jądro Edingera-Westphala
Jądro Edingera-Westphala (nucleus Edinger-Westphal) to niewielka struktura anatomiczna zlokalizowana w śródmózgowiu, w obrębie pnia mózgu. Stanowi część jądra nerwu okoruchowego (III nerw czaszkowy) i jest odpowiedzialna za autonomiczne (przywspółczulne) unerwienie mięśnia zwieracza źrenicy oraz mięśnia rzęskowego oka.
Komórki przedzwojowe jądra Edingera-Westphala wysyłają aksony, które biegną w pniu nerwu okoruchowego, a następnie przełączają się w zwoju rzęskowym. Włókna pozazwojowe docierają do mięśnia zwieracza źrenicy powodując jej zwężenie (miozę) oraz do mięśnia rzęskowego, umożliwiając akomodację soczewki do widzenia z bliska.
Dysfunkcja jądra Edingera-Westphala może manifestować się zaburzeniami odruchów źrenicznych, w tym brakiem reakcji źrenicy na światło przy zachowanej reakcji na akomodację (objaw Argyll Robertsona), co może występować w kile ośrodkowego układu nerwowego, cukrzycy czy w niektórych neuropatiach. Jądro to jest również celem działania niektórych leków i toksyn wpływających na układ przywspółczulny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Binatta 250 mg
Przedawkowanie tapentadolu, substancji czynnej leku BINATTA (dostępnego w dawkach 25 mg do 250 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu), stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy kliniczne obejmują miozę, wymioty, zapaść krążeniową (hipotensja, bradykardia, zaburzenia perfuzji), zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, drgawki oraz krytyczną depresję oddechową prowadzącą do zatrzymania oddychania. Mechanizmy toksyczności wiążą się z agonistycznym działaniem na receptory opioidowe μ, co powoduje depresję ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego. Objawy te mogą mieć różny stopień nasilenia, zależny od dawki i czasu ekspozycji.
agonista receptora opioidowego μ, antagonista receptora opioidowego, aspiracja treści żołądkowej, bradykardia, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, depresja oddechowa, drgawki, hipoksemia, hipotensja, intubacja dotchawicza, jądro Edingera-Westphala, mioza, nalokson, napad drgawkowy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, płukanie żołądka, rdzeń przedłużony, sinica, śpiączka, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, tlenoterapia, węgiel aktywowany, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania - Leksykon leków
Przedawkowanie – Melodyn 70 mcg/h
Przedawkowanie buprenorfiny w postaci systemów transdermalnych Melodyn (35, 52,5, 70 µg/godzinę) wymaga szczególnej uwagi klinicznej pomimo stosunkowo dobrego profilu bezpieczeństwa leku. Maksymalne stężenie buprenorfiny w surowicy po zastosowaniu systemu o najwyższej dawce (70 µg/godzinę) jest około 6-krotnie niższe niż po dożylnym podaniu terapeutycznym 0,3 mg, co zmniejsza ryzyko toksyczności. Objawy przedawkowania obejmują depresję ośrodka oddechowego, nadmierne uspokojenie, senność, nudności, wymioty, zapaść krążeniową oraz zwężenie źrenic, wynikające z działania agonistycznego na receptory μ-opioidowe i wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Nasilenie objawów może się wahać od łagodnych do stanów zagrażających życiu, takich jak ciężka depresja oddechowa wymagająca intubacji.
aspiracja treści żołądkowej, bolus dożylny, buprenorfina, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, dawka terapeutyczna, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, działanie agonistyczne, funkcja poznawcza, infuzja ciągła, jądro Edingera-Westphala, kontrolowane uwalnianie substancji czynnej, margines bezpieczeństwa, Melodyn, mioza, nadmierne uspokojenie, nalokson, niewydolność oddechowa, opioidy działające ośrodkowo, ośrodek wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, powinowactwo do receptorów, receptor μ-opioidowy, stężenie w surowicy, system transdermalny, toksyczne stężenie leku, wentylacja mechaniczna, wstrząs opioidowy, zaburzenie perfuzji tkankowej, zaburzenie świadomości, zahamowanie ośrodka oddechowego, zapaść krążeniowa, zatrucie opioidami, źrenice szpilkowate, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bunondol 0,2 mg
Przedawkowanie buprenorfiny chlorowodorku, substancji czynnej leku Bunondol dostępnego w dawkach 0,2 mg oraz 0,4 mg w formie tabletek podjęzykowych, prowadzi do poważnych zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego. Kluczowymi objawami są senność, nudności, wymioty, znaczne zwężenie źrenic (mioza) oraz przede wszystkim zahamowanie czynności układu oddechowego, które może skutkować hipoksją i niewydolnością oddechową. Mechanizm toksycznego działania opiera się na depresyjnym wpływie na ośrodek oddechowy oraz aktywacji receptorów opioidowych, co wymaga natychmiastowego rozpoznania i interwencji.
akcja serca, antagonista receptorów opioidowych, Bunondol, buprenorfina chlorowodorek, chemoreceptory strefy wyzwalającej, ciśnienie tętnicze, depresja oddechowa, depresja OUN, doksapram, drożność dróg oddechowych, hipoksja, jądro Edingera-Westphala, mioza, nalokson, niewydolność oddechowa, odtrutka, opioid, ośrodek oddechowy, ośrodek wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, parametry życiowe, receptor opioidowy, saturacja krwi, sedacja, spłycenie oddechu, tabletka podjęzykowa, układ oddechowy, utrata przytomności, wlew dożylny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia układu nerwowego, źrenica szpilkowata - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – MST Continus 10 mg
MST Continus zawiera siarczan morfiny, będący naturalnym alkaloidem opium i selektywnym agonistą receptorów opioidowych μ, κ oraz δ, co determinuje jego silne działanie przeciwbólowe, uspokajające oraz przeciwkaszlowe. Morfina wywołuje depresję ośrodków oddechowych w rdzeniu przedłużonym, co stanowi istotne ryzyko przy wyższych dawkach, a także powoduje miozę źrenic poprzez stymulację jądra Edingera-Westphala. Działania niepożądane obejmują zmniejszenie motoryki przewodu pokarmowego z zaparciami, skurcz zwieracza Oddiego nasilający dolegliwości u pacjentów z chorobami dróg żółciowych oraz skurcz zwieracza pęcherza moczowego prowadzący do zatrzymania moczu. Działanie przeciwkaszlowe może wystąpić przy dawkach niższych niż analgetyczne, co ma znaczenie kliniczne w doborze terapii.
agonista receptorów opioidowych, alkaloid opium, depresja oddechowa, drogi żółciowe, działanie anksjolityczne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, działanie uspokajające, jądro Edingera-Westphala, mioza, niedociśnienie ortostatyczne, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodek kaszlu, ośrodek oddechowy, poziom kortyzolu, poziom testosteronu, przedawkowanie opioidu, rdzeń przedłużony, receptor delta, receptor kappa, receptor mi, rozszerzenie naczyń obwodowych, siarczan morfiny, stężenie prolaktyny, uwalnianie histaminy, źrenica szpileczkowata, zwężenie źrenic, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Przedawkowanie – OxyContin 40 mg
Przedawkowanie OxyContin, zawierającego chlorowodorek oksykodonu, stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się przede wszystkim depresją oddechową, która może prowadzić do całkowitego zatrzymania oddychania. Typowe objawy obejmują postępującą senność, zwężenie źrenic (miozę), bradykardię oraz hipotonię, które mogą skutkować wstrząsem krążeniowym. W ciężkich przypadkach obserwuje się obrzęk płuc oraz toksyczną leukoencefalopatię, poważne powikłanie neurologiczne wpływające na istotę białą mózgu. Nasilenie objawów zależy od dawki, czasu od zażycia, tolerancji pacjenta oraz współistniejących chorób, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków depresyjnych na OUN, takich jak benzodiazepiny czy alkohol.
antagonista receptorów opioidowych, bradykardia, chlorowodorek oksykodonu, defibrylacja, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, dysfagia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipoksemia, hipoperfuzja narządowa, hipotonia, jądro Edingera-Westphala, lek obkurczający naczynia, masaż serca, mioza, nalokson, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, oddział intensywnej terapii, osłupienie, płyn infuzyjny, śpiączka, sztuczne oddychanie, toksyczna leukoencefalopatia, węzeł zatokowy, wlew dożylny, wstrząs krążeniowy, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oxycodone Vitabalans 10 mg
Przedawkowanie oksykodonu, silnego opioidu, prowadzi do ciężkiej depresji ośrodka oddechowego, co może skutkować zatrzymaniem oddychania i zgonem. Charakterystyczne objawy obejmują senność, osłupienie, śpiączkę, miozę źrenic, bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, zapaść krążeniową oraz niekardiogenny obrzęk płuc. Dodatkowo opisano toksyczną leukoencefalopatię jako powikłanie neurotoksyczne. Diagnostyka i szybka interwencja są kluczowe, a leczenie obejmuje podtrzymanie funkcji życiowych, w tym utrzymanie drożności dróg oddechowych i wentylacji, oraz zastosowanie naloksonu – antagonisty receptorów opioidowych, podawanego dożylnie w dawce początkowej 0,4-2 mg, powtarzanej co 2-3 minuty w zależności od odpowiedzi klinicznej. Alternatywnie stosuje się wlew dożylny 2 mg naloksonu w 500 ml roztworu soli fizjologicznej lub glukozy 5% (stężenie 0,004 mg/ml).
