induktor metabolizmu wątrobowego

Induktor metabolizmu wątrobowego to substancja, która stymuluje aktywność enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm leków, toksyn i innych związków. Najczęściej dotyczy to enzymów układu cytochromu P450 (CYP450), które odgrywają kluczową rolę w biotransformacji wielu leków.

Działanie induktorów metabolizmu wątrobowego polega na zwiększeniu syntezy enzymów wątrobowych poprzez aktywację jądrowych receptorów, takich jak receptor pregnanu X (PXR) czy receptor androstanu (CAR). Efektem tego działania jest przyspieszona eliminacja leków, co może prowadzić do obniżenia ich stężenia w osoczu poniżej poziomu terapeutycznego.

Do najważniejszych induktorów metabolizmu wątrobowego należą: barbiturany (np. fenobarbital), karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca oraz przewlekłe spożywanie alkoholu. Znajomość właściwości indukcyjnych leków jest istotna w praktyce klinicznej, ponieważ mogą one być przyczyną istotnych interakcji lekowych, prowadzących do niepowodzenia terapeutycznego.

Indukcja enzymatyczna rozwija się stopniowo, zwykle w ciągu kilku dni do tygodni od rozpoczęcia stosowania induktora, a jej efekt może utrzymywać się przez podobny okres po odstawieniu substancji indukującej. W praktyce klinicznej indukcja metabolizmu wymaga często dostosowania dawkowania leków stosowanych równocześnie z induktorem.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl