ostre rozsiane zapalenie mózgu
Ostre rozsiane zapalenie mózgu (ADEM – Acute Disseminated Encephalomyelitis) to rzadka choroba demielinizacyjna ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzująca się zapalnym uszkodzeniem mieliny. Występuje najczęściej po przebytej infekcji wirusowej lub szczepieniu, zwykle 1-2 tygodnie po ekspozycji na czynnik wyzwalający.
Objawy ADEM pojawiają się zwykle nagle i mogą obejmować: gorączkę, bóle głowy, wymioty, splątanie, senność, zaburzenia świadomości, drgawki oraz objawy ogniskowe związane z lokalizacją zmian demielinizacyjnych (niedowłady, zaburzenia czucia, zaburzenia widzenia, ataksję). W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki.
Diagnostyka opiera się na badaniu MRI mózgu (charakterystyczne wieloogniskowe zmiany hiperintensywne w sekwencjach T2 i FLAIR), badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego (pleocytoza limfocytarna, podwyższone stężenie białka) oraz wykluczeniu innych chorób. Różnicowanie obejmuje stwardnienie rozsiane, neuromyelitis optica i inne choroby demielinizacyjne.
Leczenie ADEM polega na stosowaniu wysokich dawek kortykosteroidów (najczęściej metyloprednizolon), a w przypadkach opornych – dożylnych immunoglobulin lub plazmaferezy. Rokowanie jest zazwyczaj dobre – u większości pacjentów dochodzi do całkowitego lub znacznego ustąpienia objawów w ciągu kilku tygodni lub miesięcy, choć u części chorych mogą pozostać trwałe deficyty neurologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Zentiva 0,5 mg
Fingolimod Zentiva w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Leczenie może powodować immunosupresję, co zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym wirusów (VZV, JC, HSV), grzybów (kryptokoki) i bakterii (atypowe mykobakterie), a także nowotworów, zwłaszcza chłoniaków. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie u osób z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka lub cukrzycą. Po podaniu pierwszej dawki obserwuje się przemijające spowolnienie akcji serca o 12-13 uderzeń/min oraz blok przedsionkowo-komorowy I stopnia u 4,7% pacjentów. Wzrost aktywności ALT ≥3× GGN występuje u 8,0%, a ≥5× GGN u 1,8% leczonych.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, czerniak złośliwy, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty