reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – MultiHance 529 mg/ml (0,5 mmol/ml)
Przedawkowanie gadobenianu dimegluminy, substancji czynnej środka kontrastowego MultiHance (529 mg/ml, 0,5 mmol/ml), choć nieudokumentowane klinicznie, wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko powikłań. W badaniach klinicznych dawki do 0,4 mmol/kg masy ciała nie wywołały ciężkich działań niepożądanych, jednak przekraczanie zalecanych dawek może prowadzić do zaburzeń sercowo-naczyniowych (arytmie, zmiany ciśnienia tętniczego), nefrotoksyczności z ryzykiem nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF), objawów neurologicznych (bóle głowy, drgawki), reakcji alergicznych (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy) oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych i wodno-elektrolitowych, związanych m.in. z wysoką osmolalnością preparatu (1970 mOsm/kg) i lepkością 5,3 mPa.s w 37°C. Całkowita zawartość kwasu gadobenowego w fiolkach MultiHance waha się od 1670 mg (5 ml) do 6680 mg (20 ml), co wymaga precyzyjnego dostosowania dawki do masy ciała pacjenta, zwłaszcza u osób z ryzykiem zaburzeń nerkowych, podeszłym wiekiem lub odwodnieniem.
charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie tętnicze, dawka terapeutyczna, diureza, fiolka, gadobenian dimegluminy, GFR, hemodializa, hipotensja, kreatynina, kwas gadobenowy, lek nefrotoksyczny, lepkość, mocznik, MultiHance, nefrotoksyczność, nerkopochodne zwłóknienie układowe, obrzęk naczynioruchowy, osmolalność, parametry życiowe, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy zawierający gadolin, układ sercowo-naczyniowy, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie perfuzji, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji zawierający pełny profil aminokwasów (114 g/l) o wysokiej osmolalności 1130 mOsm/kg wody, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak rzadko nudności, przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (transaminaz), reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym anafilaksja, oraz zakrzepowe zapalenie żył, szczególnie przy podawaniu do żył obwodowych. Wzrost enzymów wątrobowych może mieć etiologię związaną z chorobą podstawową lub składem terapii, dlatego zaleca się regularne monitorowanie parametrów wątrobowych. Nudności można ograniczyć poprzez modyfikację szybkości wlewu, a reakcje alergiczne wymagają natychmiastowego przerwania infuzji i leczenia objawowego.
aminokwasy, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, Intralipid, monitorowanie działań niepożądanych, nudność, osmolalność, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór hipertoniczny, śródbłonek naczyniowy, transaminaza, wymioty, zakrzep, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Oxytocin Grindeks 16,7 mcg/ml
Oxytocin Grindeks, dostępny w stężeniach 8,3 µg/ml oraz 16,7 µg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed zastosowaniem. Lek jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na oksytocynę lub substancje pomocnicze, a także w obecności mechanicznych przeszkód porodu, zagrożenia płodu, hipertonicznych skurczów macicy, znaczącej dysproporcji główki płodu do miednicy, nieprawidłowego ułożenia płodu, łożyska przodującego, odklejenia łożyska, prodowania lub wypadnięcia pępowiny. Ponadto, oksytocyna nie powinna być stosowana u pacjentek z ryzykiem pęknięcia macicy, np. w ciążach mnogich, wielowodziu, po wielu porodach lub z blizną macicy po cięciu cesarskim klasycznym. Długotrwałe stosowanie jest przeciwwskazane w niedowładzie macicy opornym na oksytocynę, ciężkiej toksemii przedrzucawkowej oraz ciężkich zaburzeniach sercowo-naczyniowych. Podanie oksytocyny jest zabronione w ciągu 6 godzin po podaniu prostaglandyn dopochwowo ze względu na ryzyko hipertoniczności macicy.
aktywność skurczowa macicy, blizna macicy, ciąża mnoga, cięcie cesarskie, dysproporcja główkowo-miedniczna, hipertoniczność macicy, hipertoniczny skurcz macicy, łożysko przodujące, naczynia przodujące, nadwrażliwość na oksytocynę, niedowład macicy, nieprawidłowe ułożenie płodu, odklejenie łożyska, pęknięcie macicy, reakcja anafilaktyczna, toksemia przedrzucawkowa, wielowodzie, wypadnięcie pępowiny, zaburzenie rytmu serca płodu, zaburzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Calcium Sandoz + Vitamin D3 1000 mg + 880 IU
Preparat Calcium Sandoz + Vitamin D3, zawierający 1000 mg węglanu wapnia oraz 880 IU cholekalcyferolu, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które należy uwzględnić w monitorowaniu terapii. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, świąd, pokrzywka, a także poważniejsze reakcje anafilaktyczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i obrzęk krtani. Niezbyt często obserwuje się hiperkalcemię i hiperkalciurię, natomiast rzadko występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, biegunka, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia oraz wymioty. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których istnieje zwiększone ryzyko hiperfosfatemii, kamicy nerkowej oraz zwapnienia nerek, co wymaga ścisłego monitorowania podczas stosowania preparatu.
cholekalcyferol, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, niewydolność nerek, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, węglan wapnia, witamina D3, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zasadowica, zespół mleczno-alkaliczny, zwapnienie nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sianta 75 mg
Dabigatran eteksylat (Sianta 75 mg) jest doustnym antykoagulantem stosowanym w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). W badaniach klinicznych obejmujących 6684 pacjentów stosujących dawki 150 mg lub 220 mg na dobę, najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u około 14% pacjentów, z dużymi krwawieniami poniżej 2%. Krwawienia z błon śluzowych (układ pokarmowy, moczowo-płciowy) były częstsze niż przy stosowaniu antagonistów witaminy K. Ryzyko krwawień wzrasta u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek, stosujących leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny. Typowe objawy powikłań krwotocznych to osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, obrzęk, duszność i wstrząs. Wśród powikłań zgłaszano m.in. zespół ciasnoty międzypowięziowej i ostrą niewydolność nerek. W badaniach u dzieci i młodzieży (328 pacjentów) profil bezpieczeństwa był podobny do dorosłych, z 2,1% dużych krwawień i 22,9% małych krwawień, częstszych w starszych grupach wiekowych.
agranulocytoza, antagonista witaminy K, dabigatran eteksylat, dysfagia, hemostaza chirurgiczna, hiperbilirubinemia, idarucyzumab, inhibitor P-glikoproteiny, koncentrat czynników krzepnięcia, krwawienie z rany, krwiomocz, krwioplucie, krwotok przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, wrzód żołądka, zapalenie żołądka, zespół ciasnoty międzypowięziowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Penicillinum Crystallisatum TZF 1000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa (penicylina G potasowa) stosowana w preparacie Penicillinum Crystallisatum TZF może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Najpoważniejsze z nich to reakcje nadwrażliwości, w tym bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu anafilaksje, obrzęk naczynioruchowy oraz zespół choroby posurowiczej. Reakcje skórne, takie jak wysypki, świąd i pokrzywka, występują niezbyt często, natomiast ciężkie reakcje skórne, jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, są bardzo rzadkie. Zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, eozynofilia, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna (szczególnie przy dużych dawkach), występują rzadko. Objawy neurologiczne o nieznanej częstości obejmują nadmierną ruchliwość, pobudzenie, niepokój, senność, dezorientację i zawroty głowy, które zwykle ustępują po zakończeniu terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących duże dawki mogą pojawić się objawy zatrucia potasem, takie jak wzmożone odruchy, drgawki i śpiączka.
aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, arytmia, azot mocznikowy, benzylopenicylina potasowa, eozynofilia, kandydoza, kreatynina, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Jarischa-Herxheimera, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie nerek, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie sercowe, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Czynnik krzepnięcia krwi X – Działania niepożądane
Czynnik krzepnięcia X, będący składnikiem kompleksu protrombiny i preparatów takich jak Beriplex P/N oraz Octaplex, odgrywa kluczową rolę w hemostazie, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Do najistotniejszych należą reakcje alergiczne i anafilaktyczne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, szczególnie u pacjentów z obecnością przeciwciał przeciwko czynnikom kompleksu. Często obserwuje się powikłania zakrzepowo-zatorowe, w tym zakrzepicę żył głębokich i zator tętnicy płucnej, które mogą skutkować zgonem. Terapia może także indukować powstawanie krążących inhibitorów czynników krzepnięcia, co obniża skuteczność leczenia i wymaga konsultacji specjalistycznej. Dodatkowo, preparaty zawierające czynnik X mogą wywoływać zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) oraz, w przypadku Octaplexu zawierającego heparynę, trombocytopenię typu II z liczbą płytek poniżej 100 000/µl lub spadkiem o 50% wartości wyjściowej.
beriplex, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, czynnik krzepnięcia krwi X, czynnik zakaźny, D-dimery, duszność, inhibitor, kompleks protrombiny, krwioplucie, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, octaplex, płytki krwi, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próby wątrobowe, przeciwciała, przeciwciało hamujące, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, trombina, trombocyt, trombocytopenia typu II, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapaść krążeniowa, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie akcji serca, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Azitrox 500 500 mg
Lek Azitrox 500, zawierający 500 mg azytromycyny dwuwodnej w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azytromycynę, erytromycynę, inne antybiotyki makrolidowe oraz ketolidowe, a także na substancje pomocnicze preparatu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji nadwrażliwości, które mogą obejmować zarówno łagodne wysypki, jak i ciężkie reakcje anafilaktyczne. Wystąpienie jakiejkolwiek reakcji alergicznej na wymienione antybiotyki stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Azitrox 500.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazole Genoptim 20 mg
Omeprazol w dawce 20 mg, stosowany w postaci kapsułek, wykazuje profil działań niepożądanych dobrze udokumentowany zarówno w badaniach klinicznych, jak i w monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej (1-10% pacjentów) obserwuje się bóle głowy oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności i wymioty, bez zależności od dawki. Rzadkie, ale klinicznie istotne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia) oraz poważne powikłania wątroby (zapalenie, niewydolność, encefalopatia). Wskazane jest monitorowanie morfologii krwi, elektrolitów oraz funkcji wątroby podczas terapii, zwłaszcza w długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, arytmia komorowa, dysgeuzja, encefalopatia, fotowrażliwość, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, tężyczka, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, układ chłonny, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rhesonativ 625 IU/ml (125 mcg)
Produkt leczniczy Rhesonativ zawiera ludzką immunoglobulinę anty-D w stężeniu 625 j.m./ml (125 µg/ml), dostępny w ampułkach 1 ml (625 j.m.) lub 2 ml (1250 j.m.). Profil bezpieczeństwa wskazuje na możliwość wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu, w tym objawów ogólnoustrojowych takich jak dreszcze, ból głowy, gorączka, nudności, wymioty, bóle stawów, reakcje alergiczne, niskie ciśnienie tętnicze oraz umiarkowany ból okolicy lędźwiowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje, takie jak wstrząs anafilaktyczny, nagłe obniżenie ciśnienia tętniczego oraz reakcje hemolityczne. Reakcje miejscowe obejmują obrzęk, zaczerwienienie, bolesność, stwardnienie i wysypkę, które można częściowo ograniczyć poprzez rozdzielenie większych dawek na kilka miejsc iniekcji. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana z powodu braku wystarczających danych klinicznych.
anemia, częstoskurcz, hipoksja, IgA, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka anty-D, nadwrażliwość, niedobór IgA, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, osocze ludzkie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, świąd, świszczący oddech, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu chłonnego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Albutein
Albutein 50 g/l to roztwór do infuzji zawierający 50 g/l (5%) białka całkowitego, z co najmniej 95% albuminy ludzkiej. Produkt wykazuje łagodne działanie hipoonkotyczne i wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperwolemii, niewyrównaną niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, żylakami przełyku, obrzękiem płuc, skazą krwotoczną, ciężką niedokrwistością oraz bezmoczem o etiologii nerkowej i pozanerkowej. W przypadku urazowego uszkodzenia mózgu stosowanie albuminy wiąże się z ryzykiem wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego i wyższą śmiertelnością, co wymaga szczególnej ostrożności. Produkt zawiera 130–160 mmol/l sodu i mniej niż 2 mmol/l potasu, co wymaga monitorowania równowagi elektrolitowej podczas terapii. Konieczne jest także kontrolowanie parametrów krzepnięcia i hematokrytu przy uzupełnianiu dużych objętości płynów oraz odpowiednia substytucja czynników krzepnięcia, płytek krwi i erytrocytów.
