modulator receptora progesteronowego
Modulatory receptora progesteronowego (MRP) to substancje, które wiążą się z receptorami progesteronu i modulują ich aktywność. W zależności od działania, mogą pełnić funkcję agonistów, antagonistów lub mieszaną. Selektywne modulatory receptora progesteronowego (SMRP) wykazują działanie tkankowo-specyficzne, co oznacza, że mogą działać jako agonisty w jednych tkankach, a jako antagonisty w innych.
W praktyce klinicznej najczęściej stosowanymi modulatorami receptora progesteronowego są mifepriston (RU-486) oraz ulipristal. Mifepriston jest antagonistą receptora progesteronowego wykorzystywanym w farmakologicznym przerywaniu ciąży oraz w leczeniu zespołu Cushinga. Ulipristal stosowany jest jako antykoncepcja awaryjna oraz w leczeniu mięśniaków macicy, zmniejszając ich objętość oraz nasilenie krwawień.
Modulatory receptora progesteronowego znajdują zastosowanie w ginekologii i położnictwie, endokrynologii oraz onkologii. Trwają badania nad wykorzystaniem tych związków w leczeniu endometriozy, zespołu napięcia przedmiesiączkowego oraz hormonozależnych nowotworów. Selektywność działania SMRP pozwala na minimalizację działań niepożądanych związanych z całkowitym blokowaniem działania progesteronu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan uliprystalu, będący modulatorem receptorów progesteronowego i glikokortykoidowego o aktywności antyprogesteronowej, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczność. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a obserwowane efekty toksyczne korelują z mechanizmem działania substancji i pojawiały się przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych. Badania reprodukcyjne wskazały na działanie embrioletalne u szczurów, królików (powyżej 1 mg/kg mc.) oraz małp, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. W niższych dawkach, które pozwalały na utrzymanie ciąży u zwierząt, nie zaobserwowano efektów teratogennych.
aktywność antyprogesteronowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie embrioletalne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, modulator receptora progesteronowego, octan uliprystalu, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, receptor glikokortykoidowy, toksyczny wpływ, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ulipristal Aristo 30 mg
Octan uliprystalu, będący selektywnym modulatorem receptora progesteronowego, jest stosowany jako doustny środek antykoncepcji awaryjnej (kod ATC: G03AD02). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu lub opóźnianiu owulacji poprzez blokadę wyrzutu hormonu luteinizującego (LH). Badania farmakodynamiczne wykazały, że octan uliprystalu podany nawet bezpośrednio przed owulacją opóźnia pękanie pęcherzyka dominującego o co najmniej 5 dni w 78,6% przypadków (p<0,005), co jest istotnie skuteczniejsze niż lewonorgestrel i placebo. Substancja wykazuje również wysokie powinowactwo do receptorów glikokortykosteroidowych, jednak bez klinicznie istotnych efektów u ludzi przy dawce 10 mg/dobę, oraz minimalne powinowactwo do receptorów androgenowych, estrogenowych i mineralokortykosteroidowych.
antykoncepcja awaryjna, badanie kliniczne randomizowane, faza folikularna, hormon lutenizujący, lek doustny, lewonorgestrel, modulator receptora progesteronowego, modulator układu płciowego, opóźnienie owulacji, pękanie pęcherzyka, powinowactwo receptorowe, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor glikokortykosteroidowy, receptor mineralokortykosteroidowy, ryzyko ciąży, stosunek bez zabezpieczenia, wskaźnik BMI, wyrzut LH - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eginilla 30 mg
Octan uliprystalu, substancja czynna leku Eginilla, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące toksykologię ostrą i przewlekłą, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na reprodukcję. Wyniki wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi, bez wykazania mutagenności ani działania rakotwórczego. Obserwowane efekty toksyczne wiązały się głównie z farmakologicznym działaniem jako modulator receptorów progesteronowego i glikokortykoidowego, co potwierdza mechanizm antyprogesteronowy substancji. Standardowe testy bezpieczeństwa farmakologicznego nie wykazały szczególnych zagrożeń, a dawki terapeutyczne pozostają w zakresie bezpiecznym dla pacjentów.
aktywność antyprogesteronowa, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogenność, modulator receptora progesteronowego, modulator receptorów progesteronowych, octan uliprystalu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, wady rozwojowe płodu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eginilla 30 mg
Octan uliprystalu, substancja czynna leku Eginilla 30 mg, jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego stosowanym jako doustny środek antykoncepcyjny w sytuacjach nagłych (kod ATC: G03AD02). Jego główny mechanizm działania polega na hamowaniu lub opóźnianiu owulacji poprzez blokadę wyrzutu hormonu luteinizującego (LH). Badania farmakodynamiczne wykazały, że octan uliprystalu, podany nawet bezpośrednio przed spodziewaną owulacją, opóźnia pękanie pęcherzyków o co najmniej 5 dni w 78,6% przypadków (p<0,005), co jest istotnie lepszym wynikiem niż lewonorgestrel i placebo. Substancja wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów progesteronowych i glikokortykosteroidowych, jednak u ludzi nie obserwuje się klinicznie istotnego wpływu na receptory glikokortykosteroidowe po dawkach do 10 mg/dobę. Nie wykazuje powinowactwa do receptorów estrogenowych i mineralokortykosteroidowych, a powinowactwo do receptorów androgenowych jest minimalne.
doraźny środek antykoncepcyjny, hormon lutenizujący, lewonorgestrel, modulator receptora progesteronowego, octan uliprystalu, opóźnienie owulacji, receptor androgenowy, receptor glikokortykosteroidowy, ryzyko ciąży, stosunek płciowy bez zabezpieczenia, wskaźnik masy ciała, zapobieganie owulacji, zawodność metody antykoncepcji