uraz traumatyczny mózgu
Uraz traumatyczny mózgu (TBI – Traumatic Brain Injury) to stan medyczny powstający w wyniku zewnętrznego urazu mechanicznego powodującego dysfunkcję tkanki mózgowej. Może on być następstwem uderzenia głową, nagłego przyspieszenia/hamowania, penetracji czaszki przez ciało obce lub fali uderzeniowej.
Klasyfikacja TBI obejmuje urazy lekkie (GCS 13-15), umiarkowane (GCS 9-12) i ciężkie (GCS ≤8). W diagnostyce kluczowe znaczenie mają badania obrazowe, w tym TK głowy wykonywane w trybie pilnym, a w późniejszym okresie MRI mózgu dla dokładniejszej oceny uszkodzeń.
Patofizjologia obejmuje uszkodzenie pierwotne (bezpośrednie uszkodzenie tkanki mózgowej) oraz wtórne (kaskada procesów biochemicznych prowadzących do dodatkowych uszkodzeń). Do najczęstszych zmian patologicznych należą stłuczenia mózgu, rozlane uszkodzenie aksonalne, krwawienia (śródczaszkowe, podtwardówkowe, nadtwardówkowe) oraz obrzęk mózgu.
Leczenie TBI wymaga podejścia interdyscyplinarnego, obejmującego stabilizację stanu pacjenta, zapobieganie wtórnym uszkodzeniom, kontrolę ciśnienia wewnątrzczaszkowego, a w wybranych przypadkach interwencję neurochirurgiczną. Rehabilitacja neuropsychologiczna i fizyczna stanowi integralną część procesu terapeutycznego i powinna być wdrożona jak najwcześniej.
Rokowanie w TBI zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, mechanizmu urazu, rozległości uszkodzeń, wyniku w skali GCS przy przyjęciu oraz czasu, jaki upłynął do wdrożenia leczenia. Powikłania długoterminowe mogą obejmować zaburzenia poznawcze, zmiany osobowości, padaczkę pourazową oraz przewlekłe bóle głowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Uraz głowy i wstrząśnienie mózgu – Epidemiologia
Urazy głowy, w tym łagodne urazy traumatyczne mózgu (mTBI) i wstrząśnienia mózgu, stanowią istotny problem zdrowia publicznego o globalnym zasięgu, z około 42 milionami przypadków mTBI rocznie na świecie. Częstość występowania TBI wynosi około 939/100 000 osób, co przekłada się na 5,48 miliona ciężkich TBI rocznie. W USA w 2014 roku odnotowano 2,87 miliona wizyt związanych z TBI, jednak dane te mogą być zaniżone z powodu niezgłaszania łagodnych urazów. Szczególnie narażone są grupy młodych osób (15-30 lat), mężczyźni oraz dzieci i młodzież, u których 12-miesięczna częstość wstrząśnień wynosi do 12%, a wśród dzieci związanych ze sportem 7-15%. Najczęstsze przyczyny to wypadki komunikacyjne, upadki oraz urazy sportowe, z istotnym udziałem broni palnej w grupie 25-34 lat. Wstrząśnienia mózgu wiążą się z wysokimi kosztami ekonomicznymi (w USA 76,5 mld USD w 2010 r.) oraz znacznym obciążeniem systemu opieki zdrowotnej, z ponad 214 tysiącami hospitalizacji i 69 tysiącami zgonów rocznie.
deprywacja społeczna, diagnostyka obrazowa, diagnoza kliniczna, łagodny uraz traumatyczny mózgu, leczenie ambulatoryjne, powrót do zdrowia, pracownik służby zdrowia, przewlekła encefalopatia pourazowa, status społeczno-ekonomiczny, strategia zapobiegania, uraz głowy, uraz mózgu, uraz sportowy, uraz traumatyczny mózgu, wstrząśnienie mózgu, wypadek komunikacyjny, zespół po wstrząśnieniu mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Etiologia i przyczyny
Amnezja to zaburzenie pamięci objawiające się częściową lub całkowitą utratą wspomnień, wynikające z uszkodzenia struktur układu limbicznego, zwłaszcza hipokampa i wzgórza. Etiologia amnezji jest wieloczynnikowa i obejmuje przyczyny neurologiczne, takie jak udar mózgu, zapalenie mózgu (np. wirus opryszczki pospolitej), niedotlenienie mózgu, guzy, urazy głowy, napady padaczkowe (szczególnie padaczka skroniowa) oraz choroby neurodegeneracyjne (Alzheimer, Parkinson, stwardnienie rozsiane). Substancje chemiczne (alkohol, benzodiazepiny, leki nasenne, toksyny) i zaburzenia metaboliczne (niedobór tiaminy) również mogą indukować amnezję. Ponadto, amnezja może mieć podłoże psychogenne, jak amnezja dysocjacyjna czy PTSD, oraz występować jako efekt uboczny procedur medycznych, np. terapii elektrowstrząsowej czy znieczulenia ogólnego. Szczególną formą jest przejściowa amnezja globalna (TGA), charakteryzująca się nagłym początkiem i ustępowaniem w ciągu 24 godzin, związaną z zaburzeniami przepływu krwi, migreną, aktywnością padaczkową lub stresem.
amnezja, amnezja dysocjacyjna, amnezja pourazowa, benzodiazepina, bezdech senny, choroba Alzheimera, choroba małych naczyń mózgowych, choroba neurodegeneracyjna, choroba Parkinsona, guz mózgu, hipokamp, manewr Valsalvy, nadużywanie alkoholu, napad padaczkowy, niedobór tiaminy, niedotlenienie mózgu, otępienie czołowo-skroniowe, padaczka skroniowa, przejściowa amnezja globalna, przejściowa amnezja padaczkowa, stwardnienie rozsiane, terapia elektrowstrząsowa, tętniak mózgu, udar mózgu, układ limbiczny, uraz traumatyczny mózgu, wodogłowie normotensyjne, wstrząśnienie mózgu, zaburzenie neurotransmisji, zapalenie mózgu, zespół stresu pourazowego, zespół Wernickego-Korsakowa, znieczulenie ogólne