skolioza zwyrodnieniowa
Skolioza zwyrodnieniowa to patologiczne skrzywienie kręgosłupa o charakterze bocznym, które rozwija się wtórnie do zmian zwyrodnieniowych w obrębie kręgosłupa. W przeciwieństwie do skoliozy idiopatycznej, która występuje głównie u dzieci i młodzieży, skolioza zwyrodnieniowa (degeneracyjna) dotyczy przede wszystkim osób dorosłych, najczęściej po 50. roku życia.
Patogeneza skoliozy zwyrodnieniowej obejmuje asymetryczną degenerację krążków międzykręgowych, stawów międzykręgowych oraz więzadeł kręgosłupa. Nierównomierne obciążenie struktur kręgosłupa prowadzi do kompensacyjnego bocznego wygięcia, które z czasem może się utrwalić. Choroba ta często dotyczy odcinka lędźwiowego kręgosłupa, choć może również wystąpić w odcinku piersiowym.
Objawy kliniczne skoliozy zwyrodnieniowej obejmują ból pleców, ograniczenie ruchomości kręgosłupa, zmęczenie mięśni przykręgosłupowych, a w zaawansowanych przypadkach – objawy neurologiczne związane z uciskiem na struktury nerwowe. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz badaniach obrazowych, z których najważniejsze są zdjęcia rentgenowskie w pozycji stojącej, a w przypadkach wątpliwych – badanie MRI lub CT.
Leczenie skoliozy zwyrodnieniowej ma charakter wielokierunkowy i obejmuje farmakoterapię przeciwbólową, fizjoterapię, zabiegi fizykalne oraz noszenie ortez kręgosłupa. W przypadkach zaawansowanych zmian z objawami neurologicznymi lub znacznym bólem opornym na leczenie zachowawcze może być konieczne leczenie operacyjne, polegające na stabilizacji i korekcji deformacji kręgosłupa.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Skolioza – Etiologia i przyczyny
Skolioza to boczne skrzywienie kręgosłupa, z czego około 80% przypadków stanowi skolioza idiopatyczna, najczęściej adolescencyjna (AIS), ujawniająca się w okresie dojrzewania. Etiologia AIS jest wieloczynnikowa, z istotnym udziałem czynników genetycznych (około 38% ryzyka) oraz środowiskowych (62%). Wykazano związek z mutacjami genów odpowiedzialnych za tworzenie kości, metabolizm kostny i strukturę tkanki łącznej, a także polimorfizmy SNP i CNV. Płeć żeńska jest silnie predysponująca, z 10-krotnie wyższą częstością krzywizn ≥30° u kobiet, co może być związane z niskim poziomem progesteronu i regionem na chromosomie X. Teorie patogenetyczne obejmują zaburzenia reintegracji sensomotorycznej oraz asynchroniczny wzrost rdzenia kręgowego i kręgosłupa, a także zespół zakotwiczonego rdzenia. Czynniki epigenetyczne i środowiskowe, takie jak ektomorficzny typ budowy, utrata kyfozy piersiowej czy nieprawidłowe obciążenia kości, również wpływają na rozwój i progresję skoliozy.
achondroplazja, ataksja Friedreicha, choroba Heinego-Medina, dystrofia mięśniowa, kąt Cobba, neurofibromatoza, osteoporoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, porażenie mózgowe, rdzeniowy zanik mięśni, rozszczep kręgosłupa, skolioza idiopatyczna, skolioza nerwowo-mięśniowa, skolioza pourazowa, skolioza wrodzona, skolioza zwyrodnieniowa, zapalenie stawów, zespół Downa, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół Pradera-Williego, zespół zakotwiczonego rdzenia - Leksykon chorób i schorzeń
Skolioza – Diagnostyka i diagnoza
Skolioza to trójwymiarowa deformacja kręgosłupa charakteryzująca się bocznym skrzywieniem i rotacją kręgów, diagnozowana na podstawie kąta Cobba ≥ 10°. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, w tym testu Adamsa oraz pomiaru rotacji skoliometrem, gdzie kąt powyżej 5-7° wskazuje na konieczność dalszej oceny. Podstawowym badaniem obrazowym jest RTG kręgosłupa w projekcji AP i bocznej, wykonywane co 4-6 miesięcy u dzieci w okresie wzrostu, z uwagi na monitorowanie progresji. W wybranych przypadkach stosuje się MRI (ocena rdzenia i tkanek miękkich) oraz CT (szczegółowa ocena kostna), a także technikę EOS, która umożliwia trójwymiarową ocenę przy niskiej dawce promieniowania. Skolioza klasyfikowana jest według wieku (niemowlęca, młodzieńcza, dorosłych) oraz etiologii (idiopatyczna, wrodzona, nerwowo-mięśniowa, zwyrodnieniowa, pourazowa).
badania obrazowe, badanie fizykalne, gorsetowanie, kąt Cobba, krążek międzykręgowy, płaszczyzna strzałkowa, projekcja przednio-tylna, rezonans magnetyczny, rotacja kręgosłupa, RTG kręgosłupa, skoliometr, skolioza, skolioza idiopatyczna, skolioza idiopatyczna młodzieńcza, skolioza młodzieńcza, skolioza nerwowo-mięśniowa, skolioza pourazowa, skolioza wrodzona, skolioza zwyrodnieniowa, spondylodeza, test Adamsa, tomografia komputerowa, vertebral body tethering