antagonista receptorów opioidowych, arytmia komorowa, bradykardia, defibrylacja, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, glikol polietylenowy, jądro Edingera-Westphala, leukoencefalopatia, mioza, nalokson, niedociśnienie tętnicze, niekardiogenny obrzęk płuc, obniżone napięcie mięśniowe, oddział intensywnej terapii, oksykodon, opioid, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, płukanie żołądka, płynoterapia dożylna, preparat o przedłużonym uwalnianiu, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, tlenoterapia, toksyczna leukoencefalopatia, układ oddechowy, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wstrząs krążeniowy, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, źrenice szpilkowate - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sevredol 20 mg
Przedawkowanie morfiny siarczanu, substancji czynnej Sevredolu (tabletki powlekane 20 mg), prowadzi do ciężkiej depresji ośrodka oddechowego, manifestującej się płytkim i nieregularnym oddechem, co może skutkować niewydolnością oddechową i zgonem. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia świadomości (senność, stupor, śpiączka), miozę (szpilkowate źrenice), rabdomiolizę, zwiotczenie mięśni szkieletowych, bradykardię (<60/min), niedociśnienie tętnicze oraz ryzyko zachłystowego zapalenia płuc. Patofizjologia obejmuje hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, wpływ na ośrodek naczynioruchowy oraz toksyczne działanie na mięśnie i nerki.
antagonista receptorów opioidowych, aspiracja treści żołądkowej, bradykardia, chlorek sodu, dekstroza, depresja ośrodka oddechowego, infuzja dożylna, jądro Edingera-Westphala, mioza, nalokson, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, podanie dożylne, przedawkowanie ostre, rabdomioliza, Sevredol, siarczan morfiny, śpiączka, układ sercowo-naczyniowy, uzależnienie fizyczne, zaburzenia świadomości, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zachłystowe zapalenie płuc, zespół odstawienia, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bunondol 0,4 mg
Przedawkowanie buprenorfiny chlorowodorku, substancji czynnej leku Bunondol (tabletki podjęzykowe 0,2 mg i 0,4 mg), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne ze względu na depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz układ oddechowy. Objawy kliniczne obejmują senność, nudności, wymioty, znaczne zwężenie źrenic (mioza) oraz istotne zahamowanie czynności oddechowej, które może prowadzić do niewydolności oddechowej. Mechanizmy tych objawów wynikają z częściowego agonizmu receptorów opioidowych oraz stymulacji ośrodków w rdzeniu przedłużonym i pniu mózgu, co wymaga szybkiego rozpoznania i interwencji terapeutycznej.
agonista receptorów opioidowych, antagonista receptorów opioidowych, Bunondol, buprenorfina chlorowodorek, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksapram, efekt pułapowy, hipowentylacja, jądro Edingera-Westphala, laktoza jednowodna, mioza, nalokson, niewydolność oddechowa, okres półtrwania, ośrodek wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, rdzeń przedłużony, tabletka podjęzykowa, tlenoterapia, układ oddechowy, wentylacja mechaniczna, wlew dożylny, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Binatta 50 mg
Przedawkowanie tapentadolu, agonisty receptorów opioidowych μ, zawartego w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu Binatta (dawki: 25 mg, 50 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg, 250 mg), prowadzi do objawów typowych dla opioidów, takich jak zwężenie źrenic (pinpoint pupils), uporczywe wymioty, zapaść krążeniowa (hipotensja, bradykardia), zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, drgawki oraz depresja oddechowa, która stanowi kluczowe zagrożenie życia. Nasilenie objawów koreluje z dawką i indywidualną wrażliwością pacjenta, a dynamika zatrucia jest modyfikowana przez formę o przedłużonym uwalnianiu leku. Depresja ośrodka oddechowego w pniu mózgu wymaga szczególnej uwagi, gdyż może prowadzić do całkowitego zatrzymania oddechu.
