akonit

Akonit (tojad, łac. Aconitum) to rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych, zawierający około 250 gatunków występujących głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej. W medycynie ma znaczenie ze względu na zawartość silnie toksycznych alkaloidów diterpenowych, przede wszystkim akonityny.

Akonityna i pokrewne związki działają poprzez aktywację napięciozależnych kanałów sodowych, co prowadzi do depolaryzacji błon komórkowych. W przypadku zatrucia obserwuje się początkowo parestezje, następnie zaburzenia rytmu serca, hipotensję, nudności, wymioty, zawroty głowy, a w ciężkich przypadkach zaburzenia oddychania i zgon.

Mimo wysokiej toksyczności, w tradycyjnej medycynie chińskiej i ajurwedyjskiej preparaty z akonitu są stosowane w ściśle kontrolowanych dawkach do leczenia bólu, stanów zapalnych i chorób reumatycznych. W medycynie konwencjonalnej nie stosuje się obecnie preparatów z akonitu ze względu na wąski indeks terapeutyczny i dostępność bezpieczniejszych alternatyw.

Diagnostyka zatrucia akonitem opiera się na wywiadzie, objawach klinicznych oraz badaniach toksykologicznych. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące, z naciskiem na stabilizację funkcji układu krążenia i oddechowego. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie ECMO.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl