substancji pomocniczych, konserwantów, barwników ani stabilizatorów, co podkreśla jego naturalny charakter i może wpływać na profil bezpieczeństwa stosowania.
etanol 96%, głóg, jemioła pospolita, melisa lekarska, niezgodność farmaceutyczna, niezgodności farmaceutyczne, opakowanie leku, płyn doustny, postać farmaceutyczna, przechowywanie leku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, stosunek ekstrakcji, substancja pomocnicza, terapia długoterminowa, termin ważności leku, utylizacja leków, wyciąg z głogu, wyciąg z jemioły, wyciąg z melisy, zawartość etanolu - Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Właściwości farmakokinetyczne
Melisa lekarska (Melissa officinalis) jest składnikiem wielu produktów leczniczych, takich jak Neospasmina Extra (50 mg wyciągu suchego, DER 6-8:1, ekstrakcja wodna), Persen forte (17,5 mg wyciągu suchego, DER 3-6:1, ekstrakcja etanolem 50% v/v) oraz Vamelan (17,45 mg wyciągu suchego, DER 4-6:1, ekstrakcja etanolem 50% v/v). Pomimo szerokiego zastosowania, charakterystyka farmakokinetyczna melisy lekarskiej pozostaje niekompletna i nieudokumentowana w dostępnej literaturze oraz w dokumentacji tych produktów. Różnice w metodach ekstrakcji i stosunku droga:ekstrakt (DER) mogą wpływać na skład chemiczny wyciągów, co potencjalnie przekłada się na ich właściwości farmakokinetyczne, jednak brak jest szczegółowych danych potwierdzających te zależności.
ADME, charakterystyka produktu leczniczego, ekstrakt roślinny, farmakokinetyka, interakcja lekowa, melisa lekarska, obserwacja kliniczna, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik farmakoaktywny, stężenie maksymalne, substancja roślinna, właściwość farmakokinetyczna, współczynnik DER, wyciąg z melisy