osmolarność krwi
Osmolarność krwi to całkowite stężenie rozpuszczonych w niej cząsteczek (osmotycznie czynnych), wyrażane w miliosmolach na kilogram wody (mOsm/kg H2O). Prawidłowa osmolarność surowicy krwi wynosi 280-295 mOsm/kg H2O. Stanowi ona kluczowy parametr równowagi wodno-elektrolitowej organizmu.
O wartości osmolarności krwi decydują głównie jony sodu (Na+), które odpowiadają za około 80% całkowitej osmolarności osocza. Pozostały wkład mają glukoza, mocznik oraz inne elektrolity. Zmiany osmolarności krwi wpływają na przemieszczanie się wody między przestrzeniami płynowymi organizmu zgodnie z gradientem osmotycznym.
Zaburzenia osmolarności krwi mogą manifestować się jako hiperosmolarność (>295 mOsm/kg H2O) lub hipoosmolarność (<280 mOsm/kg H2O). Hiperosmolarność występuje m.in. w odwodnieniu, hiperglikemii, zatruciu metanolem czy glikolem etylenowym. Hipoosmolarność może towarzyszyć hiponatremii, zespołowi nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) czy niewydolności nerek.
W praktyce klinicznej osmolarność krwi można zmierzyć bezpośrednio za pomocą osmometru lub obliczyć ze wzoru uwzględniającego stężenie sodu, glukozy i mocznika. Różnica między osmolarnością zmierzoną a wyliczoną (luka osmolalna) ma istotne znaczenie diagnostyczne, zwłaszcza w zatruciach substancjami takimi jak alkohol etylowy, metanol czy glikol etylenowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tegretol CR 400 400 mg
Karbamazepina, substancja czynna leku Tegretol CR 400, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii. Najczęściej obserwuje się działania ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ataksja, zawroty głowy, senność, podwójne widzenie oraz bóle głowy. W początkowym okresie leczenia mogą wystąpić także nudności, wymioty oraz reakcje alergiczne skórne. Zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenia (bardzo często), trombocytopenia i eozynofilia (często), stanowią poważne ryzyko, a rzadko obserwuje się agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną czy pancytopenię. Hiponatremia i zmniejszona osmolarność krwi, wynikające z efektu podobnego do działania ADH, mogą prowadzić do zatrucia wodnego z objawami neurologicznymi. Wśród działań niepożądanych skóry wymienia się pokrzywkę, alergiczne zapalenie skóry oraz bardzo rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, alergiczny odczyn skórny, aplazja czerwonokrwinkowa, ataksja, ból głowy, chłoniak rzekomy, choreoatetoza, dyskineza, eozynofilia, ginekomastia, hiponatremia, hirsutyzm, jałowe zapalenie opon mózgowych, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, karbamazepina, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mlekotok, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość wielonarządowa, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osmolarność krwi, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona krostkowica, pancytopenia, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, rogowacenie liszajowate, ruchy mimowolne, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, Tegretol CR, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uspokojenie polekowe, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia pigmentacji skóry, zaburzenia spermatogenezy, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrucie wodne, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka