gorączka gruczołowa
Gorączka gruczołowa, znana również jako mononukleoza zakaźna, to choroba wirusowa wywoływana najczęściej przez wirusa Epsteina-Barr (EBV) z rodziny Herpesviridae. Charakteryzuje się triadą objawów: gorączką, zapaleniem gardła i powiększeniem węzłów chłonnych, szczególnie szyjnych.
Zakażenie EBV przenosi się głównie drogą kropelkową poprzez ślinę, stąd potoczna nazwa „choroba pocałunków”. Okres inkubacji wynosi od 4 do 6 tygodni. W obrazie klinicznym dominuje limfadenopatia, powiększenie śledziony (splenomegalia) i wątroby (hepatomegalia), a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się limfocytozę z obecnością atypowych limfocytów oraz wzrost aktywności aminotransferaz.
Diagnostyka obejmuje badania serologiczne (wykrywanie przeciwciał heterofilnych w teście Paula-Bunnella-Davidsohna oraz specyficznych przeciwciał przeciwko antygenom EBV). Leczenie jest głównie objawowe – odpoczynek, leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Glikokortykosteroidy stosuje się tylko w ciężkich przypadkach z powikłaniami. Choroba zwykle ustępuje samoistnie po 2-4 tygodniach, jednak zmęczenie może utrzymywać się przez kilka miesięcy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka limfatyczna – Etiologia i przyczyny
Gorączka gruczołowa, wywoływana głównie przez wirusa Epsteina-Barr (EBV), jest chorobą zakaźną o długim okresie inkubacji wynoszącym 4-7 tygodni, z objawami utrzymującymi się przez 2-3 tygodnie. EBV infekuje komórki nabłonkowe gardła i gruczoły ślinowe, a następnie limfocyty B, gdzie replikuje się i pozostaje w stanie latencji przez całe życie. Choroba przenosi się głównie przez kontakt ze śliną, a także drogą kropelkową i przez wspólne używanie naczyń. Około 90% dorosłych na świecie jest nosicielami EBV, jednak objawowa gorączka gruczołowa występuje u 30-50% nastolatków i młodych dorosłych. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu przeciwciał heterofilu (test Monospot) oraz specyficznych przeciwciał VCA-IgM i VCA-IgG. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się limfocytozę z obecnością atypowych limfocytów. W leczeniu stosuje się głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne, gdyż antybiotyki i przeciwwirusowe acyklowir nie wykazały skuteczności.
celiakia, chłoniak Burkitta, chłoniak Hodgkina, chłoniak rozlany z dużych komórek B, cukrzyca typu 1, cytomegalowirus, gorączka gruczołowa, latencja wirusa, limfocyt B, limfocytoza, mononukleoza zakaźna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, okres wylęgania, pancytopenia, rak nosogardzieli, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, test Monospot, toczeń rumieniowaty, Toxoplasma gondii, wirus Epsteina-Barr, wirus onkogenny, wirus różyczki, zapalenie wątroby, zespół Guillaina-Barrégo, zespół przewlekłego zmęczenia, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka limfatyczna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Mononukleoza zakaźna, wywołana przez wirusa Epsteina-Barr, to infekcja wirusowa najczęściej dotykająca młodych dorosłych, charakteryzująca się standardowym czasem trwania objawów od 2 do 3 tygodni. Przebieg choroby jest zwykle samoograniczający się, a wyzdrowienie następuje dzięki odpowiedzi immunologicznej organizmu i samoistnej eliminacji wirusa. Leczenie jest głównie objawowe, co poprawia komfort pacjenta i może przyspieszyć ustępowanie symptomów. Pomimo rzadkości powikłań, należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia przewlekłego zmęczenia lub zespołu przewlekłego zmęczenia, które mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy po ustąpieniu ostrych objawów.
aktywność fizyczna, choroba przewlekła, czynnik etiologiczny, czynnik rokowniczy, eliminacja wirusa, faza ostra, forma latentna, gorączka gruczołowa, infekcja wirusowa, kontrola lekarska, leczenie objawowe, leczenie przeciwwirusowe, mononukleoza zakaźna, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, przewlekłe zmęczenie, reaktywacja wirusa, rekonwalescencja, ustępowanie objawów, wirus Epsteina-Barr, zespół przewlekłego zmęczenia - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka limfatyczna – Objawy
Mononukleoza zakaźna, wywoływana najczęściej przez wirusa Epsteina-Barr (EBV), dotyczy głównie nastolatków i młodych dorosłych, z okresem inkubacji wynoszącym 30-50 dni. Choroba przebiega w trzech fazach: prodromalnej (3-5 dni), ostrej (2-6 tygodni) oraz rekonwalescencji (3-6 miesięcy). Klasyczna triada objawów obejmuje gorączkę do 38-39°C utrzymującą się 1-2 tygodnie, intensywny ból gardła z obrzękiem i nalotem na migdałkach oraz bolesne powiększenie węzłów chłonnych szyjnych, pachowych i pachwinowych. Dodatkowo obserwuje się powiększenie śledziony u około 50% pacjentów, podwyższone enzymy wątrobowe u połowy chorych, a u 5-10% żółtaczkę. Zmęczenie i osłabienie mogą utrzymywać się nawet do kilku miesięcy po ustąpieniu ostrych objawów, a u 10-15% pacjentów zmęczenie przewlekłe trwa ponad 6 miesięcy.
anhedonia, faza prodromalna, forma latentna wirusa, gorączka gruczołowa, małopłytkowość, mononukleoza zakaźna, niedokrwistość, okres inkubacji, pęknięcie śledziony, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, powiększenie węzłów chłonnych, powiększona śledziona, reaktywacja wirusa, triada objawów, wirus Epsteina-Barr, zapalenie gardła, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Guillaina-Barrégo, zespół przewlekłego zmęczenia, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka limfatyczna – Zapobieganie i profilaktyka
Mononukleoza zakaźna, wywołana przez wirusa Epsteina-Barr (EBV), przenosi się głównie przez kontakt z wydzielinami, zwłaszcza śliną. Brak dostępnej szczepionki wymusza profilaktykę opartą na ścisłym przestrzeganiu higieny: unikanie całowania, dzielenia się naczyniami i osobistymi przedmiotami, regularne mycie rąk oraz dezynfekcję powierzchni. Pacjenci powinni unikać intensywnego wysiłku fizycznego przez minimum 4 tygodnie ze względu na ryzyko pęknięcia powiększonej śledziony (obserwowanej u 50-60% chorych). Zaleca się także abstynencję alkoholową w trakcie infekcji z powodu ryzyka nasilenia zapalenia wątroby. W środowisku medycznym obowiązuje konsekwentna higiena rąk i dezynfekcja, a stosowanie antybiotyków beta-laktamowych (amoksycylina, ampicylina) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wysypki odropodobnej.
choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, cząstka wirusopodobna, EBV, glikoproteina gp350, gorączka gruczołowa, higiena oddechowa, infekcja, intensywny wysiłek fizyczny, mononukleoza zakaźna, nanocząstka, narząd, nosiciel bezobjawowy, odporność, pęknięcie śledziony, płyn ustrojowy, powiększona śledziona, przeciwciało, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, szczepionka przeciwko EBV, test na paciorkowca, układ odpornościowy, wirus Epsteina-Barr, wysypka odropodobna, zapalenie wątroby, zespół przewlekłego zmęczenia - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka limfatyczna – Patofizjologia i mechanizm
Wirus Epsteina-Barr (EBV, HHV-4) jest powszechnym herpeswirusem zakażającym 90-95% dorosłej populacji, odpowiedzialnym za mononukleozę zakaźną oraz powiązanym z licznymi chorobami autoimmunologicznymi i nowotworami, w tym chłoniakiem Burkitta, chłoniakiem Hodgkina, rakiem nosogardzieli i niektórymi nowotworami żołądka. EBV wykazuje dwufazowy cykl życiowy z fazą latentną i lityczną, infekując głównie limfocyty B poprzez receptor CD21, gdzie utrzymuje genom jako episom, szczególnie w komórkach pamięci B. W trakcie latencji wirus ogranicza ekspresję genów, unikając odpowiedzi immunologicznej, a jego replikacja i reaktywacja mogą być wywołane immunosupresją lub stresem. Odpowiedź immunologiczna gospodarza, zwłaszcza cytotoksyczne limfocyty T CD8+ i komórki NK, odgrywa kluczową rolę w kontroli zakażenia, jednak EBV wykorzystuje mechanizmy unikania immunologicznego, takie jak ekspresja białek EBNA1, EBNA2 i LMP1, które modulują apoptozę, ekspresję cząsteczek kostymulacyjnych i hamują odpowiedź immunologiczną. EBV indukuje produkcję przeciwciał heterofilnych i specyficznych dla wirusa, a także autoprzeciwciał, co może przyczyniać się do objawów klinicznych i chorób autoimmunologicznych.
antygen jądrowy wirusa Epsteina-Barr, centrum rozrodcze, chłoniak Burkitta, chłoniak Hodgkina, choroba autoimmunologiczna, cytotoksyczny limfocyt T, cząstka wirusopodobna, czynnik reumatoidalny, episom, faza lityczna, genom wirusowy, gorączka gruczołowa, latentne białko błonowe, limfocyt B, limfocytoza, mononukleoza zakaźna, odpowiedź humoralna, odpowiedź komórkowa, ostre rozsiane zapalenie mózgu, przeciwciało anty-MOG, przeciwciało heterofilne, przeciwciało neutralizujące, przeciwciało przeciwjądrowe, rak nosogardzieli, reakcja krzyżowa, reaktywacja zakażenia, receptor CD21, stwardnienie rozsiane, szlak sygnalizacyjny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wirus onkogenny