leki analeptyczne

Leki analeptyczne to grupa farmaceutyków o działaniu pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy (OUN), szczególnie ośrodek oddechowy i naczynioruchowy. Ich głównym mechanizmem działania jest stymulacja rdzenia przedłużonego, co prowadzi do zwiększenia częstości i głębokości oddechów oraz wzrostu ciśnienia tętniczego.

Historycznie leki analeptyczne były stosowane w leczeniu depresji oddechowej wywołanej przedawkowaniem barbituranów, opioidów lub innych leków o działaniu depresyjnym na OUN. Do tej grupy należą m.in. niketamid, bemegrid, pikrotoksyna oraz pochodne kofeiny i amfetaminy. Ze względu na wąskie okno terapeutyczne i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak drgawki, ich zastosowanie kliniczne zostało znacznie ograniczone.

Współcześnie znaczenie leków analeptycznych w praktyce klinicznej jest marginalne. Zostały one zastąpione przez bardziej bezpieczne i skuteczne metody leczenia, jak wentylacja mechaniczna czy specyficzne antagonisty (np. nalokson w przypadku przedawkowania opioidów). W niektórych krajach mogą być jeszcze sporadycznie stosowane w wybranych sytuacjach klinicznych, jednak większość z nich została wycofana z użycia ze względu na niekorzystny profil bezpieczeństwa.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl