guz liściasty
Guz liściasty (łac. phyllodes tumor) to rzadki nowotwór występujący w gruczole piersiowym, stanowiący mniej niż 1% wszystkich nowotworów piersi. Wywodzi się z podścieliska i nabłonka, tworząc charakterystyczną strukturę liściastą widoczną w badaniu histopatologicznym. Guzy te mogą występować u kobiet w każdym wieku, ale najczęściej rozpoznawane są między 40. a 50. rokiem życia.
Zgodnie z klasyfikacją WHO, guzy liściaste dzieli się na łagodne, graniczne (borderline) i złośliwe, zależnie od cech histopatologicznych, takich jak aktywność mitotyczna, atypowość komórkowa, naciekanie tkanek otaczających oraz marginesy guza. Złośliwe formy stanowią około 25% wszystkich guzów liściastych i mają tendencję do dawania przerzutów drogą krwionośną, najczęściej do płuc i kości.
Diagnostyka guzów liściastych opiera się na badaniu klinicznym, obrazowaniu (mammografia, USG, MRI) oraz biopsji gruboigłowej. Podstawową metodą leczenia jest chirurgiczne wycięcie z marginesem zdrowych tkanek, przy czym szerokość marginesu zależy od stopnia złośliwości guza. W przypadku guzów złośliwych może być konieczne zastosowanie radioterapii. Chemioterapia ma ograniczoną skuteczność i jest rozważana głównie w przypadku przerzutów odległych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Leczenie
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) jest najczęstszym łagodnym guzem piersi, występującym u około 10% kobiet w wieku reprodukcyjnym (15-35 lat). Zmiana ta jest hormonozależna, często zmienia rozmiar w trakcie cyklu miesiączkowego, ciąży i laktacji. Włókniakogruczolaki o wielkości poniżej 2-3 cm, bez dolegliwości bólowych i cech podejrzanych w badaniach obrazowych oraz potwierdzone biopsją jako łagodne, zwykle nie wymagają leczenia, a jedynie obserwacji klinicznej i obrazowej co 6-12 miesięcy przez 1-2 lata. Wskazania do leczenia zabiegowego obejmują szybki wzrost guza, rozmiar powyżej 2-3 cm, dolegliwości bólowe, deformację piersi, nieprawidłowe wyniki biopsji, rodzinne obciążenie rakiem piersi oraz niepokój pacjentki. Szczególne typy, takie jak włókniakogruczolak olbrzymi, złożony czy młodzieńczy, częściej wymagają interwencji chirurgicznej.
atypia, badanie kliniczne piersi, badanie obrazowe, biopsja, biopsja wspomagana próżnią, biopsja wycinkowa, enukleacja, guz liściasty, HIFU, krioablacja, łagodny guz piersi, lek hipoglikemizujący, lumpektomia, metformina, metoda ablacyjna, przewód mleczny, rak piersi, terapia hormonalna, włókniakogruczolak młodzieńczy, włókniakogruczolak piersi, włókniakogruczolak złożony, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Diagnostyka i diagnoza
Włókniakogruczolak piersi stanowi najczęstszą łagodną zmianę guzkową u kobiet w wieku 15-35 lat, występując u około 25% populacji. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, ultrasonografii (USG) oraz w wybranych przypadkach biopsji. USG, jako podstawowa metoda obrazowa u kobiet poniżej 35. roku życia, charakteryzuje się wysoką czułością (78,8-99,5%) i pozwala na identyfikację dobrze odgraniczonych, owalnych, hipo- lub izoechogenicznych zmian o szerokości większej niż wymiar przednio-tylny, często otoczonych cienką echogeniczną torebką. Mammografia, z czułością około 83,9%, jest mniej przydatna u młodszych pacjentek ze względu na gęstość tkanki piersiowej i ekspozycję na promieniowanie, natomiast rezonans magnetyczny (MRI) stosowany jest sporadycznie w diagnostyce różnicowej. Biopsja cienkoigłowa cechuje się zmienną dokładnością (36,3-91,7%), natomiast biopsja gruboigłowa i biopsja wspomagana próżnią (VAB) oferują wyższą precyzję (93,4-98,3%) i umożliwiają dokładną ocenę histologiczną, niezbędną do różnicowania z guzami liściastymi (phyllodes).
badanie cytologiczne, badanie histopatologiczne, badanie przesiewowe, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja mammotomiczna, biopsja wspomagana próżnią, guz liściasty, krioablacja, łagodny guz piersi, obraz T1-zależny, obraz T2-zależny, rak piersi, rezonans magnetyczny piersi, różnicowanie guzów, samobadanie piersi, struktura hipoechogeniczna, torbiel piersi, ultrasonografia, włókniakogruczolak piersi, włókniakogruczolak złożony - Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) charakteryzuje się łagodnym przebiegiem i bardzo dobrym rokowaniem, z minimalnym potencjałem złośliwym oraz ryzykiem transformacji nowotworowej na poziomie 0,01-0,3%. Rzadkie przypadki rozwoju raka piersi w obrębie włókniakogruczolaka (BcaFad) wykazują częstość od 0,002% do 0,125%, a rokowanie w tych sytuacjach jest korzystniejsze niż w innych typach raka piersi. Włókniakogruczolak złożony (complex fibroadenoma) może nieznacznie zwiększać ryzyko raka piersi, jednak pacjentki powinny stosować się do zaleceń dotyczących badań przesiewowych. Diagnostyka różnicowa z potrójnie ujemnym rakiem piersi (TNBC) jest wspomagana przez systemy punktacji radiomicznej w badaniu USG, które wykazują wysoką skuteczność (AUC 0,910 w zestawie treningowym, 0,838 w walidacyjnym; p<0,001), co może ograniczyć liczbę inwazyjnych biopsji.
- Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Patofizjologia i mechanizm
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) jest najczęstszym łagodnym guzem piersi u kobiet w wieku reprodukcyjnym, charakteryzującym się dwufazową proliferacją elementów podścieliskowych i nabłonkowych z końcowej jednostki przewodowo-zrazikowej. Kluczową rolę w patogenezie odgrywają czynniki hormonalne, zwłaszcza estrogen i progesteron, których receptory (w tym receptor estrogenowy β – ER-β) są obecne w tkance guza, co tłumaczy zmienność rozmiaru guza w cyklu menstruacyjnym, ciąży, laktacji oraz regresję po menopauzie. Mutacje somatyczne w genie MED12, występujące w 60-66% przypadków, prowadzą do zaburzeń funkcji kompleksu mediatora i interakcji z receptorami estrogenowymi, co inicjuje nadmierną proliferację komórek podścieliskowych. Komponent fibroblastyczny guza jest monoklonalny i neoplastyczny, natomiast nabłonkowy poliklonalny i reaktywny. Włókniakogruczolaki mogą wykazywać ekspresję receptorów dla EGF, co dodatkowo stymuluje wzrost guza.
aberracja normalnego rozwoju, antykoncepcja hormonalna, czynnik wzrostu naskórka, doustny środek antykoncepcyjny, gruczolakowatość stwardniająca, guz liściasty, hiperplazja atypowa, hormonalna terapia zastępcza, kompleks mediatora, końcowa jednostka przewodowo-zrazikowa, menarche, mięśniak macicy, mutacja genu MED12, pierwsza miesiączka, różnicowanie komórkowe, włókniakogruczolak piersi, wzorzec wzrostu - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Objawy
Rak piersi u mężczyzn stanowi mniej niż 1% wszystkich przypadków raka piersi, z około 20 000 nowych zachorowań rocznie na świecie. Najczęstszym objawem jest bezbolesny, twardy guzek w okolicy zabrodawkowej, często nieprzesuwalny. Inne symptomy to zmiany skórne (wciągnięcie, złuszczanie, zaczerwienienie), wyciek lub krwawienie z brodawki, ból, powiększenie węzłów chłonnych pachowych oraz objaw „skórki pomarańczy” wskazujący na obrzęk limfatyczny. Zaawansowane stadium może manifestować się bólem kości, dusznością, żółtaczką, utratą masy ciała i ogólnym osłabieniem. Ze względu na niewielką ilość tkanki piersiowej u mężczyzn, nowotwór szybko nacieka okoliczne struktury i częściej diagnozowany jest w stadium zaawansowanym (III/IV u około 40% pacjentów). Przerzuty najczęściej dotyczą kości, wątroby, płuc i mózgu.
badanie palpacyjne, biomarker, biopsja, ból kości, choroba przerzutowa, duszność, ginekomastia, guz liściasty, guzek tkanki piersiowej, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, mammografia, objaw skórki pomarańczy, obrzęk limfatyczny, powiększenie węzłów chłonnych, przerzut nowotworowy, rak brodawkowaty piersi, rak piersi u mężczyzn, rak potrójnie ujemny, rak przewodowy in situ, rak śluzowy, receptor estrogenowy, receptor HER2, receptor hormonalny, receptor progesteronowy, stadium zaawansowania, ultrasonografia, wskaźnik przeżywalności, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Zapobieganie i profilaktyka
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) to najczęstszy łagodny guz piersi, stanowiący około 50% biopsji piersi u kobiet i występujący u około 10% pacjentek w poradniach chorób piersi. Charakteryzuje się łagodnym przebiegiem, nie jest formą raka i rzadko stanowi zagrożenie. Czynniki zmniejszające ryzyko jego rozwoju to dieta bogata w owoce i warzywa, wyższe BMI, wysokie spożycie witaminy C, umiarkowana aktywność fizyczna oraz czynniki hormonalne i reprodukcyjne, takie jak większa liczba ciąż zakończonych porodem, naturalna menopauza, stosowanie doustnej antykoncepcji oraz uregulowane lub niższe poziomy estrogenu. Warto podkreślić, że stosowanie cyklosporyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem włókniakogruczolaka, co wymaga rozważenia zmiany na alternatywne leki immunosupresyjne, np. takrolimus. Po menopauzie zaleca się unikanie ogólnoustrojowej terapii estrogenowej w celu profilaktyki.
atypia, badanie mammograficzne, badanie przesiewowe, badanie ultrasonograficzne, biopsja cienkoigłowa, biopsja piersi, biopsja wycinkowa, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, estrogen, fibroadenoma, guz liściasty, guzek piersi, hormonalna terapia zastępcza, łagodny guz piersi, lek immunosupresyjny, menopauza, myo-inozytol, polimorfizm genu, progestagen, rak piersi, samobadanie piersi, takrolimus, terapia estrogenowa, terapia hormonalna, witamina C, włókniakogruczolak piersi, wskaźnik masy ciała