badanie EPHESUS
Badanie EPHESUS (Eplerenone Post-Acute Myocardial Infarction Heart Failure Efficacy and Survival Study) to kluczowe randomizowane, kontrolowane placebo badanie kliniczne, które oceniało skuteczność eplerenonu – selektywnego antagonisty receptora mineralokortykoidowego – u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego powikłanym dysfunkcją lewej komory i objawami niewydolności serca.
W badaniu uczestniczyło 6632 pacjentów, którzy otrzymywali eplerenon (25-50 mg dziennie) lub placebo, oprócz optymalnej terapii standardowej. Głównym celem badania była ocena wpływu eplerenonu na śmiertelność całkowitą oraz złożony punkt końcowy obejmujący zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizację z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Wyniki badania EPHESUS wykazały, że eplerenon istotnie zmniejszył śmiertelność całkowitą o 15%, śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych o 17% oraz częstość hospitalizacji z powodu niewydolności serca o 15% w porównaniu z placebo. Korzyści te były obserwowane ponad standardową terapię, która obejmowała inhibitory ACE, beta-blokery i leki przeciwpłytkowe.
Badanie EPHESUS ma fundamentalne znaczenie dla współczesnej kardiologii, ponieważ dostarczyło dowodów na korzyści z blokady aldosteronu u pacjentów z dysfunkcją lewej komory po zawale serca. Na podstawie tych wyników eplerenon został włączony do wytycznych dotyczących leczenia pacjentów po zawale serca z obniżoną frakcją wyrzutową i objawami niewydolności serca lub cukrzycą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Espiro 25 mg
Eplerenon, dostępny w tabletkach 25 mg i 50 mg, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością 69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 1,5-2 godzinach. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 10-100 mg, z szybkim osiągnięciem stanu stacjonarnego po 2 dniach. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%), głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi 42-90 l. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (67% dawki), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie eplerenonu, a lek nie jest usuwany podczas hemodializy.
ADME, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, badanie EPHESUS, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dysfagia, eplerenon, farmakokinetyka, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pacjent pediatryczny, pacjent w podeszłym wieku, proces ADME, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka powlekana - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inspra 50 mg
Eplerenon, substancja czynna leku INSPRA, wykazuje dobrą biodostępność doustną (69% po dawce 100 mg) oraz szybkie osiąganie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 1,5-2 godzin. Parametry farmakokinetyczne są proporcjonalne do dawki w zakresie 10-100 mg, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2 dni. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%, głównie alfa-1 kwaśną glikoproteiną), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 litrów. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (67%) i kałem (32%), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie, co ułatwia stosowanie kliniczne.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie EPHESUS, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P-450, eplerenon, hemodializa, induktor, inhibitor, Inspra, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stan stacjonarny leku, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eplenocard
Eplerenon, stosowany w terapii m.in. niewydolności serca, wiąże się z ryzykiem hiperkaliemii, co wynika z jego mechanizmu działania jako antagonisty receptora mineralokortykoidowego. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki, szczególnie u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub cukrzycą typu 2, zwłaszcza z mikroalbuminurią. W badaniu EPHESUS zaobserwowano zwiększoną częstość hiperkaliemii w tej populacji. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania eplerenonu z preparatami potasu oraz terapią łączoną inhibitorami ACE i antagonistami receptora angiotensyny (ARB), ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka hiperkaliemii. W przypadku wystąpienia hiperkaliemii możliwe jest zmniejszenie dawki eplerenonu lub dodanie hydrochlorotiazydu, który może kompensować wzrost stężenia potasu. Eplerenon nie jest usuwany podczas hemodializy, co ma znaczenie przy planowaniu leczenia u pacjentów dializowanych.
antagonista receptora angiotensyny, badanie EPHESUS, cukrzyca, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP3A4, elektrolity, eplerenon, gospodarka potasowa, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, laktoza jednowodna, lit, mikroalbuminuria, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, preparaty potasu, skala Child-Pugh, stężenie potasu, takrolimus, zaburzenia elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Inspra
Eplerenon, substancja czynna leku Inspra, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hiperkaliemii wynikające z jego mechanizmu działania jako antagonisty receptora mineralokortykoidowego. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy na początku terapii, po każdej zmianie dawki oraz okresowo w trakcie leczenia, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek oraz cukrzycą. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z inhibitorami ACE i/lub antagonistami receptora angiotensyny II jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii. W przypadku podwyższonego stężenia potasu skuteczne jest zmniejszenie dawki eplerenonu lub dodanie hydrochlorotiazydu, co potwierdzają badania kliniczne. U pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy typu 2, konieczne jest regularne monitorowanie potasu, gdyż ryzyko hiperkaliemii rośnie wraz z pogorszeniem funkcji nerek. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę, co ma znaczenie w planowaniu terapii u pacjentów dializowanych.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, ciężka niewydolność wątroby, eplerenon, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, mikroalbuminuria, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, skala Child-Pugh, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enplerasa 50 mg
Profil bezpieczeństwa eplerenonu został oceniony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, gdzie częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były hiperkaliemia (często), zaburzenia czynności nerek (często), a także objawy ze strony układu nerwowego (omdlenie, zawroty głowy, ból głowy), układu sercowo-naczyniowego (niewydolność lewej komory, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze), przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zaparcia, wymioty) oraz skóry (wysypka, świąd). Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) i rzadko (≥1/10 000 do <1/1000).
antagonista receptora aldosteronu, antagonista receptora mineralokortykoidowego, astenia, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, eozynofilia, eplerenon, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność lewej komory, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, profil bezpieczeństwa, tachykardia, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica tętnic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nonpres
Produkt leczniczy Nonpres zawierający eplerenon w dawkach 25 mg i 50 mg wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy ze względu na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek oraz cukrzycą, szczególnie z mikroalbuminurią. Zaleca się pomiar potasu na początku terapii oraz po każdej zmianie dawki, a także regularne kontrole w trakcie leczenia. Stosowanie preparatów potasu jest przeciwwskazane, natomiast dodanie hydrochlorotiazydu może kompensować wzrost potasu. Szczególne ryzyko hiperkaliemii występuje przy jednoczesnym stosowaniu eplerenonu z inhibitorami ACE i/lub antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRBA), co jest niewskazane. U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby (Child-Pugh A i B) konieczne jest regularne monitorowanie elektrolitów, natomiast stosowanie u chorych z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, brak laktazy, cukrzyca typu 2, eplerenon, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza jednowodna, mikroalbuminuria, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, skala Child-Pugh, stężenie potasu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Eplerenon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Eplerenon, jako antagonista receptora mineralokortykosteroidowego, niesie ze sobą ryzyko hiperkaliemii, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza na początku terapii oraz po każdej zmianie dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, mikroalbuminurią oraz u osób w podeszłym wieku. Stężenie potasu powyżej 5,5 mmol/l wymaga interwencji, a w przypadku hiperkaliemii zaleca się zmniejszenie dawki eplerenonu lub rozważenie dodania hydrochlorotiazydu, który może kompensować wzrost potasu. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny (ARB) jest przeciwwskazane ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka hiperkaliemii. Ponadto, należy unikać kojarzenia eplerenonu z litem, cyklosporyną i takrolimusem z powodu potencjalnych interakcji i powikłań. U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby (Child-Pugh A i B) nie obserwowano istotnego wzrostu potasu, jednak monitorowanie elektrolitów pozostaje wskazane, natomiast stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane.
antagonista receptora angiotensyny, badanie EPHESUS, cukrzyca typu 2, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk pętlowy, dna moczanowa, eplerenon, furosemid, hemodializa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipoproteinemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, mikroalbuminuria, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, rozrost gruczołu krokowego, skala Child-Pugh, stężenie potasu w surowicy, zespół nerczycowy, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eplerenon Medical Valley
Eplerenon Medical Valley, antagonista receptora mineralokortykoidowego, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hiperkaliemii wynikające z mechanizmu działania leku. Zaleca się systematyczne monitorowanie stężenia potasu w surowicy krwi: przed rozpoczęciem terapii, po każdej zmianie dawki oraz okresowo podczas leczenia. Szczególnie narażone na hiperkaliemię są grupy pacjentów z podeszłym wiekiem i współistniejącą niewydolnością nerek, cukrzycą (zwłaszcza z mikroalbuminurią) oraz osoby stosujące jednocześnie inhibitory ACE lub ARB, co może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu potasem. W badaniu EPHESUS wykazano zwiększoną częstość hiperkaliemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 i mikroalbuminurią. Suplementacja potasu jest przeciwwskazana, a redukcja dawki eplerenonu lub dodanie hydrochlorotiazydu może obniżyć stężenie potasu. Eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę, co ma znaczenie w terapii pacjentów z ciężką niewydolnością nerek poddawanych dializoterapii.
antagonista receptora angiotensyny, badanie EPHESUS, brak laktazy, cukrzyca, cytochrom CYP3A4, dializoterapia, dysfagia, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza jednowodna, mikroalbuminuria, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent w podeszłym wieku, skala Childa-Pugha, stężenie potasu w surowicy, suplement potasu, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nonpres
Stosowanie eplerenonu (Nonpres) wiąże się z istotnym ryzykiem hiperkaliemii, co wymaga systematycznego monitorowania stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza na początku terapii, po zmianie dawki oraz okresowo u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek czy cukrzycą. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), gdyż ich kojarzenie z eplerenonem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka hiperkaliemii. U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy typu 2, ryzyko to jest szczególnie wysokie, a eplerenon nie jest usuwany podczas hemodializy, co ma znaczenie w planowaniu terapii dializowanych chorych.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, CYP3A4, dializoterapia, dziurawiec, eplerenon, fenytoina, gospodarka elektrolitowa, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, karbamazepina, laktoza jednowodna, mikroalbuminuria, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ryfampicyna, skala Child-Pugh, stężenie elektrolitów, stężenie potasu, suplementy potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eplerenon Medreg
Eplerenon Medreg, jako antagonista receptora mineralokortykosteroidowego, niesie ze sobą ryzyko hiperkaliemii, co wymaga systematycznego monitorowania stężenia potasu w surowicy krwi. Kontrola ta jest obligatoryjna na początku terapii, po każdej zmianie dawki oraz okresowo podczas dalszego leczenia, zwłaszcza u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek czy cukrzycą (zwłaszcza z mikroalbuminurią). Zaleca się unikanie suplementacji potasu, a w przypadku hiperkaliemii redukcję dawki eplerenonu. Interesującym rozwiązaniem jest dodanie hydrochlorotiazydu, który może przeciwdziałać wzrostowi potasu. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, zwłaszcza inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), gdyż ich łączne stosowanie z eplerenonem jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko powikłań metabolicznych.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, cukrzyca, cukrzyca typu 2, dieta niskosodowa, eplerenon, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakokinetyczna, laktoza jednowodna, mikroalbuminuria, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent dializowany, skala Child-Pugh, stężenie potasu w surowicy, suplementacja potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eplerenon Medical Valley 25 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu o wysokiej selektywności wobec receptorów mineralokortykosteroidowych, jest istotnym lekiem w terapii niewydolności serca, szczególnie u pacjentów z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF ≤ 40%). Mechanizm działania polega na blokowaniu efektów aldosteronu w układzie renina-angiotensyna-aldosteron, co prowadzi do zwiększenia aktywności reninowej osocza i stężenia aldosteronu, bez utraty skuteczności terapeutycznej. W badaniu EPHESUS, obejmującym 6632 pacjentów po ostrym zawale serca, eplerenon stosowany w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę, zmniejszył całkowitą śmiertelność z 16,7% do 14,4% (p=0,008) oraz ryzyko zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych z 30,0% do 26,7% (p=0,002). Terapia była dobrze tolerowana, nie wpływając istotnie na parametry EKG, choć zwiększyła częstość hiperkaliemii (3,4% vs 2,0%, p<0,001) i zmniejszyła częstość hipokaliemii (0,5% vs 1,5%, p<0,001).
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, diuretyk pętlowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja NYHA, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek zmniejszający stężenie cholesterolu, mineralokortykosteroid, mózgowy peptyd natriuretyczny, N-końcowy odcinek pro-BNP, nadciśnienie tętnicze, ostry zawał serca, skurczowa niewydolność serca, statyna, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zespół QRS - Leksykon leków
Działania niepożądane – Espiro 25 mg
Profil bezpieczeństwa eplerenonu został szczegółowo oceniony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, wykazując ogólnie porównywalną częstość działań niepożądanych do placebo, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu w surowicy), niewydolność nerek (zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny), zawroty głowy, ból głowy, niedociśnienie tętnicze, wysypka, świąd oraz kurcze mięśni i ból pleców. Hiperkaliemia wymaga szczególnej uwagi ze względu na mechanizm działania eplerenonu jako antagonisty receptora aldosteronowego, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka. Niewydolność nerek wymaga monitorowania i dostosowania dawkowania, a u osób powyżej 75. roku życia obserwowano nieistotne statystycznie różnice w częstości udarów mózgu między grupą leczoną eplerenonem a placebo.
antagonista receptora aldosteronowego, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, działanie niepożądane, eozynofilia, eplerenon, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, potas w surowicy, stężenie kreatyniny, tachykardia, udar mózgu, zakrzepica tętnic, zapalenie pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eplerenon Medical Valley 50 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu z grupy C03DA04, wykazuje wysoką selektywność wobec receptorów mineralokortykosteroidowych, co przekłada się na skuteczne blokowanie działania aldosteronu w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). W badaniu EPHESUS, obejmującym 6632 pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z LVEF ≤ 40% i objawami niewydolności serca, eplerenon stosowany w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę (przy stężeniu potasu < 5,0 mmol/L), istotnie zmniejszył całkowitą śmiertelność (14,4% vs 16,7%, RR 0,85; p=0,008) oraz ryzyko zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (26,7% vs 30,0%, RR 0,87; p=0,002). Terapia była szczególnie skuteczna u pacjentów <75 lat, z poprawą klasyfikacji NYHA i umiarkowanym wzrostem częstości hiperkaliemii (3,4% vs 2,0%).
antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, diuretyk pętlowy, eplerenon, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kardiowerter-defibrylator, klasyfikacja NYHA, lek przeciwzakrzepowy, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, stężenie potasu w surowicy, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności lewej komory serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Inspra
Eplerenon, jako selektywny antagonista receptora mineralokortykoidowego, wymaga szczególnej ostrożności w monitorowaniu elektrolitów, zwłaszcza stężenia potasu w surowicy, ze względu na ryzyko hiperkaliemii. Zaleca się systematyczne badania poziomu potasu na początku terapii oraz po każdej zmianie dawki, a następnie okresowe kontrole, szczególnie u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub cukrzycą. W przypadku hiperkaliemii wskazane jest zmniejszenie dawki eplerenonu lub dodanie hydrochlorotiazydu, który może kompensować wzrost potasu. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II jest przeciwwskazane ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka hiperkaliemii. U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym z mikroalbuminurią w przebiegu cukrzycy typu 2, konieczne jest regularne monitorowanie elektrolitów, a świadomość, że eplerenon nie jest usuwany przez hemodializę, ma istotne znaczenie kliniczne.
