nitroreduktaza NADPH
Nitroreduktaza NADPH to enzym z grupy oksydoreduktaz, który katalizuje redukcję związków zawierających grupy nitrowe przy użyciu NADPH jako donora elektronów. Enzym ten odgrywa kluczową rolę w metabolizmie ksenobiotyków, szczególnie leków zawierających grupy nitrowe.
W kontekście klinicznym nitroreduktaza NADPH ma istotne znaczenie w aktywacji proleków przeciwbakteryjnych i przeciwnowotworowych. Przykładowo, leki przeciwbakteryjne takie jak metronidazol czy nitrofurantoina są przekształcane przez nitroreduktazę NADPH do form aktywnych, które wykazują działanie cytotoksyczne wobec drobnoustrojów beztlenowych.
Nitroreduktaza NADPH występuje głównie w bakteriach, jednak aktywność redukcji grup nitrowych obserwuje się również w tkankach ssaków, szczególnie w wątrobie. Różnice w ekspresji i aktywności nitroreduktaz pomiędzy tkankami ludzkimi a bakteryjnymi stanowią podstawę selektywnego działania niektórych leków przeciwbakteryjnych.
W medycynie eksperymentalnej nitroreduktaza NADPH jest wykorzystywana w strategiach terapii genowej, gdzie jej zdolność do aktywacji proleków może być wykorzystana do selektywnego niszczenia komórek nowotworowych. Technika ta, znana jako terapia samobójcza genowa (GDEPT – Gene-Directed Enzyme Prodrug Therapy), polega na wprowadzeniu genu kodującego nitroreduktazę do komórek nowotworowych, a następnie podaniu proleków, które są aktywowane przez ten enzym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metronidazole B. Braun 5 mg/ml
Metronidazol, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC J01X D01), wykazuje aktywność przeciwdrobnoustrojową wyłącznie w warunkach beztlenowych, gdzie ulega redukcji przez oksydoreduktazę pirogronianowo-ferrodoksynową mikroorganizmów, prowadząc do powstania rodników nitrozowych uszkadzających DNA. Efektywność terapeutyczna leku zależy od stosunku maksymalnego stężenia w surowicy (cmax) do minimalnego stężenia hamującego (MIC), przy czym EUCAST definiuje wartości graniczne dla bakterii beztlenowych Gram-dodatnich i Gram-ujemnych jako wrażliwe (S) ≤ 4 mg/l oraz oporne (R) > 4 mg/l. Metronidazol jest skuteczny wobec licznych beztlenowych bakterii, takich jak Bacteroides fragilis, Clostridium difficile, Fusobacterium spp., a także pierwotniaków, m.in. Entamoeba histolytica i Giardia lamblia. Naturalna oporność dotyczy wszystkich bezwzględnych tlenowców oraz wybranych tlenowych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym Enterococcus spp., Staphylococcus spp., Enterobacteriaceae i Haemophilus spp.
Bacteroides fragilis, bakteryjne zapalenie pochwy, choroba wrzodowa, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, Entamoeba histolytica, Enterobacteriaceae, Enterococcus, Fusobacterium, Gardnerella vaginalis, Giardia lamblia, gronkowiec, Helicobacter pylori, lamblioza, minimalne stężenie hamujące, nitroreduktaza NADPH, oksydoreduktaza pirogronianowo-ferrodoksynowa, oporność krzyżowa, ornidazol, paciorkowiec, pełzakowica, Peptostreptococcus, pochodna imidazolu, pochodna nitroimidazolu, rak żołądka, reduktaza nitroimidazolu, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, rzęsistkowica, Staphylococcus, Streptococcus, Trichomonas vaginalis, tynidazol, zgorzel gazowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arilin Rapid 1000 mg
Arilin rapid, zawierający metronidazol, jest lekiem z grupy nitroimidazoli o działaniu przeciwbakteryjnym w warunkach beztlenowych, stosowanym głównie w ginekologii (kod ATC: G01FA01). Mechanizm działania polega na redukcji metronidazolu do rodników nitrozowych, które uszkadzają DNA drobnoustrojów, prowadząc do ich lizy. Skuteczność terapeutyczna zależy od parametrów farmakokinetyczno-farmakodynamicznych, takich jak AUC oraz MIC. Oporność bakterii beztlenowych, np. Bacteroides spp. i Helicobacter pylori, wynika z mutacji enzymów nitroreduktazy, co uniemożliwia aktywację leku. Istnieje całkowita oporność krzyżowa między metronidazolem a innymi nitroimidazolami (tinidazol, ornidazol, nimorazol).