albumina ludzka, bezmocz, ból głowy, czynnik zakaźny, czynniki krzepnięcia, duszność, elektrolity, erytrocyty, hemodylucja, hiperwolemia, identyfikowalność biologicznych produktów leczniczych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, objawy kliniczne, obrzęk płuc, pediatria, płytki krwi, reakcja anafilaktyczna, równowaga elektrolitowa, skaza krwotoczna, substytucja objętości, urazowe uszkodzenie mózgu, zastój żylny, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dobroson 7,5 mg
Produkt leczniczy DOBROSON zawiera 7,5 mg zopiklonu i jest stosowany głównie w leczeniu zaburzeń snu. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest gorzki lub metaliczny smak w ustach, występujący u ≥10% pacjentów. Inne często obserwowane objawy obejmują senność następnego dnia, zmniejszoną czujność, ból głowy oraz zawroty głowy (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują zaburzenia koordynacji, ataksja, amnezja następcza oraz reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, agresja czy psychozy, szczególnie u dzieci i osób starszych. Istotnym ryzykiem jest uzależnienie fizyczne i psychiczne, które może pojawić się nawet przy dawkach terapeutycznych, a przerwanie leczenia może wywołać objawy odstawienne i zjawisko „odbicia”. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje alergiczne, w tym ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu zespoły skórne (Stevens–Johnson, zespół Lyella).
amnezja następcza, ataksja, ból głowy, drażliwość, dyspepsja, fosfataza zasadowa, koszmary senne, objawy gastryczne, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśni, podwójne widzenie, podwyższone aminotransferazy, przytępienie wrażliwości, psychoza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, reakcje paradoksalne, rumień wielopostaciowy, ryzyko upadku, senność dzienna, somnambulizm, splątanie, suchość w ustach, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zaburzenia koordynacji, zaburzenia smaku, zawrót głowy, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona czujność, zopiklon - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atomoksetyna Medice
Atomoksetyna, stosowana w leczeniu ADHD, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, oraz potencjalnych powikłań kardiologicznych. U pacjentów z wadami serca konieczna jest konsultacja kardiologiczna, a podczas terapii należy monitorować tętno i ciśnienie tętnicze, gdyż u 6-12% pacjentów mogą wystąpić istotne zmiany (tętno ≥20 uderzeń/min, ciśnienie ≥15-20 mmHg). Długotrwałe podwyższenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do przerostu mięśnia sercowego. Przed rozpoczęciem leczenia wskazana jest szczegółowa ocena układu krążenia, a podczas terapii regularne pomiary co najmniej co 6 miesięcy. Atomoksetyny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi i naczyniami mózgowymi, a u osób z nadciśnieniem, częstoskurczem, zespołem wydłużonego QT czy predyspozycjami do niedociśnienia ortostatycznego wymagana jest szczególna ostrożność.
ADHD, atomoksetyna, bilirubina, ból w klatce piersiowej, choroba naczyń mózgowych, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, duszność, enzym wątrobowy, halucynacja, kołatanie serca, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność wątroby, pobudzenie maniakalne, pokrzywka, przerost mięśnia sercowego, reakcja anafilaktyczna, urojenie, uszkodzenie wątroby, wada serca, zaburzenie depresyjne, zaburzenie psychotyczne, zachowanie samobójcze, zespół Tourette’a, zespół wydłużonego odstępu QT, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flumycon
Flukonazol w postaci kapsułek twardych Flumycon wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby, gdzie konieczna może być modyfikacja dawkowania. Flukonazol nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyleczeń u dzieci) oraz ograniczone dane dotyczące skuteczności w kryptokokozie i głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomykoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza). Istotne jest monitorowanie czynności wątroby podczas terapii, gdyż flukonazol może wywołać ciężkie hepatotoksyczne uszkodzenia, niezależnie od dawki czy czasu leczenia. Objawy takie jak znaczna astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
astenia, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hipokaliemia, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kandydoza, komorowe zaburzenia rytmu serca, kryptokokoza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nudność, parakokcydioidomykoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczająca reakcja skórna, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fampridine Teva 10 mg
Fampridine Teva (10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) jest wskazany w leczeniu pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na famprydynę lub substancje pomocnicze, jednoczesne stosowanie innych preparatów zawierających famprydynę (4-aminopirydynę), obecne lub przebyte napady drgawkowe oraz umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 50 ml/min. Famprydyna obniża próg drgawkowy, co zwiększa ryzyko napadów, a jej eliminacja jest zależna od funkcji nerek, co wymaga oceny klirensu kreatyniny przed rozpoczęciem terapii. Ponadto, stosowanie famprydyny z inhibitorami transportera kationów organicznych 2 (OCT2), takimi jak cymetydyna, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.
4-aminopirydyna, choroba układu nerwowego, choroba wrzodowa żołądka, cymetydyna, Fampridine Teva, famprydyna, inhibitor OCT2, klirens kreatyniny, nadwrażliwość na famprydynę, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neurotoksyczność, próg drgawkowy, reakcja anafilaktyczna, stężenie leku w surowicy, stwardnienie rozsiane, substancja pomocnicza, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 50 mg
Produkt leczniczy Esotkaleno zawierający prednizon jest dostępny w tabletkach o dawkach od 1 mg do 50 mg. Działania niepożądane prednizonu są ściśle zależne od dawki i czasu trwania terapii, przy czym terapia substytucyjna w zalecanych dawkach wiąże się z niskim ryzykiem działań niepożądanych. W przypadku wyższych dawek i długotrwałego stosowania mogą wystąpić liczne powikłania obejmujące różne układy i narządy, takie jak zakażenia (w tym aktywacja węgorczycy), zaburzenia hematologiczne (leukocytoza, limfopenia), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, niedoczynność kory nadnerczy, zespół Cushinga, zaburzenia metaboliczne (zatrzymanie sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hipercholesterolemia), zaburzenia psychiczne (depresja, psychozy, myśli samobójcze), neurologiczne (rzekomy guz mózgu, drgawki), okulistyczne (zaćma, jaskra), sercowo-naczyniowe (bradykardia, nadciśnienie, ryzyko miażdżycy i zakrzepicy), żołądkowo-jelitowe (wrzody, krwawienia), skórne (rozstępy, trądzik steroidowy), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, osteoporoza, aseptyczna martwica kości), nerkowe (twardzinowy przełom nerkowy) oraz zaburzenia układu rozrodczego (brak miesiączki, hirsutyzm, impotencja). Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana i zależy od dawki oraz czasu terapii.
