środek adrenomimetyczny
Środek adrenomimetyczny (adrenomimetyk, sympatykomimetyk) to substancja naśladująca działanie katecholamin endogennych (adrenaliny, noradrenaliny) poprzez pobudzanie receptorów adrenergicznych. Podział obejmuje substancje bezpośrednio stymulujące receptory adrenergiczne (alfa, beta) oraz działające pośrednio, zwiększające uwalnianie neurotransmiterów z zakończeń nerwowych.
Adrenomimetyki wykazują zróżnicowane efekty fizjologiczne w zależności od powinowactwa do poszczególnych receptorów. Stymulacja receptorów alfa-1 powoduje skurcz naczyń i wzrost ciśnienia tętniczego. Aktywacja receptorów beta-1 zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego, przyspieszenie czynności serca i wzrost ciśnienia. Pobudzenie receptorów beta-2 wywołuje rozkurcz oskrzeli, rozszerzenie naczyń w mięśniach szkieletowych oraz hamowanie skurczów macicy.
W praktyce klinicznej środki adrenomimetyczne znajdują zastosowanie w terapii stanów nagłych (wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie krążenia), astmy oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, niedociśnienia, niewydolności krążenia oraz jako dodatek do środków znieczulających miejscowo. Do najczęściej stosowanych należą: adrenalina, noradrenalina, dobutamina, dopamina, salbutamol, terbutalina i efedryna.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nafazolina – Przeciwwskazania stosowania
Nafazolina, będąca sympatykomimetykiem z grupy pochodnych imidazolowych, stosowana jest miejscowo w leczeniu objawowym przekrwienia błon śluzowych nosa i oczu. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na nafazolinę, pochodne imidazolowe oraz inne środki adrenomimetyczne, a także jaskrę z wąskim lub zamkniętym kątem przesączania, co wynika z ryzyka wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i potencjalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Preparaty takie jak Sulfarinol są dodatkowo przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów z nieżytem nosa wysychającym. Warto zwrócić uwagę na obecność substancji pomocniczych, takich jak benzalkoniowy chlorek (0,05–0,1 mg/ml) i kwas borowy (2,63–3,32 mg B/ml), które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u niektórych pacjentów. Preparat Allertec Ukąszenia nie powinien być stosowany doustnie ze względu na ryzyko poważnych działań ogólnoustrojowych.
antazolina, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, difenhydramina, działanie niepożądane, interakcja lekowa, jaskra z wąskim kątem, jaskra zamkniętego kąta, kwas borowy, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, nafazolina, nieżyt nosa wysychający, pochodna imidazolowa, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przekrwienie błony śluzowej, rhinitis medicamentosa, środek adrenomimetyczny, sulfatiazol, sulfonamid, sympatykomimetyk, zaburzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betadrin (1 mg + 0,33 mg)/ml
Lek Betadrin w postaci kropli do oczu, zawierający difenhydraminy chlorowodorek (1 mg/ml) oraz nafazoliny azotan (0,33 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje czynne, a także na benzalkoniowy chlorek (0,1 mg/ml) i inne składniki pomocnicze. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania u chorych z jaskrą z wąskim kątem, ze względu na ryzyko wywołania mydriazy i nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co może prowadzić do ostrego ataku jaskry, silnego bólu oka, zaczerwienienia spojówek, pogorszenia widzenia, a nawet nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na środki adrenomimetyczne, gdyż nafazolina może indukować objawy takie jak nadmierne obkurczenie naczyń, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię, bóle głowy, drżenia mięśniowe oraz niepokój.
benzalkoniowy chlorek, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, difenhydraminy chlorowodorek, działanie adrenomimetyczne, działanie przeciwhistaminowe, jaskra z wąskim kątem, lek sympatykomimetyczny, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nafazoliny azotan, nerw wzrokowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, ostry atak jaskry, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenicy, środek adrenomimetyczny, tachykardia