U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby (klasy Child-Pugh A i B) nie obserwowano istotnego wzrostu stężenia potasu powyżej 5,5 mmol/l, jednak zaleca się monitorowanie elektrolitów. Stosowanie eplerenonu u chorych z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane z powodu braku danych. Ponadto, nie zaleca się łączenia eplerenonu z silnymi induktorami CYP3A4, które mogą obniżać jego stężenie i skuteczność terapeutyczną. Preparat Inspra zawiera laktozę w ilościach 33,9 mg (tabletka 25 mg) i 67,8 mg (tabletka 50 mg), co odpowiada odpowiednio 35,7 mg i 71,4 mg laktozy jednowodnej, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Produkt zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, brak laktazy, cukrzyca, cukrzyca typu 2, dializoterapia, eplerenon, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza, mikroalbuminuria, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podeszły wiek, preparat potasu, skala Child-Pugh, stężenie potasu w surowicy, wydalanie potasu, zaburzenia elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inspra 25 mg
Eplerenon, substancja czynna leku INSPRA, charakteryzuje się biodostępnością doustną na poziomie 69% przy dawce 100 mg, z osiąganiem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu po 1,5-2 godzinach. Farmakokinetyka eplerenonu jest liniowa w zakresie dawek 10-100 mg, z szybkim ustaleniem stanu stacjonarnego w ciągu 2 dni. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 l. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity, z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie, a lek nie jest usuwany podczas hemodializy, co ma znaczenie kliniczne w terapii pacjentów dializowanych.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie EPHESUS, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P-450 CYP3A4, dawkowanie, farmakokinetyka eplerenonu, hemodializa, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, masa ciała, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężeń, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, umiarkowana niewydolność wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nonpres 25 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, gdzie częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są hiperkaliemia (często), hipercholesterolemia (często), bezsenność (często), omdlenia, zawroty głowy i ból głowy (często), a także niewydolność nerek (często). Inne istotne działania obejmują zakażenia układu moczowego, eozynofilię, niedoczynność tarczycy, hiponatremię, odwodnienie, zaburzenia rytmu serca, zakrzepicę tętnic kończyn, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypkę, kurcze mięśni oraz osłabienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy.
antagonista aldosteronu, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, eozynofilia, eplerenon, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertrójglicerydemia, hiponatremia, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, Nonpres, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, tabletka powlekana, tachykardia, udar mózgu, zakrzepica tętnic, zapalenie pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Enplerasa 50 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu z grupy leków moczopędnych (ATC: C03DA04), wykazuje selektywne wiązanie z receptorami mineralokortykosteroidowymi, blokując działanie aldosteronu w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Jego podawanie powoduje wzrost aktywności reninowej osocza oraz stężenia aldosteronu, co nie osłabia efektu terapeutycznego. W badaniu EPHESUS u 6632 pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z LVEF ≤40% i objawami niewydolności serca, eplerenon (25 mg/dobę, zwiększany do 50 mg/dobę) zmniejszył ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny o 15% (14,4% vs 16,7%, RR 0,85; 95% CI 0,75-0,96; p=0,008) oraz ryzyko zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych o 13% (26,7% vs 30,0%, RR 0,87; 95% CI 0,79-0,95; p=0,002). Hiperkaliemia wystąpiła u 3,4% pacjentów na eplerenonie vs 2,0% w grupie placebo (p<0,001), a hipokaliemia była rzadsza (0,5% vs 1,5%, p<0,001).