antagonista receptora opioidowego, aspiracja treści żołądkowej, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, depresja oddechowa, hipotensja, intubacja dotchawicza, jądro Edingera-Westphala, lek wazopresyjny, nalokson, napad drgawkowy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodek oddechowy, płukanie żołądka, receptor opioidowy μ, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, węgiel aktywowany, wentylacja wspomagana, zaburzenie perfuzji obwodowej, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – MST Continus 200 mg
MST Continus, zawierający siarczan morfiny (kod ATC: N02AA01), jest silnym agonistą receptorów opioidowych, głównie μ, wykazującym działanie przeciwbólowe, uspokajające oraz nasenne. Morfina wpływa depresyjnie na ośrodek oddechowy w rdzeniu przedłużonym, powodując zwolnienie i spłycenie oddechu, a także hamuje odruch kaszlu, co może wystąpić przy mniejszych dawkach niż te stosowane w terapii bólu. Charakterystycznym objawem jest mioza, wynikająca ze stymulacji jądra Edingera-Westphala, jednak w przypadku przedawkowania i niedotlenienia może dojść do rozszerzenia źrenic. Morfina wpływa również na przewód pokarmowy, powodując zwiększenie napięcia mięśni gładkich odźwiernika i dwunastnicy, co skutkuje opóźnieniem trawienia i zaparciami, a także wywołuje skurcz zwieracza Oddiego i wzrost ciśnienia w drogach żółciowych. W układzie moczowym obserwuje się skurcz zwieracza pęcherza moczowego i mięśniówki dróg moczowych, co może prowadzić do zatrzymania moczu.
agonista receptorów opioidowych, alkaloid opium, depresja oddechowa, drogi żółciowe, działanie przeciwbólowe, histamina, jądro Edingera-Westphala, mioza, niedociśnienie ortostatyczne, odźwiernik, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodek kaszlu, ośrodek oddechowy, rdzeń przedłużony, receptor opioidowy, siarczan morfiny, skurcz propulsywny, źrenica szpileczkowata, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tramadol Krka 100 mg
Przedawkowanie tramadolu chlorowodorku, opioidowego analgetyka o działaniu ośrodkowym, może prowadzić do poważnych objawów zagrażających życiu, w tym miozy, wymiotów, zapaści sercowo-naczyniowej, zaburzeń świadomości (od senności do śpiączki), drgawek toniczno-klonicznych oraz zahamowania oddychania, które może skutkować zatrzymaniem oddechu. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują stymulację receptorów opioidowych, depresję ośrodka oddechowego w rdzeniu przedłużonym oraz obniżenie progu drgawkowego przez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny. Dodatkowo, w literaturze opisano przypadki zespołu serotoninowego, charakteryzującego się hipertermią, miokloniami, sztywnością mięśniową i nadmierną potliwością, wynikającego z nadmiernej aktywności serotoninergicznej w OUN. Szczególną uwagę należy zwrócić na postać Tramadolu Krka o przedłużonym uwalnianiu (100 mg, 150 mg, 200 mg), która może powodować opóźnione i przedłużone objawy toksyczne, wymagające długotrwałego monitorowania pacjenta.
analgetyk opioidowy, antagonista receptorów opioidowych, aspiracja treści żołądkowej, bradykardia, bradypnoe, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, depresja oddechowa, diazepam, drożność dróg oddechowych, hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, hemodializa, hemofiltracja, hipertermia, hipotensja, jądro Edingera-Westphala, kwas gamma-aminomasłowy, lek wazopresyjny, mioklonie, mioza, nalokson, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, tlenoterapia, tramadol chlorowodorek, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wstrząs kardiogenny, zaburzenie świadomości, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Palexia 20 mg/ml
Przedawkowanie tapentadolu, agonisty receptorów opioidowych μ oraz inhibitora wychwytu zwrotnego noradrenaliny, stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się m.in. miozą, wymiotami, zapaścią krążeniową, zaburzeniami świadomości, drgawkami oraz depresją oddechową, która może prowadzić do całkowitego zatrzymania oddechu. Objawy te wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów opioidowych oraz wpływu na ośrodkowy układ nerwowy i układ krążenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na depresję oddechową, będącą najczęstszą przyczyną zgonów w przedawkowaniu opioidów. Postać roztworu doustnego Palexia 20 mg/ml może powodować szybsze wchłanianie tapentadolu, co zwiększa ryzyko ciężkiego zatrucia.
agonista receptora opioidowego μ, aktywność drgawkowa, antagonista receptora opioidowego, aspiracja treści żołądkowej, bradykardia, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja oddechowa, drgawki, hamowanie ośrodka oddechowego, hipotensja, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, jądro Edingera-Westphala, mioza opioidowa, nalokson, opioidowy lek przeciwbólowy, płukanie żołądka, sedacja, śpiączka, strefa wyzwalająca chemoreceptorów, stupor, tapentadol, węgiel aktywowany, wentylacja kontrolowana, wentylacja wspomagana, zaburzenie perfuzji obwodowej, zaburzenie świadomości, zapaść krążeniowa, zwężenie źrenic