Bacteroides, bakteria beztlenowa, chemioterapeutyk, Clostridium difficile, dane epidemiologiczne, diagnostyka mikrobiologiczna, Helicobacter pylori, metronidazol, minimalne stężenie hamujące, nitroimidazol, nitroreduktaza NADPH, oksydoreduktaza pirogronian-ferredoksyna, oporność krzyżowa, pochodna imidazolu, reduktaza nitroimidazolu, rodnik nitrozowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metronidazol 0,5% Fresenius 5 mg/ml
Metronidazol, należący do pochodnych nitroimidazolu (kod ATC: J01XD01), jest stosowany w terapii zakażeń wywołanych przez bakterie beztlenowe oraz niektóre pierwotniaki. Jego mechanizm działania opiera się na redukcji w warunkach beztlenowych do reaktywnych rodników nitrozowych, które uszkadzają DNA drobnoustrojów, prowadząc do ich śmierci. Skuteczność terapeutyczna zależy od stosunku maksymalnego stężenia leku w surowicy (Cmax) do minimalnego stężenia hamującego (MIC). Oporność na metronidazol u bakterii beztlenowych, takich jak Bacteroides spp. i Helicobacter pylori, wynika z mutacji enzymów nitroreduktazy lub ekspresji genów kodujących reduktazy nitroimidazolu, co uniemożliwia powstawanie aktywnych form leku. Wartości graniczne EUCAST definiują wrażliwość bakterii beztlenowych na metronidazol jako ≤4 mg/L, a oporność >4 mg/L.
Bacteroides, Bacteroides fragilis, bakteria beztlenowa Gram-dodatnia, bakteria beztlenowa Gram-ujemna, bakteryjna waginoza, choroba wrzodowa żołądka, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, drobnoustrój beztlenowy, Entamoeba histolytica, Fusobacterium, Gardnerella vaginalis, Giardia lamblia, Helicobacter pylori, lamblioza, minimalne stężenie hamujące, nitroimidazol, nitroreduktaza NADPH, oksydoreduktaza pirogronianowo-ferrodoksynowa, oporność krzyżowa, pełzakowica, Peptoniphilus, Peptostreptococcus, pochodna nitroimidazolu, Porphyromonas, Prevotella, rak żołądka, reduktaza nitroimidazolu, rodnik nitrozowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzęsistkowica, Trichomonas vaginalis, Veillonella, wartość graniczna wrażliwości, zgorzel gazowa - Leksykon substancji czynnych
Metronidazol – Właściwości farmakodynamiczne
Metronidazol, pochodna 5-nitroimidazolu, jest prolekiem aktywowanym w warunkach beztlenowych przez bakteryjną oksydoreduktazę pirogronian-ferredoksyna, co prowadzi do powstania reaktywnych rodników nitrozowych uszkadzających DNA drobnoustrojów. Jego działanie jest silnie bakteriobójcze wobec szerokiego spektrum bakterii beztlenowych Gram-ujemnych (np. Bacteroides spp., Fusobacterium spp.) oraz Gram-dodatnich (np. Clostridium spp., Peptostreptococcus spp.), a także przeciwko pierwotniakom takim jak Trichomonas vaginalis, Giardia lamblia, Entamoeba histolytica i Balantidium coli. Metronidazol nie wykazuje aktywności wobec większości bakterii tlenowych, grzybów i wirusów, a naturalna oporność dotyczy m.in. Enterococcus spp., Staphylococcus spp., Streptococcus spp. oraz Enterobacteriaceae. Minimalne stężenia hamujące (MIC) według EUCAST wynoszą: dla Clostridium difficile ≤ 2 mg/l (oporność > 2 mg/l), dla innych beztlenowych Gram-dodatnich i Gram-ujemnych ≤ 4 mg/l (oporność > 4 mg/l), a dla Helicobacter pylori ≤ 8 mg/l (oporność > 8 mg/l).
ameboza, Bacteroides fragilis, Balantidium coli, chlorochinaldol, chlorowodorek tetracykliny, Clostridium difficile, cytrynian bizmutu potasu, dermatitis perioralis, drobnoustrój beztlenowy, działanie przeciwpierwotniakowe, Entamoeba histolytica, eradykacja Helicobacter pylori, Eubacterium, ferredoksyna, Fusobacterium, Giardia lamblia, Helicobacter pylori, infekcja ginekologiczna, lamblioza, maksymalne stężenie w surowicy, minimalne stężenie hamujące, nitroreduktaza NADPH, oksydoreduktaza pirogronian-ferredoksyna, omeprazol, oporność krzyżowa, parametr farmakokinetyczno-farmakodynamiczny, pierwotniaki, pochodna 5-nitroimidazolu, pole powierzchni pod krzywą, reduktaza nitroimidazolu, rodnik nitrozowy, rzęsistkowica, spektrum przeciwbakteryjne, terapia czterolekowa, terapia złożona, trądzik różowaty, trądzik różowaty posteroidowy, Trichomonas vaginalis, wyprysk łojotokowy