wartość należna
Wartość należna (ang. due value) to termin stosowany w medycynie laboratoryjnej i administracji medycznej, odnoszący się do standardowej, oczekiwanej wartości parametru diagnostycznego, która powinna zostać osiągnięta w prawidłowo funkcjonującym organizmie. Koncept ten jest wykorzystywany jako punkt odniesienia przy ocenie wyników badań pacjenta.
W kontekście finansowania opieki zdrowotnej, wartość należna oznacza kwotę, która powinna zostać wypłacona świadczeniodawcy za wykonane usługi medyczne zgodnie z obowiązującymi stawkami, kontraktami z Narodowym Funduszem Zdrowia lub innymi płatnikami. Jest to istotny element rozliczeń w systemie ochrony zdrowia.
Wartość należna jest również wykorzystywana w kontekście kontroli jakości w laboratoriach medycznych, gdzie odnosi się do oczekiwanego wyniku dla danego materiału kontrolnego. Odchylenia od wartości należnej mogą wskazywać na problemy z kalibracją sprzętu diagnostycznego lub błędy w procedurach laboratoryjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyczyniec łąkowy – Przeciwwskazania stosowania
Wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) jest kluczowym składnikiem preparatów alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej alergicznego nieżytu nosa, zapalenia spojówek oraz astmy oskrzelowej alergicznej. Preparaty takie jak Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye mają ściśle określone przeciwwskazania, które obejmują m.in. nadwrażliwość na substancje pomocnicze, ostre i przewlekłe stany zapalne, ciężkie choroby immunologiczne, nowotwory, ciężkie postacie astmy (FEV1 < 70% wartości należnej), stosowanie beta-adrenolityków oraz poważne schorzenia układu krążenia. Dodatkowo Pollinex+Rye jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami przemiany tyrozyny (np. tyrozynemia, alkaptonuria) oraz wtórnymi zmianami narządu oddechowego (rozedma, rozstrzenie oskrzelowe). Wiek pacjenta również determinuje możliwość stosowania preparatów: Catalet T i Perosall T13 są przeciwwskazane u dzieci poniżej 5 lat, a Pollinex+Rye u dzieci poniżej 6 lat.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, alkaptonuria, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, beta-bloker, choroba autoimmunologiczna, choroba immunologiczna, choroba nowotworowa, choroba wieńcowa, ciężka astma, cukrzyca typu I, czynna gruźlica, epinefryna, FEV1, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, inhibitor ACE, L-tyrozyna, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki, natężona objętość wydechowa, niedobór immunologiczny, niewydolność narządów wewnętrznych, obturacja oskrzeli, ostra choroba infekcyjna, pyłek traw, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, spirometria, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, tyrozynemia, układ sercowo-naczyniowy, wartość należna, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oxodil Combo (320 mcg + 9 mcg)/dawkę dostarczoną
Oxodil Combo to preparat wziewny zawierający budezonid (320 μg) i formoterol (9 μg) na dawkę dostarczoną, stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Budezonid, jako glikokortykosteroid, wykazuje dawkozależne działanie przeciwzapalne, redukując objawy astmy i częstość zaostrzeń, natomiast formoterol, selektywny agonista receptorów β2, zapewnia szybkie (1-3 min) i długotrwałe (≥12 h) rozszerzenie oskrzeli. Badania kliniczne potwierdziły synergistyczne działanie obu substancji, skutkujące istotną poprawą czynności płuc i zmniejszeniem zaostrzeń w porównaniu z monoterapią budezonidem, bez obserwacji tachyfilaksji. U dzieci w wieku 6-11 lat stosowano dawkę 2 inhalacji po 80 μg budezonidu i 4,5 μg formoterolu dwa razy dziennie, co również przyniosło znaczącą poprawę i dobrą tolerancję terapii.
agonista receptora β2-adrenergicznego, agonista receptorów β2-adrenergicznych, astma oskrzelowa, budezonid, czynność płuc, doustny kortykosteroid, działanie przeciwzapalne, efekt rozkurczający, FEV1, formoterol, glikokortykosteroid, kortykosteroid, krótko działający β2-mimetyk, lek adrenergiczny, monoterapia, obturacja dróg oddechowych, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozszerzenie oskrzeli, tachyfilaksja, terapia skojarzona, wartość należna, zaostrzenie choroby - Leksykon substancji czynnych
Grzebienica pospolita – Przeciwwskazania stosowania
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem grzebienicy pospolitej (Cynosurus cristatus), obecnej w preparatach takich jak Perosall T13 (podjęzykowo) oraz Pollinex+Rye (iniekcje), wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań przed rozpoczęciem leczenia. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują choroby autoimmunologiczne, aktywne choroby nowotworowe, ciężkie niedobory immunologiczne (w tym spowodowane immunosupresją), a także ciężką, niestabilną astmę oskrzelową z FEV1 <70% wartości należnej. Dodatkowo, preparat Pollinex+Rye jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek, układu nerwowego, tarczycy, chorobą reumatoidalną oraz u osób z trwałymi zaburzeniami czynności płuc, rozedmą lub rozstrzeniami oskrzeli. Oba preparaty nie powinny być stosowane u pacjentów przyjmujących beta-adrenolityki oraz u dzieci poniżej 5 lat (Perosall T13) lub 6 lat (Pollinex+Rye).
alergia na pyłki traw, alkaptonuria, astma ciężka, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, choroba reumatoidalna, choroba wieńcowa, epinefryna, gruźlica czynna, grzebienica pospolita, immunoterapia alergenowa, inhibitor ACE, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niedobór immunologiczny, ostra choroba infekcyjna, podanie podjęzykowe, preparat immunoterapeutyczny, reakcja anafilaktyczna, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, spirometria, tyrozynemia, wartość należna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przemiany tyrozyny, zakażenie przewlekłe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Asmetic 50 mcg/dawkę inh.
Salmeterol, będący selektywnym agonistą receptorów β2-adrenergicznych o długim czasie działania do 12 godzin, wykazuje skuteczne rozszerzenie oskrzeli oraz hamowanie wczesnej i późnej fazy reakcji alergicznych u pacjentów z chorobami układu oddechowego. Jego unikalna struktura z długim łańcuchem bocznym umożliwia przedłużone działanie terapeutyczne, a pojedyncza dawka zmniejsza nadreaktywność oskrzeli nawet do 30 godzin. W terapii astmy salmeterol nie zastępuje kortykosteroidów, a ich stosowanie powinno być kontynuowane. W leczeniu POChP wykazano poprawę czynności płuc, jakości życia oraz zmniejszenie nasilenia objawów.
agonista receptora β2-adrenergicznego, alergen wziewny, astma, astma oskrzelowa, choroba układu oddechowego, działanie przeciwzapalne kortykosteroidów, FEV1, flutykazonu propionian, kwestionariusz Szpitala Św. Jerzego, monoterapia, nadreaktywność oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja na alergeny, rozszerzenie oskrzeli, skurcz oskrzeli, wartość należna, wziewny glikokortykosteroid, zaburzenie układu oddechowego, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, zdarzenie zagrażające życiu, złamanie kości, β2-mimetyk