aseptyczna martwica kości, bradykardia, eozynopenia, farmakoterapia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, leukocytoza, limfopenia, miażdżyca, miopatia, niedoczynność kory nadnerczy, obrzęk, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, policytemia, prednizon, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód żołądka, wybroczyna, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie wirusowe, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Desmopressin Aristo 120 mcg
Desmopresyna w formie tabletek podjęzykowych wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wieku pacjenta oraz wskazania terapeutycznego. Najpoważniejszym powikłaniem jest hiponatremia, szczególnie u osób powyżej 65. roku życia oraz u pacjentów z niskim wyjściowym stężeniem sodu w surowicy, która może manifestować się bólami głowy, nudnościami, wymiotami, zawrotami głowy, dezorientacją, a w ciężkich przypadkach drgawkami i śpiączką. W populacji dorosłych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy (12%), hiponatremia (6%), zawroty głowy (3%), nadciśnienie tętnicze (2%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (4%), ból brzucha (3%), biegunka (2%) i wymioty (1%). U dzieci dominują bóle głowy (1%) oraz zaburzenia psychiczne, w tym chwiejność emocjonalna i agresywność (około 0,1%), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha 0,65%, nudności 0,35%, wymioty 0,2%). Reakcje anafilaktyczne, choć nie zgłaszane w badaniach klinicznych, pojawiły się w monitoringu po wprowadzeniu leku do obrotu.
agresywność, alergiczne zapalenie skóry, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, chwiejność emocjonalna, dezorientacja, drgawki, duszność, halucynacja, hipernatremia, hipokaliemia, hiponatremia, kołatanie serca, koszmar nocny, krwawienie z nosa, kurcz mięśniowy, moczówka prosta ośrodkowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój, niestrawność, nokturia, nudności, objawy grypopodobne, odwodnienie, osłabienie, parestezja, pierwotne izolowane moczenie nocne, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, senność, śpiączka, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenie uwagi, zaburzenie widzenia, zaparcia, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zmienność nastroju, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tirosint Sol 150 mcg
Preparat Tirosint Sol, dostępny w postaci roztworu doustnego z zawartością lewotyroksyny sodowej od 13 do 200 µg, jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Nie należy go stosować w nieleczonej niewydolności kory nadnerczy, niedoczynności przysadki mózgowej oraz nieleczonej nadczynności tarczycy, ze względu na ryzyko poważnych powikłań, takich jak przełom nadnerczowy, tyreotoksykoza czy zaostrzenie objawów sercowo-naczyniowych. Ponadto, preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany w ostrych stanach kardiologicznych, w tym ostrym zawale mięśnia sercowego, ostrym zapaleniu mięśnia sercowego i zapaleniu serca, gdzie może nasilać procesy zapalne i zwiększać obciążenie mięśnia sercowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania Tirosint Sol w ciąży w terapii skojarzonej z lekami tyreostatycznymi, ze względu na ryzyko dla płodu.
lek tyreostatyczny, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność przysadki mózgowej, nietolerancja substancji czynnej, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostry stan kardiologiczny, ostry zespół wieńcowy, powikłanie sercowo-naczyniowe, przełom nadnerczowy, przełom tarczycowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, terapia nadczynności tarczycy, tyreotoksykoza, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Działania niepożądane
Polimyksyna, antybiotyk peptydowy stosowany przeciw bakteriom Gram-ujemnym, występuje w śladowych ilościach jako składnik pomocniczy w szczepionkach Boostrix Polio i Infanrix-IPV. Pomimo niskiego stężenia, może wywoływać działania niepożądane, w tym reakcje alergiczne od łagodnych (pokrzywka, świąd, wysypka) po ciężkie anafilaktyczne i anafilaktoidalne. Objawy neurologiczne obejmują bardzo często senność i ból głowy (zwłaszcza u dzieci 6-13 lat), a także rzadkie drgawki i epizody hipotoniczno-hiporeaktywne. Reakcje miejscowe, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu podania, występują bardzo często, z rozległym obrzękiem kończyny u 13-25% dzieci po 4. i 5. dawce Infanrix-IPV. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia hematologiczne (rzadko powiększenie węzłów chłonnych, bardzo rzadko trombocytopenię), zaburzenia oddechowe (rzadko zapalenie oskrzeli, kaszel, bardzo rzadko bezdech) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i sfery psychicznej (biegunka, wymioty, nudności, utrata apetytu, nietypowy płacz, drażliwość, niepokój). Reakcje te pojawiają się zwykle w ciągu 48 godzin po szczepieniu i ustępują samoistnie w około 4 dni.
alergiczne zapalenie skóry, antybiotyk peptydowy, bakteria Gram-ujemna, bezdech, choroba neurologiczna, drgawka, epizod drgawkowy, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, małopłytkowość, nadwrażliwość na polimyksynę, neurotoksyczność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanki podskórnej, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, trombocytopenia, układ pokarmowy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie oskrzeli, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – AKVIR o smaku malinowym
Preparat AKVIR o smaku malinowym zawierający inozynę pranobeksu (250 mg/5 ml) może powodować przemijające zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi i moczu, zwykle mieszczące się w granicach normy (górna granica prawidłowa: 8 mg/dl lub 0,42 mmol/l). Zjawisko to jest częstsze u mężczyzn i osób starszych i wynika z katabolicznych przemian inozyny do kwasu moczowego, a nie z zaburzeń enzymatycznych czy klirensu nerkowego. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z dną moczanową, hiperurykemią, kamicą moczową oraz zaburzeniami czynności nerek, z koniecznością ścisłego monitorowania stężenia kwasu moczowego. Długotrwała terapia (≥3 miesiące) zwiększa ryzyko powstawania kamieni nerkowych, co wymaga regularnej kontroli parametrów nerkowych, wątroby oraz morfologii krwi.
dna moczanowa, hiperurykemia, inozyna pranobeksu, kamica moczowa, kamień nerkowy, klirens nerkowy, kwas moczowy w moczu, kwas moczowy w surowicy, morfologia krwi, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, obrzęk naczynioruchowy, parametr czynności wątroby, pokrzywka, przemiana kataboliczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, stężenie kwasu moczowego, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 90 mg
Etorikoksyb, substancja czynna leku Coxydyna dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 17 412 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów oraz innymi schorzeniami reumatycznymi. Stosowanie etorykoksybu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym ryzykiem nieprzekraczającym 1% rocznie. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (ból brzucha bardzo często, zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, biegunka, nudności i wymioty często) oraz układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze często, arytmia, migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca niezbyt często). Ponadto, często obserwuje się podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), a rzadziej poważne powikłania wątroby, takie jak zapalenie czy niewydolność wątroby.
arytmia, białkomocz, ból brzucha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniczy incydent zakrzepowy, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duomox 750 mg
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii amoksycyliną (Duomox) kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na amoksycylinę oraz inne penicyliny, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym alergii krzyżowej w obrębie beta-laktamów. Przeciwwskazania obejmują wszystkie dostępne dawki leku: 250 mg, 375 mg, 500 mg, 750 mg oraz 1 g. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także historia ciężkich natychmiastowych reakcji anafilaktycznych na inne beta-laktamy, takie jak cefalosporyny, karbapenemy czy monobaktamy. Ponadto, nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w preparacie również wyklucza jego stosowanie.
alergia krzyżowa, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, aztreonam, benzylopenicylina, cefalosporyna, fenoksymetylopenicylina, imipenem, karbapenem, kloksacylina, meropenem, monobaktam, nadwrażliwość na amoksycylinę, natychmiastowa reakcja nadwrażliwości, penicylina, penicylina naturalna, penicylina półsyntetyczna, reakcja anafilaktyczna, test alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Deksamfetamina – Działania niepożądane
Deksamfetamina, będąca aktywnym metabolitem lisdeksamfetaminy dimezylanu, jest stosowana w terapii zaburzeń psychicznych, jednak jej profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi ze względu na szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz utratę masy ciała, co występuje u ≥10% pacjentów niezależnie od wieku. Zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność (≥1/10), lęk, depresja, pobudzenie, a także rzadsze epizody psychotyczne i maniakalne, są istotnym aspektem terapii. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle głowy (bardzo często u młodzieży i dorosłych), zawroty głowy, drżenia oraz potencjalnie niebezpieczne drgawki (niezbyt często). Układ sercowo-naczyniowy może reagować tachykardią, kołataniami serca, wydłużeniem odstępu QTc oraz rzadką kardiomiopatią, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Ponadto, częstość występowania działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, takich jak suchość w jamie ustnej (bardzo często), biegunka, zaparcia, nudności i wymioty, może prowadzić do pogorszenia stanu odżywienia, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, u których obserwuje się również spowolnienie wzrostu i przyrostu masy ciała.
arytmia, bezsenność, ból głowy, bruksizm, drgawki, duszność, dysfunkcja seksualna, dyskineza, działanie anorektyczne, Elvanse, eozynofilowe zapalenie wątroby, halucynacje, kardiomiopatia, kołatanie serca, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, midriaza, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obniżone libido, psychoza, reakcja anafilaktyczna, stan maniakalny, suchość jamy ustnej, tachykardia, tiki nerwowe, utrata masy ciała, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychiczne, zespół odstawienny, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sytena 50 mg
Lek Sytena zawiera sytagliptynę (chlorowodorek jednowodny) i jest dostępny w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w formie tabletek powlekanych. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na sytagliptynę lub substancje pomocnicze, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji na inhibitory DPP-4. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich anafilaksji, co stanowi istotne ryzyko kliniczne przy terapii tym lekiem.
alternatywna terapia, charakterystyka produktu leczniczego, cukrzyca, dipeptydylopeptydaza 4, dostosowanie dawki, inhibitor DPP-4, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy skórne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, sytagliptyna, tabletka powlekana, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polpril 10 mg
Ramipryl w dawce 10 mg (Polpril) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1/100 do <1/10) obejmują zaburzenia sercowo-naczyniowe (niedokrwienie mięśnia sercowego, tachykardia, zaburzenia rytmu, obrzęki obwodowe), neurologiczne (bóle i zawroty głowy), okulistyczne (nieostre widzenie), otologiczne (upośledzenie słuchu, szumy uszne), oddechowe (suchy kaszel, zapalenie oskrzeli, duszność), żołądkowo-jelitowe (zapalenie błony śluzowej, dyspepsja, nudności, wymioty), nerkowe (ostra niewydolność, białkomocz, podwyższone stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), skórne (wysypka plamisto-grudkowa), mięśniowo-szkieletowe (skurcze, bóle mięśni) oraz psychiczne (obniżenie nastroju, lęk, zaburzenia snu). Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się eozynofilię, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, hiponatremię, uderzenia gorąca i gorączkę. Bardzo rzadkie działania (<1/10 000) to poważne reakcje immunologiczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa–Johnsona), ostra niewydolność wątroby oraz zaburzenia hematologiczne (aplazja szpiku, pancytopenia). Profil bezpieczeństwa u dzieci (2-16 lat) jest zbliżony do dorosłych, z wyższą częstością występowania częstoskurczu, przekrwienia błony śluzowej nosa, zapalenia spojówek, drżenia i pokrzywki.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, białkomocz, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, kołatanie serca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, udar niedokrwienny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie języka, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel jest podawana jako jednorazowe domięśniowe wstrzyknięcie dawki 0,5 ml, zawierającej toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuścowe (toksoid krztuścowy 2,5 μg, hemaglutynina włókienkowa 5 μg, pertaktyna 3 μg, fimbrie typ 2 i 3 5 μg) adsorbowane na fosforanie glinu (1,5 mg). Standardowe dawkowanie obejmuje jednorazową dawkę u wszystkich wskazanych grup wiekowych, z możliwością powtarzania co 5-10 lat w celu wzmocnienia odporności. U osób z niepełną lub nieznaną historią szczepień przeciw błonicy i tężcowi zalecany jest schemat trójdawkowy: pierwsza dawka Adacel, druga dawka szczepionki dT po miesiącu oraz trzecia dawka d lub dT po 6 miesiącach od pierwszej. Szczepionka jest wskazana także u kobiet w ciąży (II i III trymestr) dla biernej ochrony niemowląt oraz w profilaktyce przeciwtężcowej przy ranach, z możliwością jednoczesnego podania immunoglobuliny przeciwtężcowej.
antygen krztuścowy, bierna ochrona niemowląt, błonica, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina przeciwtężcowa, krztusiec, mięsień naramienny, ochrona immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, przeciwciała matczyne, reakcja anafilaktyczna, szczepienie podstawowe, tężec, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ampicillin/Sulbactam Bausch Health
Produkt leczniczy Ampicillin/Sulbactam Bausch Health wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, szczególnie u pacjentów z historią alergii na penicyliny, cefalosporyny lub inne alergeny. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia obejmującego podanie epinefryny, tlenoterapię, dożylne steroidy oraz zabezpieczenie dróg oddechowych. Ponadto, obserwowano poważne reakcje skórne, takie jak toksyczna nekroliza naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i odpowiedniego leczenia. Monitorowanie pacjentów pod kątem nadkażeń opornymi mikroorganizmami, w tym grzybami, jest niezbędne, a w przypadku ich wystąpienia należy rozważyć przerwanie terapii i zastosowanie celowanego leczenia.
adrenalina, ampicylina z sulbaktamem, biegunka poantybiotykowa, cefalosporyna, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, hipertoksyna, intubacja, kolektomia, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadkażenie opornymi mikroorganizmami, nerka, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, steroid, tlenoterapia, toksyczna nekroliza naskórka, układ krwiotwórczy, wątroba, zapalenie jelita grubego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palifren Long 50 mg
Palifren Long, zawierający palmitynian paliperydonu, jest lekiem przeciwpsychotycznym w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, dostępnym w dawkach 25 mg, 50 mg, 75 mg, 100 mg oraz 150 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych (występujące bardzo często, ≥1/10), reakcje w miejscu wstrzyknięcia, parkinsonizm, akatyzję, sedację/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy, częstoskurcz, drżenie, ból mięśniowo-szkieletowy, wymioty, biegunkę, zmęczenie oraz dystonię. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy akatyzji i sedacji, które wykazują zależność od dawki, co wymaga indywidualizacji terapii i monitorowania. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk, są częste i wymagają odpowiedniej techniki iniekcji oraz rotacji miejsc podania.
akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, częstomocz, częstoskurcz, drżenie, dyspepsja, dystonia, dyzuria, grzybica paznokci, infekcja górnych dróg oddechowych, lęk, lek przeciwpsychotyczny, nudności, objaw pozapiramidowy, palmitynian paliperydonu, parkinsonizm, pobudzenie, postać depot, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, ropień podskórny, sedacja, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie perystaltyki jelitowej, zakażenie dróg moczowych, zakażenie pasożytnicze, zakażenie układu moczowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki, zapalenie zatok, zaparcie, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, zawrót głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dabigatran Etexilate Adamed 110 mg
Dabigatran Etexilate Adamed w dawce 110 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CrCL <30 mL/min u dorosłych, eGFR <50 mL/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), aktywnym krwawieniem oraz schorzeniami zwiększającymi ryzyko poważnego krwawienia, takimi jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku, malformacje tętniczo-żylne i tętniaki naczyniowe. Ponadto, lek nie powinien być stosowany łącznie z innymi antykoagulantami (np. heparyną niefrakcjonowaną, heparynami drobnocząsteczkowymi, doustnymi antykoagulantami) z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, takich jak zamiana terapii czy podtrzymanie drożności cewników centralnych. Przeciwwskazaniem jest także współistnienie zaburzeń czynności wątroby o potencjalnie niekorzystnym wpływie na przeżycie oraz stosowanie silnych inhibitorów glikoproteiny P (ketokonazol, cyklosporyna, itrakonazol, dronedaron, glekaprewir/pibrentaswir), które mogą zwiększać stężenie dabigatranu i ryzyko krwawień. Dabigatran jest niewskazany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca ze względu na brak skuteczności i bezpieczeństwa w tej populacji.
ablacja cewnikowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynne krwawienie klinicznie istotne, doustny antykoagulant, farmakokinetyka leku, funkcja nerek, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, klirens kreatyniny, krwiomocz, krwisty wymiot, krwotok śródczaszkowy, leczenie skojarzone, lek przeciwpłytkowy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na dabigatran eteksylat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, obniżona filtracja kłębuszkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parametr wątrobowy, reakcja anafilaktyczna, smolisty stolec, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – NiQuitin MINI Citrus 2 mg
Tabletki do ssania NiQuitin MINI Citrus, stosowane zgodnie z zaleceniami, wykazują profil działań niepożądanych typowy dla nikotynowej terapii zastępczej, z najczęstszymi objawami obejmującymi nudności i wymioty (bardzo często), bezsenność (bardzo często), nerwowość oraz zawroty głowy (często). Rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości, a bardzo rzadko ciężkie reakcje anafilaktyczne wymagające natychmiastowej interwencji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką lub przyjmujących leki przeciwdrgawkowe ze względu na ryzyko drgawek, a także u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi, u których mogą wystąpić kołatania serca i tachykardia (niezbyt często). Występujące działania niepożądane dotyczą układów: immunologicznego, psychicznego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, żołądkowo-jelitowego, skórnego oraz ogólnego, a ich częstość klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
astenia, bezsenność, biegunka, ból gardła, choroba niedokrwienna serca, ciężkie działanie niepożądane, depresja, drażliwość, duszność, kołatanie serca, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie tętnicze, niepokój, niestrawność, nudność, objawy grypopodobne, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, padaczka, pokrzywka, przedawkowanie nikotyny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, suchość jamy ustnej, świąd, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wymioty, wzdęcie, wzmożony apetyt, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie serca, zaburzenie skóry, zaburzenie snu, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie gardła, zaparcie, zespół odstawienia nikotyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zofran 2 mg/ml
Ondansetron, substancja czynna leku Zofran (2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są bóle głowy (bardzo często, ≥1/10). Często zgłaszane są również zaparcia, odczyny miejscowe w miejscu wkłucia dożylnego oraz uczucie gorąca lub zaczerwienienie skóry. Niezbyt często występują zaburzenia rytmu serca, bóle w klatce piersiowej, bradykardia, hipotensja, czkawka oraz bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadko mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym reakcje anafilaktyczne, zawroty głowy, wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes oraz przemijające zaburzenia widzenia. Bardzo rzadko odnotowano toksyczne wykwity skórne, w tym toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz przemijający zanik widzenia.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, czkawka, drgawka, dyskineza, dystonia, hipotensja, niedokrwienie mięśnia sercowego, odcinek ST, odczyn miejscowy, ondansetron, podwyższenie enzymów wątrobowych, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczny wykwit skórny, torsade de pointes, układ pozapiramidowy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zanik widzenia, zaparcie, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Cefaleksyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii cefaleksyną niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na cefalosporyny, penicyliny oraz inne alergeny, ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych, które choć rzadkie, mogą mieć ciężki przebieg. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią chorób przewodu pokarmowego, zwłaszcza zapalenia okrężnicy, gdyż cefaleksyna może wywołać powikłania takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. W przypadku pojawienia się biegunki podczas lub po terapii, należy rozważyć to rozpoznanie i odpowiednio dostosować leczenie – od odstawienia leku w łagodnych przypadkach do wdrożenia terapii przeciwbakteryjnej ukierunkowanej na Clostridioides difficile w cięższych stanach.
cefaleksyna, cefalosporyna, Clostridioides difficile, dializoterapia, drobnoustroje oporne, droga parenteralna, makrolid, nadkażenie, niewydolność nerek, penicylina, penicylina półsyntetyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, wywiad alergologiczny, zapalenie okrężnicy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)
Przeciwwskazania do stosowania szczepionki Rabipur przeciwko wściekliźnie różnią się w zależności od celu podania: profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) lub poekspozycyjnej (PEP). W profilaktyce przedekspozycyjnej przeciwwskazania obejmują potwierdzone ciężkie reakcje alergiczne na inaktywowany wirus wścieklizny (szczep Flury LEP), składniki pomocnicze oraz śladowe ilości białek jaja kurzego (albumina), ludzkiej albuminy osoczowej, antybiotyków (neomycyna, chlorotetracyklina) i amfoterycyny B. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrą chorobą lub gorączką do czasu poprawy stanu klinicznego. Decyzja o odroczeniu lub odradzeniu szczepienia powinna uwzględniać indywidualną ocenę ryzyka ekspozycji na wirusa oraz stosunek korzyści do potencjalnych działań niepożądanych.
albumina jaja kurzego, albumina osoczowa, amfoterycyna B, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, choroba o ostrym przebiegu, ciężka alergia, ciężka reakcja alergiczna, immunosupresja, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki zarodków kurzych, lek immunosupresyjny, lek przeciwalergiczny, nadwrażliwość na antybiotyki, neomycyna, obszar endemiczny, ostra choroba, premedykacja, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, składnik pomocniczy, substancja czynna szczepionki, wirus wścieklizny, wścieklizna, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Denofix
Febuksostat (Denofix) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, ze względu na zwiększone ryzyko zgonów sercowo-naczyniowych zaobserwowane w badaniu CARES, choć badanie FAST nie potwierdziło tego ryzyka. Konieczne jest regularne monitorowanie stanu kardiologicznego. Wczesne miesiące terapii wiążą się z ryzykiem ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcje anafilaktyczne oraz DRESS, które mogą przebiegać z gorączką, zaburzeniami hematologicznymi, nerkowymi i wątrobowymi. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać leczenie, a ponowne podanie febuksostatu jest przeciwwskazane. Terapia nie powinna być rozpoczynana podczas ostrego napadu dny, a profilaktyka przeciw zaostrzeniom (NLPZ lub kolchicyna) powinna trwać co najmniej 6 miesięcy. Zaostrzenia dny w trakcie leczenia nie wymagają przerwania terapii.
azatiopryna, dna moczanowa, febuksostat, kolchicyna, laktoza jednowodna, merkaptopuryna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oksydaza ksantynowa, podwyższony TSH, reakcja anafilaktyczna, teofilina, testy wątrobowe, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar, wstrząs anafilaktyczny, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Lescha-Nyhana, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi ksantyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ozzion 40 mg
Ozzion zawiera pantoprazol w dawce 40 mg (45,150 mg półtorawodnej soli sodowej pantoprazolu na tabletkę dojelitową). Działania niepożądane występują u około 5% pacjentów i są klasyfikowane według częstości: bardzo często (>10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz częstość nieznana. Do istotnych działań niepożądanych należą agranulocytoza (rzadko), trombocytopenia, leukopenia, pancytopenia (częstość nieznana), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (częstość nieznana), hiperlipidemie, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, halucynacje), polipy dna żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), podwyższenie enzymów wątrobowych, wysypki skórne, złamania kości oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek (częstość nieznana). Monitorowanie morfologii krwi i elektrolitów jest wskazane, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, halucynacja, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie snu, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złe samopoczucie, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Przeciwwskazania stosowania
Estradiol, jako kluczowy hormon steroidowy z grupy estrogenów, jest szeroko stosowany w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet z objawami menopauzalnymi oraz w leczeniu niedoborów estrogenów. Jednakże jego stosowanie jest obarczone licznymi przeciwwskazaniami, które wynikają z potencjalnych zagrożeń onkologicznych, zakrzepowo-zatorowych, wątrobowych oraz innych schorzeń metabolicznych. Absolutnym przeciwwskazaniem jest obecność lub podejrzenie raka piersi oraz innych estrogenozależnych nowotworów, takich jak rak endometrium, a także nieleczona hiperplazja endometrium. Ponadto, przebyta lub aktywna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zaburzenia trombofilne (np. niedobór białka C, S, antytrombiny, mutacje czynnika V Leiden lub genu protrombiny), a także choroby zakrzepowo-zatorowe tętnic (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA) stanowią istotne przeciwwskazania do terapii estradiolem. Warto podkreślić, że ryzyko zakrzepicy dotyczy wszystkich form podania estradiolu, w tym tabletek, systemów transdermalnych, aerozoli przezskórnych oraz preparatów dopochwowych.
autoimmunologiczna choroba wątroby, biosynteza hemu, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dusznica bolesna, dyslipoproteinemia, gruźlica skóry, grzybica, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, migrena z aurą, monoterapia estrogenowa, mutacja czynnika V Leiden, mutacja genu protrombiny, nadwrażliwość na estradiol, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór jajnika, nowotwór wątroby, ostra choroba wątroby, ostra niewydolność nerek, poalkoholowa choroba wątroby, porfiria, przemijający atak niedokrwienny, rak endometrium, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, trądzik różowaty, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Benzylopenicylina prokainowa – Przeciwwskazania stosowania
Benzylopenicylina prokainowa, dostępna w dawkach 1 200 000 j.m. oraz 2 400 000 j.m. w preparacie Penicillinum Procainicum L TZF, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na antybiotyki β-laktamowe oraz na prokainę, która stanowi nośnik substancji czynnej. Reakcje alergiczne mogą obejmować od łagodnych zmian skórnych po zagrażające życiu anafilaksje, a także ciężkie powikłania hematologiczne, wątrobowe i nerkowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji na inne β-laktamy (cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy) oraz u osób z alergią na środki znieczulające z grupy estrów (np. tetrakaina, benzokaina). Wskazane jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii oraz rozważenie alternatywnych antybiotyków nienależących do β-laktamów w przypadku potwierdzonej nadwrażliwości.
agranulocytoza, aminoglikozyd, antybiotyk β-laktamowy, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, benzylopenicylina benzatynowa, benzylopenicylina potasowa, benzylopenicylina prokainowa, cefalosporyna, desensytyzacja, fluorochinolon, karbapenem, makrolid, monobaktam, niedobór pseudocholinesterazy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, pierścień β-laktamowy, polekowe zapalenie wątroby, prokainy, przeciwciało IgE, psychoza prokainowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, środek znieczulający, tetracyklina, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Hoignè, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aboxoma 2,5 mg
Profil bezpieczeństwa apiksabanu (Aboxoma 2,5 mg) został oceniony w 7 badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów w trzech głównych wskazaniach: zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego (ponad 5 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 20 dni), leczenie niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF) (ponad 11 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 1,7 roku) oraz leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) oraz zapobieganie ich nawrotom (ponad 4 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 221 dni). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, w tym stłuczenia, krwawienia z nosa i krwiaki. Częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła odpowiednio: 11% w profilaktyce ŻChZZ, 24,3% (w porównaniu z warfaryną) i 9,6% (w porównaniu z ASA) w NVAF oraz 15,6% i 13,3% w leczeniu ZŻG/ZP. Ciężkie krwawienia z przewodu pokarmowego według kryteriów ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a poważne krwawienia wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie.
apiksaban, enoksaparyna, ISTH, krew w kale, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak pourazowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do oka, krwotok miesiączkowy, krwotok mięśniowy, krwotok mózgowy, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok spojówkowy, krwotok wewnątrzbrzuszny, krwotok z dróg oddechowych, krwotok z dróg rodnych, krwotok z jamy ustnej, krwotok z odbytnicy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, niedociśnienie, niedokrwistość, nieprawidłowe testy wątrobowe, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk alergiczny, reakcja anafilaktyczna, warfaryna, zaburzenia hemostazy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zwiększona aktywność AlAT, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adimuplan 100 mg
Adimuplan (sytagliptyna) jest lekiem przeciwcukrzycowym dostępnym w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zapalenie trzustki (w tym martwicze i krwotoczne formy, które mogą być śmiertelne) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często obserwowane działania to ból głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaparcia (niezbyt często) oraz różnorodne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona o nieznanej częstości. W badaniu TECOS (7332 pacjentów na sytagliptynie 100 mg/d lub 50 mg/d przy eGFR 30-50 ml/min/1,73 m²) częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z ciężką hipoglikemią odpowiednio 2,7% vs 2,5% u pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik oraz 1,0% vs 0,7% u pozostałych.
artropatia, badanie TECOS, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, EGFR, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, lek przeciwcukrzycowy, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon substancji czynnych
Klometiazol – Działania niepożądane
Klometiazol, stosowany doustnie w leczeniu stanów niepokoju i zaburzeń snu u pacjentów w podeszłym wieku, wywołuje działania niepożądane u około 13% leczonych. Najczęściej obserwuje się zapalenie spojówek oraz podrażnienie błony śluzowej nosa, które zwykle ustępują podczas kontynuacji terapii. Rzadko występują poważne reakcje immunologiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny i reakcje nadwrażliwości, wymagające natychmiastowej interwencji. Bardzo rzadko lub z nieznaną częstością pojawiają się reakcje paradoksalne (pobudzenie, splątanie) oraz objawy odstawienne (drgawki, drżenia, psychozy organiczne). Niezbyt często zgłaszane są bóle głowy, zaburzenia gastryczne (niestrawność, nudności, biegunka) oraz przemijające zaburzenia funkcji wątroby, w tym zwiększenie aktywności aminotransferaz, żółtaczka i zastoinowe zapalenie wątroby, co wymaga monitorowania.
badanie funkcji wątroby, ból głowy, demencja, drgawki, działanie niepożądane, Heminevrin, klasyfikacja MedDRA, klometiazol, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, odwodnienie, pobudzenie psychoruchowe, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, psychoza organiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja paradoksalna, splątanie, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka pęcherzowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia snu, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cisatracurium Kabi 2 mg/ml
Cisatracurium Kabi (2 mg/ml) jest niedepolaryzującym środkiem zwiotczającym mięśnie szkieletowe, którego profil działań niepożądanych obejmuje reakcje anafilaktyczne (bardzo rzadko, <1/10 000), w tym wstrząs anafilaktyczny, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków znieczulających. Często obserwuje się bradykardię (≥1/100 do <1/10), wymagającą monitorowania pracy serca, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Hipotensja występuje również często, a zaczerwienienie skóry, skurcz oskrzeli oraz wysypka pojawiają się niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Miopatia i osłabienie mięśni są bardzo rzadkie (<1/10 000), głównie u pacjentów na OIT przy długotrwałym stosowaniu i jednoczesnej terapii kortykosteroidami.
astma, bradykardia, cisatrakurium, ciśnienie tętnicze, funkcja nerwowo-mięśniowa, hipotensja, kortykosteroid, lek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, miopatia, niedepolaryzujący środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, oddział intensywnej opieki medycznej, osłabienie mięśni, parametr hemodynamiczny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wysypka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bevimlar 15 mg; 20 mg
Bevimlar, zawierający rywaroksaban w dawkach 15 mg i 20 mg, jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, jednakże jego stosowanie wiąże się z ryzykiem krwawień, które stanowią najczęstsze działania niepożądane. Najczęściej obserwowane krwawienia to epistaksja (4,5%) oraz krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%). W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość pokrwotoczną. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz u osób stosujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. U kobiet może wystąpić nasilenie i wydłużenie krwawień menstruacyjnych. Objawy powikłań krwotocznych obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność oraz wstrząs, a w cięższych przypadkach mogą pojawić się objawy niedokrwienia mięśnia sercowego oraz powikłania takie jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy nefropatia antykoagulantowa.
alergiczne zapalenie skóry, antagonista witaminy K, cholestaza, eozynofilowe zapalenie płuc, hemostaza, krwawienie, krwawienie domięśniowe, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka ŻChZZ, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tamsunorm Combi 6 mg + 0,4 mg
Preparat Tamsunorm Combi zawiera 6 mg solifenacyny bursztynianu (4,5 mg solifenacyny) oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,37 mg tamsulosyny) w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, stosowany głównie u mężczyzn z objawami łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były suchość w jamie ustnej (9,5%), zaparcia (3,2%), niestrawność (2,4%), zawroty głowy (1,4%), niewyraźne widzenie (1,2%), zmęczenie (1,2%) oraz zaburzenia wytrysku, w tym wytrysk wsteczny (1,5%). Najpoważniejszym działaniem niepożądanym było ostre zatrzymanie moczu, występujące niezbyt często (0,3%), szczególnie u pacjentów z przeszkodą podpęcherzową lub stosujących inne leki antycholinergiczne. Profil bezpieczeństwa pozostaje stabilny podczas terapii do 1 roku, bez specyficznych działań związanych z długoterminowym stosowaniem.
bursztynian solifenacyny, chlorowodorek tamsulosyny, choroba refluksowa przełyku, dyspepsja, działanie antycholinergiczne, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, jaskra, łagodny rozrost prostaty, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność okrężnicy, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, produkt leczniczy, przeszkoda podpęcherzowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wytrysk wsteczny, zaburzenia ejakulacji, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wiotkiej tęczówki