aktywność reninowa osocza, aldosteron, antagonista aldosteronu, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, diuretyk pętlowy, dysfagia, frakcja wyrzutowa lewej komory, gospodarka elektrolitowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kardiowerter-defibrylator, klasyfikacja NYHA, lek moczopędny, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, ostry zawał mięśnia sercowego, przewlekła niewydolność serca, receptor glikokortykosteroidowy, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Eplerenon – Właściwości farmakodynamiczne
Eplerenon jest selektywnym antagonistą receptorów mineralokortykosteroidowych, blokującym wiązanie aldosteronu i tym samym modulującym układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Jego działanie prowadzi do trwałego zwiększenia aktywności reninowej osocza oraz stężenia aldosteronu w surowicy, bez kompensacyjnego zniesienia efektu blokady receptorów. W badaniu EPHESUS u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z dysfunkcją lewej komory (LVEF ≤40%) i objawami niewydolności serca, eplerenon w dawce początkowej 25 mg/dobę, zwiększanej do 50 mg/dobę, zmniejszył śmiertelność całkowitą o 15% (14,4% vs 16,7%, p=0,008) oraz ryzyko zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych o 13% (26,7% vs 30,0%, p=0,002). W badaniu EMPHASIS-HF u pacjentów z łagodną skurczową niewydolnością serca (klasa II wg NYHA, LVEF ≤30-35%) eplerenon zmniejszył ryzyko złożonego punktu końcowego (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizacja z powodu niewydolności serca) o 37% (18,3% vs 25,9%, p<0,001) oraz śmiertelność całkowitą o 24% (12,5% vs 15,5%, p=0,008). W obu badaniach obserwowano zwiększone ryzyko hiperkaliemii (>5,5 mmol/l) odpowiednio 3,4% vs 2,0% (EPHESUS) i 11,8% vs 7,2% (EMPHASIS-HF), przy jednoczesnym zmniejszeniu częstości hipokaliemii (<4,0 mmol/l). Eplerenon nie wpływał istotnie na parametry EKG, takie jak częstość akcji serca, czas trwania zespołu QRS, odstęp PR czy QT.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, diuretyk pętlowy, eplerenon, gospodarka elektrolitowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, klasyfikacja NYHA, lek moczopędny, LVEF, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, ostry zawał mięśnia sercowego, profil bezpieczeństwa, przewlekła niewydolność serca, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, status hormonalny, stężenie aldosteronu, terapia resynchronizacyjna, ujemne sprzężenie zwrotne, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzona czynność lewej komory, zespół QRS - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eplerenon Medreg
Eplerenon Medreg, ze względu na mechanizm działania jako antagonista receptora mineralokortykosteroidowego, niesie ryzyko hiperkaliemii, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza na początku terapii oraz po każdej zmianie dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek, cukrzycą typu 2 z mikroalbuminurią oraz tych stosujących inhibitory ACE i/lub AIIRA, gdyż u tych grup ryzyko hiperkaliemii jest znacznie podwyższone. Jednoczesne stosowanie eplerenonu z preparatami potasu jest przeciwwskazane. W przypadku podwyższonego stężenia potasu skuteczne może być zmniejszenie dawki eplerenonu lub dodanie hydrochlorotiazydu. U pacjentów z niewydolnością wątroby klasy A i B (Child-Pugh) zaleca się monitorowanie elektrolitów, natomiast stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C) jest przeciwwskazane. Eplerenon nie jest usuwany podczas hemodializy, co ma znaczenie w terapii pacjentów dializowanych.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca typu 2, eplerenon, hemodializa, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, klasyfikacja Child-Pugh, laktoza jednowodna, mikroalbuminuria, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, stężenie potasu w surowicy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eplenocard 50 mg
Profil bezpieczeństwa eplerenonu został szczegółowo oceniony w badaniach EPHESUS i EMPHASIS-HF, wykazując porównywalną częstość działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były hiperkaliemia (często, ≥1/100 do <1/10), hipercholesterolemia, bezsenność, omdlenia, zawroty głowy, ból głowy, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zaparcia, wymioty), wysypka, świąd, bolesne skurcze mięśni, zaburzenia czynności nerek oraz osłabienie. Rzadziej występowały m.in. odmiedniczkowe zapalenie nerek, eozynofilia, niedoczynność tarczycy, hiponatremia, odwodnienie, hipertriglicerydemia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie pęcherzyka żółciowego i ginekomastia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w wieku ≥75 lat, u których odnotowano nieistotnie statystycznie większą liczbę udarów mózgu w grupie eplerenonu w badaniu EPHESUS.
badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, eozynofilia, eplerenon, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, łagodna niewydolność serca, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, pozawałowa niewydolność serca, tachykardia, udar mózgu, układ kielichowo-miedniczkowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepica tętnic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enplerasa 25 mg
Enplerasa, zawierająca eplerenon w dawkach 25 mg i 50 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami EPHESUS i EMPHASIS-HF. Częstość działań niepożądanych jest zbliżona do placebo, jednakże istotne są działania takie jak hiperkaliemia (często), wymagająca regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy, oraz zaburzenia czynności nerek (często), z podwyższonym stężeniem kreatyniny i mocznika. Inne często występujące działania to bezsenność, omdlenia, zawroty głowy, niewydolność lewej komory, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zaparcia, wymioty), wysypka, świąd, skurcze mięśni, ból pleców oraz astenia. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana.
astenia, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, eozynofilia, eplerenon, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niewydolność lewej komory, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, tabletka powlekana, tachykardia, zakrzepica tętnic, zapalenie pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Enplerasa 25 mg
Eplerenon, antagonista aldosteronu z grupy leków moczopędnych (kod ATC: C03DA04), wykazuje wysoką selektywność wobec receptorów mineralokortykosteroidowych, co potwierdzają badania farmakodynamiczne wskazujące na trwałe zwiększenie aktywności reninowej osocza i stężenia aldosteronu w surowicy bez kompensacji działania leku. W badaniu EPHESUS u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z LVEF ≤40% i objawami niewydolności serca, eplerenon (dawka początkowa 25 mg/dobę, zwiększana do 50 mg/dobę przy K+ <5,0 mmol/l) istotnie zmniejszył całkowitą śmiertelność (14,4% vs 16,7%, RR 0,85; p=0,008) oraz złożony punkt końcowy zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (26,7% vs 30,0%, RR 0,87; p=0,002). Efekt terapeutyczny był bardziej wyraźny u pacjentów <75 lat. Hiperkaliemia wystąpiła u 3,4% pacjentów leczonych eplerenonem, a hipokaliemia była rzadsza niż w grupie placebo (0,5% vs 1,5%).
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, badanie EMPHASIS-HF, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, czas trwania zespołu QRS, diuretyk pętlowy, eplerenon, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja NYHA, lek przeciwzakrzepowy, mózgowy peptyd natriuretyczny, N-końcowy odcinek pro-BNP, nadciśnienie tętnicze, odstęp QT, ostry zawał mięśnia sercowego, przewlekła niewydolność serca, skurczowa niewydolność serca, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nonpres 50 mg
Eplerenon, antagonista receptorów mineralokortykosteroidowych z grupy leków o kodzie ATC C03DA04, wykazuje wysoką selektywność wobec receptorów aldosteronu, co przekłada się na skuteczne blokowanie jego działania w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). W badaniach klinicznych, w tym kluczowym badaniu EPHESUS, eplerenon stosowany u pacjentów po ostrym zawale serca z frakcją wyrzutową lewej komory ≤ 40% i objawami niewydolności serca, w dawce początkowej 25 mg/dobę zwiększanej do 50 mg/dobę (przy stężeniu potasu < 5,0 mmol/l), wykazał istotne zmniejszenie śmiertelności całkowitej (14,4% vs 16,7%, p=0,008) oraz złożonego punktu końcowego zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (26,7% vs 30,0%, p=0,002). Terapia ta wiązała się z 15% redukcją ryzyka zgonu i 13% redukcją ryzyka zgonu lub hospitalizacji, przy jednoczesnym wzroście częstości hiperkaliemii (3,4% vs 2,0%, p<0,001) oraz zmniejszeniu częstości hipokaliemii (0,5% vs 1,5%, p<0,001). W badaniu EMPHASIS-HF u pacjentów z przewlekłą skurczową niewydolnością serca (LVEF około 26%, klasa II wg NYHA) eplerenon w dawce 25-50 mg/dobę również znacząco obniżył ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych lub hospitalizacji z powodu niewydolności serca (18,3% vs 25,9%, RR 0,63; p<0,001), potwierdzając korzyści kliniczne w szerokim spektrum chorych.
aldosteron, antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, badanie EPHESUS, beta-adrenolityk, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, diuretyk pętlowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja NYHA, mózgowy peptyd natriuretyczny, nadciśnienie tętnicze, ostry zawał serca, przewlekła niewydolność serca, receptor mineralokortykosteroidowy, skurczowa niewydolność serca, terapia resynchronizacyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, umieralność sercowo-naczyniowa, współczynnik przesączania kłębuszkowego