nietrwałość laktazy
Nietrwałość laktazy, znana również jako hipolaktazja typu dorosłych, to stan fizjologiczny charakteryzujący się stopniowym zmniejszaniem aktywności enzymu laktazy w błonie śluzowej jelita cienkiego po okresie wczesnego dzieciństwa. Jest to najczęstsza przyczyna nietolerancji laktozy na świecie.
Laktaza to enzym odpowiedzialny za hydrolizę laktozy (cukru mlecznego) do glukozy i galaktozy. Spadek jej aktywności prowadzi do niepełnego trawienia laktozy w jelicie cienkim, co skutkuje fermentacją niestrawionego cukru przez bakterie jelitowe i objawami takimi jak wzdęcia, bóle brzucha, biegunka i nudności po spożyciu produktów mlecznych.
Nietrwałość laktazy ma podłoże genetyczne i występuje z różną częstotliwością w zależności od populacji – od około 5% w populacjach północnoeuropejskich do ponad 90% w niektórych populacjach azjatyckich i afrykańskich. Diagnostyka obejmuje testy oddechowe, pomiar pH stolca lub bezpośredni pomiar aktywności laktazy w bioptatach jelitowych.
Postępowanie w nietrwałości laktazy polega głównie na modyfikacji diety poprzez ograniczenie spożycia laktozy lub stosowanie preparatów enzymu laktazy. Warto podkreślić, że część pacjentów z nietrwałością laktazy może tolerować niewielkie ilości laktozy, szczególnie gdy jest ona spożywana wraz z innymi pokarmami.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja laktozy – Objawy
Nietolerancja laktozy wynika z niedoboru enzymu laktazy w błonie śluzowej jelita cienkiego, co prowadzi do niepełnego trawienia laktozy i jej przejścia do jelita grubego. Tam niestrawiona laktoza wywołuje efekt osmotyczny, przyciągając wodę i powodując biegunkę, oraz fermentację bakteryjną, skutkującą produkcją gazów (wodór, metan, CO2) i objawami takimi jak wzdęcia, bóle brzucha, nudności i borborygmy. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 15 minut do 2 godzin po spożyciu laktozy, a ich nasilenie zależy od ilości spożytej laktozy (do 12 g laktozy, czyli około szklanki mleka, jest tolerowane przez większość pacjentów), stopnia niedoboru laktazy oraz indywidualnej tolerancji. Czas trwania objawów wynosi zazwyczaj od 24 do 48 godzin, z szczytem nasilenia 5-10 godzin po spożyciu laktozy. Nietolerancja może mieć charakter pierwotny (genetyczny, postępujący z wiekiem) lub wtórny (przejściowy, związany z uszkodzeniem jelita cienkiego, np. w przebiegu infekcji, chorób zapalnych jelit czy chemioterapii).
arytmia serca, biegunka, błona śluzowa jelita cienkiego, celiakia, chemioterapia, choroba Crohna, choroba zapalna jelit, egzema, fermentacja bakteryjna, galaktooligosacharydy, gen LCT, jelito grube, laktaza, laktoza, niedobór enzymu, nietrwałość laktazy, osteopenia, osteoporoza, pierwotny niedobór laktazy, probiotyk, wtórna nietolerancja laktozy, wtórny niedobór laktazy, wzdęcia brzucha, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja laktozy – Epidemiologia
Nietolerancja laktozy dotyka globalnie około 65-75% populacji, z różnicami geograficznymi i etnicznymi wynikającymi z historii spożycia mleka. Najnowsze metaanalizy obejmujące 62,910 osób z 89 krajów wskazują na 68% częstość występowania zaburzeń wchłaniania laktozy u osób powyżej 10 roku życia. Najniższe wskaźniki obserwuje się w Europie Północnej (2-5%), a najwyższe w Azji Wschodniej (70-100%) oraz wśród rdzennych Amerykanów (79-100%). Aktywność laktazy spada po 2 roku życia, a objawy nietolerancji najczęściej pojawiają się między 20 a 40 rokiem życia. Wyróżnia się trzy formy nietolerancji: pierwotną (70% populacji), wtórną związaną z uszkodzeniem jelita cienkiego oraz bardzo rzadką wrodzoną. Diagnostyka opiera się głównie na wodorowym teście oddechowym (wzrost H₂ >20 ppm po spożyciu laktozy), próbie eliminacyjnej oraz badaniach genetycznych, choć testy mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie lub ujemne, zwłaszcza u osób starszych i z zespołem rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego.
biegunka, błona śluzowa jelita cienkiego, celiakia, choroba zapalna jelit, infekcja pasożytnicza, jelito cienkie, laktaza, mukowiscydoza, niedożywienie, nietolerancja laktozy, nietrwałość laktazy, osteopenia, osteoporoza, pierwotna nietolerancja laktozy, próba eliminacyjna, rotawirus, wodorowy test oddechowy, wrodzona nietolerancja laktozy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wtórna nietolerancja laktozy, zespół jelita drażliwego, zespół jelita drażliwego z biegunką, zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego