reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Depo-Medrol 40 mg/ml
Lek Depo-Medrol (metyloprednizolonu octan) w dawce 40 mg/ml, stosowany w formie zawiesiny do wstrzykiwań, może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają szczegółowego monitorowania przez personel medyczny. Szczególnie niebezpieczne są powikłania wynikające z nieprawidłowej drogi podania (dooponowo/nadtwardówkowo), takie jak zapalenie pajęczynówki, zapalenie opon mózgowych, niedowład poprzeczny, napady drgawkowe oraz zaburzenia czucia. Działania te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i podkreślają konieczność ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących drogi podania preparatu. Wszystkie działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA, jednak ich częstość występowania określono jako „nieznaną” z powodu braku wystarczających danych epidemiologicznych.
atrofia skóry, bradykardia, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dyspepsja, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, leukocytoza, martwica kości, MedDRA, metyloprednizolon, metyloprednizolonu octan, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niedowład poprzeczny, niewydolność serca, osteoporoza, owrzodzenie trawienne, parestezja, porażenie poprzeczne, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, stłuszczenie wątroby, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wybroczyna, zaburzenia mikcji, zaburzenia perystaltyki, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zapalenie pajęczynówki, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawroty błędnikowe, zespół Cushinga, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Emoclot
Emoclot, będący ludzkim czynnikiem VIII krzepnięcia, wymaga ścisłego monitorowania pod kątem reakcji nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Preparat zawiera do 41 mg sodu na fiolkę 10 ml, co stanowi 2,05% maksymalnej dobowej dawki sodu zalecanej przez WHO, co jest istotne u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca. Kluczowe jest także monitorowanie wytwarzania inhibitorów czynnika VIII, szczególnie w pierwszych 50 dniach ekspozycji, gdyż ich obecność (mierzona w jednostkach Bethesda) może znacząco obniżyć skuteczność terapii. W przypadku braku oczekiwanej odpowiedzi klinicznej lub niemożności kontroli krwawienia, należy wykonać badania na obecność inhibitorów i rozważyć alternatywne metody leczenia pod nadzorem specjalistów.
anemia hemolityczna, bakteriemia, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, czynnik VIII, hemofilia typu A, inhibitor czynnika VIII, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, parwowirus B19, pokrzywka uogólniona, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świszczący oddech, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie lipidowe, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zakrzepica - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyrdanax
Produkt leczniczy Cyrdanax (deksrazoksan) wykazuje działanie mielosupresyjne, które może nasilać hematologiczne toksyczności chemioterapii, co wymaga systematycznego monitorowania parametrów krwi obwodowej. Leukopenia i małopłytkowość zazwyczaj ustępują po zakończeniu terapii. Ze względu na hamowanie topoizomerazy II, stosowanie deksrazoksanu w skojarzeniu z chemioterapią zwiększa ryzyko wtórnych nowotworów złośliwych, w tym ostrej białaczki szpikowej (AML) i zespołu mielodysplastycznego (MDS), szczególnie u pacjentów onkologicznych oraz dzieci i młodzieży. Chociaż częstość występowania wtórnych nowotworów w badaniach klinicznych jest porównywalna z danymi historycznymi, długoterminowe skutki pozostają nieznane. Deksrazoksan może wpływać na skuteczność antracyklin, jednak większość badań nie wykazała istotnych różnic w odpowiedzi na leczenie i przeżyciu całkowitym, z wyjątkiem jednego badania u pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi, gdzie odnotowano obniżoną odpowiedź guza.
antracyklina, chłoniak Hodgkina, choroba zakrzepowo-zatorowa, dusznica bolesna, działanie cytotoksyczne, inhibitor topoizomerazy, klirens leku, małopłytkowość, mielosupresja, monitorowanie czynności serca, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, utrata świadomości, wada zastawkowa serca, zaburzenia wątroby, zawał serca, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazol Towa Pharmaceutical Europe 40 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, jest szeroko stosowany w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwowane objawy to biegunka i ból głowy (około 1%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10000 do 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza (rzadka), pancytopenia (bardzo rzadka), trombocytopenia i leukopenia (częstość nieznana), które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, pantoprazol może wywoływać reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny o częstości nieznanej, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, enzym wątrobowy, farmakowigilancja, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, polip trawieńcowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, transaminaza, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie biodra, złamanie kręgosłupa, złamanie nadgarstka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg
Ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu opiera się na danych z 13 badań fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień i anemii różni się w zależności od wskazania, dawki i czasu terapii. Rywaroksaban, jako lek przeciwzakrzepowy, zwiększa ryzyko krwawień z różnych tkanek, co może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. W porównaniu z antagonistami witaminy K częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość. Objawy powikłań krwotocznych obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność, a w ciężkich przypadkach zespół ciasnoty przedziałów powięziowych i niewydolność nerek.
aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, cholestaza, eozynofilowe zapalenie płuc, hipoperfuzja, krwawienie z błon śluzowych, krwiomocz, krwioplucie, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość pokrwotocza, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka ŻChZZ, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zatorowość obwodowa, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoRami 10 mg
Produkt leczniczy ApoRami zawierający ramipryl w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z ryzykiem powikłań. Najczęściej obserwuje się uporczywy suchy kaszel oraz reakcje hipotoniczne. Istotne są także ciężkie działania niepożądane, takie jak obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia i agranulocytoza. W zakresie hematologicznym często występują eozynofilia, leukopenia (w tym neutropenia i agranulocytoza), anemia hemolityczna, niewydolność szpiku, pancytopenia oraz obniżenie hemoglobiny i liczby płytek krwi (częstość ≥ 1/100 do < 1/10). Reakcje anafilaktyczne i podwyższone miano przeciwciał przeciwjądrowych występują niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), a rzadko obserwuje się zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH). Bardzo rzadko pojawia się hiperkaliemia, jadłowstręt, zmniejszenie łaknienia oraz hiponatremia (< 1/10 000). Zaburzenia psychiczne, takie jak obniżony nastrój, niepokój, nerwowość, zaburzenia snu i uwagi, mają częstość nieznaną.
agranulocytoza, anoreksja, eozynofilia, erytropenia, hiperkaliemia, hiponatremia, hipotonia, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obniżone stężenie hemoglobiny, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, SIADH, tachykardia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mupirox 20 mg/g
Stosowanie maści mupirocyny w stężeniu 20 mg/g wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, głównie miejscowych reakcji skórnych. Najczęściej obserwuje się pieczenie, świąd oraz wysypkę w miejscu aplikacji (częstość ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują objawy takie jak sucha skóra, nadwrażliwość na dotyk, kontaktowe zapalenie skóry oraz zwiększony wysięk (częstość ≥1/1000 do <1/100). Reakcje te zwykle mają charakter przemijający, jednak ich nasilenie może wymagać przerwania terapii lub zmiany preparatu. Monitorowanie stanu skóry pacjenta jest kluczowe dla wczesnego wykrycia i odpowiedniego zarządzania tymi objawami.
działania niepożądane, hipotensja, kontaktowe zapalenie skóry, maść mupirocyny, monitorowanie pacjenta, mupirocyna, Mupirox, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pokrzywka, postępowanie przeciwalergiczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, suchość skóry, świąd, tkanka podskórna, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apoauronarami 10 mg
Lek Apoauronarami zawierający ramipryl (dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z często występującym uporczywym suchym kaszlem oraz reakcjami hipotonicznymi. Do poważnych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia (często), zaburzenia czynności nerek (częstość nieznana), zapalenie trzustki (niezbyt często), ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza (rzadko). Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się eozynofilię (niezbyt często), leukopenię, aplazję szpiku i pancytopenię (częstość nieznana). Zaburzenia metaboliczne obejmują podwyższone stężenie potasu we krwi, a także hiponatremię (częstość nieznana). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego to bóle i zawroty głowy (często), parestezje i zaburzenia smaku (niezbyt często), a także rzadkie przypadki udaru niedokrwiennego. Charakterystyczny jest nieproduktywny, drażniący kaszel oraz często występujące zapalenie oskrzeli i duszność. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe obejmują zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, dyspepsję, nudności i wymioty (często), a także zapalenie trzustki (niezbyt często). Wśród działań skórnych dominują wysypki plamisto-grudkowe (często) oraz obrzęk naczynioruchowy (niezbyt często), z rzadkimi, ale poważnymi reakcjami jak zespół Stevensa-Johnsona (częstość nieznana). Zaburzenia nerek mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek i wzrostu stężeń kreatyniny i azotu mocznikowego (częstość nieznana).
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, aplazja szpiku, białkomocz, dławica piersiowa, eozynofilia, erytrocyty, ginekomastia, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie OUN, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita, pancytopenia, przemijający napad niedokrwienny, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, tachykardia, udar niedokrwienny, układ chłonny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tetraspan 60 mg/ml HES roztwór do infuzji 60 mg/ml
Tetraspan 60 mg/ml to roztwór do infuzji zawierający hydroksyetyloskrobię (HES) o stopniu podstawienia 0,42 i średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da, wzbogacony elektrolitami w stężeniach fizjologicznych (Na, K, Ca, Mg, Cl, octany, L-jabłczany). Podawanie Tetraspanu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych wynikających z mechanizmu działania HES i objętości infuzji, takich jak rozcieńczenie krwi i czynników krzepnięcia, co może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia i APTT oraz zmniejszenia aktywności kompleksu FVIII/vWF. Należy monitorować parametry hemostazy, funkcje nerek i wątroby, gdyż produkt może powodować uszkodzenie tych narządów. Szczególną uwagę wymaga ryzyko reakcji anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych, które mogą mieć różne nasilenie i wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
białko osocza, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas krwawienia, czynnik krzepnięcia, funkcja nerek, hematokryt, hemostaza, hydroksyetyloskrobia, kompleks FVIII/vWF, L-jabłczan, parametr krzepnięcia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozcieńczenie krwi, roztwór infuzyjny, świąd, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie trzustki, α-amylaza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlonor 5 mg
Amlodypina, będąca antagonistą wapnia z grupy dihydropirydyn, jest skutecznym lekiem w terapii nadciśnienia tętniczego i choroby wieńcowej, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na amlodypinę lub inne pochodne dihydropirydyny, ciężkie niedociśnienie tętnicze, stany wstrząsowe (zwłaszcza kardiogenny), zwężenie drogi odpływu lewej komory (np. ciężka stenoza aortalna) oraz niestabilną hemodynamicznie niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Warto podkreślić, że u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca (klasa III i IV wg NYHA), ciężką niewydolnością wątroby oraz u osób w podeszłym wieku z wielochorobowością, stosowanie amlodypiny wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i zmienioną farmakokinetykę leku.
alfa-bloker, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, beta-bloker, choroba wieńcowa, diltiazem, diuretyk, farmakokinetyka, hipoperfuzja, inhibitor ACE, interakcja lekowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, niedociśnienie tętnicze, niestabilna niewydolność serca, niewydolność serca, niewydolność wątroby, okres półtrwania, perfuzja narządowa, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktyczna, stenoza aortalna, werapamil, wstrząs, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Fresenius Kabi
Lenalidomid Fresenius Kabi, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz stosowania prezerwatyw przez mężczyzn podczas i po terapii. Kobiety muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości ≥25 mIU/mL. Lek wiąże się z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie w skojarzeniu z deksametazonem, co wymaga monitorowania i profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów z czynnikami ryzyka. Ponadto, lenalidomid może powodować poważne hematologiczne działania niepożądane, takie jak neutropenia i trombocytopenia stopnia 3. i 4., co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi – co tydzień przez pierwsze 8 tygodni, a następnie co miesiąc, z częstszą obserwacją u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i grudkowym. W przypadku wystąpienia neutropenii zaleca się rozważenie stosowania czynników wzrostu i natychmiastowe zgłaszanie gorączki.
agenezja macicy, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, cytolityczne zapalenie wątroby, epizod naczyniowo-mózgowy, gorączka neutropeniczna, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka szpikowa, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa, Program Zapobiegania Ciąży, przedwczesna niewydolność jajników, reakcja anafilaktyczna, reaktywacja zakażenia wirusowego, szpiczak mnogi, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, wirus półpaśca, wirus zapalenia wątroby typu B, zaburzenia czynności tarczycy, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Sandoz 400 mg
Sorafenib Sandoz w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym poważne zdarzenia takie jak zawał mięśnia sercowego, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Często obserwowane działania niepożądane obejmują biegunkę, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypki skórne. W badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na zastoinową niewydolność serca, która wystąpiła u 1,9% pacjentów w badaniach klinicznych (1,7% w RCC i 0,99% w HCC). U pacjentów z rakiem tarczycy zaobserwowano wyższą częstość występowania zespołu ręka-stopa, biegunki, łysienia, hipokalcemii oraz rogowiaka kolczystokomórkowego skóry.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dyspepsja, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwotok, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, tabletka powlekana, tętniak, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakażenie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, żółtaczka, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dissenten 2 mg
Chlorowodorek loperamidu, substancja czynna leku Dissenten 2 mg, jest stosowany w leczeniu biegunki ostrej i przewlekłej. W badaniach klinicznych obejmujących 3076 pacjentów (w tym dzieci powyżej 12 lat) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były zaparcie (2,7% w biegunce ostrej, 2,2% w przewlekłej), wzdęcia brzucha (1,7% i 2,8%), ból głowy (1,2% w ostrej) oraz nudności (1,1% i 1,2%). Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowej skali: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10000). Profil bezpieczeństwa u dzieci w wieku od 10 dni do 13 lat był podobny, jednak wymaga ścisłej kontroli lekarskiej ze względu na ryzyko powikłań przy niewłaściwym dawkowaniu.
biegunka ostra, biegunka przewlekła, ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek loperamidu, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja, niedrożność jelit, niedrożność porażenna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, okrężnica olbrzymia, osłupienie, pokrzywka, powiększenie obwodu brzucha, przerost prostaty, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, suchość w jamie ustnej, świąd, toksyczna rozpływna martwica naskórka, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcie brzucha, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie koordynacji, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixodil Combo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Flixodil Combo, zawierający salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazonu propionian, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z działaniami niepożądanymi obu składników stosowanych jednocześnie. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zapalenie części nosowej gardła (bardzo często, ≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc i oskrzeli (często, ≥1/100 do <1/10). Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Wśród innych działań niepożądanych często występują hipokaliemia, bóle głowy (bardzo często), kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, tachykardia i migotanie przedsionków (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100).
beta2-mimetyk, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, chrypka, drżenie mięśniowe, flutykazon, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kortykosteroid, kurcz mięśniowy, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flutixon Neb 0,5 mg/2 ml
Flutykazon propionian w postaci zawiesiny do nebulizacji, podobnie jak inne wziewne glikokortykosteroidy, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (bardzo często, ≥1/10), chrypkę (często, ≥1/100 do <1/10) oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często). Rzadziej występują kandydoza przełyku (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko reakcje anafilaktyczne, paradoksalny skurcz oskrzeli, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, hiperglikemia, zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, agresja u dzieci) oraz zmniejszenie mineralnej gęstości kości. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć leczenie alternatywne.
ból stawów, chrypka, depresja, flutykazon propionian, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lęk, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zawiesina do nebulizacji, zespół Cushinga, zmniejszenie mineralnej gęstości kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oramorph 20 mg/ml
Oramorph zawiera morfinę siarczan w stężeniu 20 mg/ml, gdzie 1 kropla odpowiada 1,25 mg morfiny. Morfina, jako opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą zmienność nastroju (euforia, dysforia), sedacja, zaburzenia poznawcze i sensoryczne, nudności, wymioty, zaparcia, mioza oraz reakcje skórne takie jak pokrzywka i świąd. Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, drgawki, hipotermię, zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. palpitacje, hipotensja), depresję oddechową, a także poważne powikłania jak zespół nieprawidłowego wydzielania ADH (SIADH) czy zespół ośrodkowego bezdechu sennego.
AGEP, allodynia, antagonista opioidowy, atak astmy, bezdech senny centralny, bradykardia, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, dysforia, halucynacja, hiperalgezja, hiponatremia, hipotermia, lek opioidowy, mioza, morfina siarczan, napad padaczkowy, niedrożność jelit, niekardiogenny obrzęk płuc, niewyraźne widzenie, oczopląs, palpitacja, reakcja anafilaktyczna, sedacja, skurcz dróg żółciowych, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stan splątania, tachykardia, uzależnienie, zaburzenie poznawcze, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół SIADH, zmienność nastroju - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Azycyna 250 mg
Lek Azycyna 250 mg, zawierający azytromycynę dwuwodną, jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym w terapii zakażeń bakteryjnych. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, zwłaszcza nadwrażliwości na azytromycynę, inne makrolidy (np. erytromycynę, klarytromycynę, roksytromycynę, spiramycynę) oraz antybiotyki ketolidowe. W wywiadzie należy zwrócić uwagę na objawy alergiczne takie jak wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, duszność czy reakcje anafilaktyczne po wcześniejszym stosowaniu tych leków. W przypadku potwierdzonej nadwrażliwości stosowanie Azycyny jest przeciwwskazane.
antybiotyk ketolidowy, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, beta-laktam, duszność, erytromycyna, fluorochinolon, klarytromycyna, konsultacja alergologiczna, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, roksytromycyna, skurcz oskrzeli, spiramycyna, tetracyklina, wysypka skórna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Amoksiklav 500 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Amoksiklav, zawierający amoksycylinę w postaci soli sodowej oraz kwas klawulanowy w postaci klawulanianu potasu w stosunku 5:1, stosowany w dawkach 500 mg + 100 mg lub 1 g + 200 mg, może wywoływać działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Do najistotniejszych należą reakcje alergiczne (od łagodnych wysypek po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne), zawroty głowy zaburzające koordynację i percepcję przestrzenną oraz drgawki, które mogą prowadzić do całkowitej utraty kontroli nad pojazdem. Ryzyko nasilenia tych objawów wzrasta wraz z wyższą dawką leku, drogą podania (parenteralną) oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, osób starszych i z historią reakcji alergicznych na antybiotyki β-laktamowe. Brak badań klinicznych oceniających wpływ Amoksiklavu na zdolność prowadzenia pojazdów nie zwalnia lekarza z obowiązku informowania pacjenta o potencjalnych zagrożeniach.
Amoksiklav, amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, drgawki, droga parenteralna, działanie niepożądane, epizod drgawkowy, kwas klawulanowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, wysypka skórna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml
Ondansetron B. Braun w stężeniach 0,08 mg/ml oraz 0,16 mg/ml, stosowany do infuzji, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się ból głowy (bardzo często, ≥ 1/10), uczucie „uderzenia krwi” i gorąca (często, ≥ 1/100 do < 1/10) oraz zaparcia (często), związane z przedłużeniem pasażu jelitowego. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości typu wczesnego, w tym potencjalnie śmiertelne reakcje anafilaktyczne (rzadko, ≥ 1/10 000 do < 1/1 000). Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) zgłaszane są mimowolne zaburzenia ruchowe (reakcje pozapiramidowe, dystonia, dyskineza), bóle w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca i bradykardia, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Wydłużenie odstępu QT, w tym torsades de pointes, występuje rzadko, a niedokrwienie mięśnia sercowego ma nieznaną częstość. Działania niepożądane neurologiczne obejmują także napady drgawek oraz przejściowe zaburzenia widzenia, w tym bardzo rzadkie przypadki przejściowej ślepoty, zwłaszcza u pacjentów poddawanych chemioterapii cisplatyną.
adrenalina, arytmia komorowa, bradykardia, chemioterapia, cisplatyna, częstoskurcz komorowy, czynność wątroby, dyskineza, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, mimowolne zaburzenia ruchowe, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowo-krążeniowa, obrzęk dróg oddechowych, ondansetron, pasaż jelitowy, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja dystoniczna, reakcja nadwrażliwości typu wczesnego, reakcja pozapiramidowa, skurcz oskrzeli, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zamazane widzenie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Owoc Kopru włoskiego –
Produkt leczniczy Owoc Kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w szczególności na anetol oraz rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), takich jak anyż, kminek, seler, kolendra i koper. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych, co wymaga szczególnej ostrożności podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Wskazane jest bezwzględne unikanie stosowania u osób z potwierdzoną alergią na wymienione rośliny, aby zminimalizować ryzyko poważnych zdarzeń niepożądanych. Produkt dostępny jest w formie ziół do zaparzania w saszetkach, z każdą saszetką zawierającą 2 g owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej. Ze względu na formę podania, pacjenci z trudnościami w połykaniu płynów powinni rozważyć alternatywne metody leczenia. W praktyce klinicznej konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego oraz edukacja pacjenta na temat potencjalnych reakcji nadwrażliwości, aby zapewnić bezpieczne i skuteczne stosowanie preparatu.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Irprestan 300 mg
Irbesartan, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych wynosiła odpowiednio 56,2% dla irbesartanu i 56,5% dla placebo, z mniejszą liczbą przerwań terapii z powodu działań niepożądanych w grupie irbesartanu (3,3% vs 4,5%). U pacjentów z nadciśnieniem i cukrzycą z mikroalbuminurią oraz prawidłową czynnością nerek zaobserwowano istotne ryzyko hiperkaliemii (≥5,5 mEq/l) u 29,4% leczonych 300 mg irbesartanu, w porównaniu do 22% w grupie placebo. Działania niepożądane takie jak ortostatyczne zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne występowały u 0,5% pacjentów, częściej niż w grupie kontrolnej. U dzieci i młodzieży (6-16 lat) najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (7,9%), niedociśnienie tętnicze (2,2%), zawroty głowy (1,9%) oraz kaszel (0,9%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano zwiększenie stężenia kreatyniny u 6,5% oraz aktywności kinazy kreatynowej u 2% dzieci.
białkomocz, hiperkaliemia, hipoglikemia, irbesartan, kinaza kreatynowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ortostatyczne zawroty głowy, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ośrodkowe, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chinapryl, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami hemodynamicznymi, takimi jak zwężenie aorty czy drogi odpływu z serca, ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z obniżoną objętością wewnątrznaczyniową (np. stosujących diuretyki, dializę, z biegunką lub wymiotami). W przypadku wystąpienia objawowego niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne podanie dożylne soli fizjologicznej. U chorych z zastoinową niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyń mózgowych leczenie należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą, monitorując ciśnienie tętnicze i czynność nerek, zwłaszcza w pierwszych dwóch tygodniach terapii oraz przy zwiększaniu dawki. Pacjenci z klirensem kreatyniny <60 ml/min wymagają modyfikacji dawki, a u osób z klirensem <10 ml/min stosowanie chinaprylu jest przeciwwskazane. W trakcie terapii należy monitorować stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, gdyż u 2-4% pacjentów obserwuje się ich przemijające zwiększenie, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków.
adrenalina, agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, chinaprylat, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, epinefryna, esteraza C1, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor DPP-IV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, inhibitor obojętnej endopeptydazy, klirens kreatyniny, kolagenoza, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, objętość wewnątrznaczyniowa, obrzęk głośni, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, piorunująca martwica wątroby, racekadotryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, skąpomocz, sól fizjologiczna, supresja szpiku kostnego, temsyrolimus, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie aorty, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Septolete 1 mg
Pastylki twarde Septolete zawierają 1 mg chlorku benzalkoniowego jako substancję czynną i są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na chlorek benzalkoniowy lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę jednowodną (218,1 mg), sorbitol (152,7 mg), glukozę ciekłą (174,5 mg) oraz sacharozę (632 mg) w jednej pastylce. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy, fruktozy, cukrzycą oraz zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy lub glukozy-fruktozy, ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia objawów lub konieczność modyfikacji diety. Produkt nie jest zalecany u osób z trudnościami w połykaniu, np. z zaburzeniami przełykania lub u małych dzieci, ze względu na postać farmaceutyczną pastylek twardych o średnicy i kształcie mogącym utrudniać aplikację.
chlorek benzalkoniowy, cukrzyca, dysfagia, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, nietolerancja sacharozy-izomaltazy, obrzęk naczynioruchowy, pastylka twarda, podrażnienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, zaburzenie połykania, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-fruktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Procto-Hemolan (50 mg + 20 mg)/g
Procto-Hemolan to krem doodbytniczy zawierający 50 mg tribenozydu oraz 20 mg chlorowodorku lidokainy jednowodnej na gram preparatu. W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane, które należy monitorować. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak uczucie pieczenia i ból, występujące rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1 000). Również rzadko obserwuje się nasilona perystaltyka jelit, co może skutkować zwiększoną częstotliwością wypróżnień. Bardzo rzadkie (<1/10 000) są natomiast reakcje anafilaktyczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, skurcz oskrzeli oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, które stanowią poważne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alkohol cetylowy, bezpieczeństwo leku, biegunka, chlorowodorek lidokainy, działanie niepożądane, krem doodbytniczy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, personel medyczny, perystaltyka jelit, pieczenie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, składnik aktywny, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, tkanka podskórna, układ immunologiczny, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie wchłaniania - Leksykon substancji czynnych
Ertapenem – Działania niepożądane
Ertapenem, karbapenemowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, stosowany jest w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. W badaniach klinicznych obejmujących ponad 2200 pacjentów dorosłych (dawka 1 g) działania niepożądane przypisywane ertapenemowi wystąpiły u około 20% leczonych, a leczenie przerwano u 1,3% z powodu niepożądanych efektów. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (4,8%), powikłania w miejscu podania (4,5%) oraz nudności (2,8%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych: AlAT i AspAT (po 4,6%), fosfatazy alkalicznej (3,8%) oraz trombocytozę (3,0%). Profil bezpieczeństwa u 384 pacjentów pediatrycznych (3 miesiące–17 lat) był zbliżony, z działaniami niepożądanymi u 20,8% i przerwaniem terapii u 0,5%. U dzieci najczęściej występowały biegunka (5,2%) i ból w miejscu infuzji (6,1%), a w badaniach laboratoryjnych – neutropenia (3,0%) oraz podwyższenie AlAT (2,9%) i AspAT (2,8%).
AGEP, aktywność AlAT, aktywność AspAT, bradykardia zatokowa, ciężka reakcja skórna, Clostridium difficile, drgawki, dysfagia, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, hipoglikemia, kandydoza jamy ustnej, karbapenemy, krwotok, małopłytkowość, neutropenia, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, płytki krwi, powikłania żylne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie neurologiczne, zakażenie bakteryjne, zakażenie miejsca operowanego, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie zakrzepowe żył, zespół DRESS, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Elestar 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Elestar, zawierający olmesartan medoksomil i amlodypinę, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na olmesartan, amlodypinę, pochodne dihydropirydyny lub substancje pomocnicze, a także stosowanie w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne olmesartanu. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, niedrożnością dróg żółciowych, ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory serca oraz niestabilną hemodynamicznie niewydolnością serca po ostrym zawale. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub z GFR poniżej 60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i pogorszenia funkcji nerek.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca, hiperkaliemia, lek immunosupresyjny, niedociśnienie, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność serca, niewydolność wątroby, olmesartan medoksomil, ostry zawał serca, pochodna dihydropirydyny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, trymestr ciąży, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Human Hemin Orphan Europe 25 mg/ml
Produkt leczniczy Human Hemin Orphan Europe 25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawiera ludzką heminę jako substancję czynną i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na heminę lub substancje pomocnicze, w szczególności na etanol 96% (1 g/10 ml). Preparat dostarczany jest w ampułkach 10 ml zawierających 250 mg heminy, co po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% roztworu NaCl daje stężenie 2273 µg/ml. Przed zastosowaniem konieczne jest dokładne zbadanie historii alergicznej pacjenta, aby uniknąć ryzyka poważnych reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, które mogą wystąpić natychmiastowo lub z opóźnieniem.
- Leksykon substancji czynnych
Sugammadeks – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sugammadeks jest selektywnym antagonistą steroidowych środków zwiotczających mięśnie, takich jak rokuronium i wekuronium, stosowanym do odwracania blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Zalecane dawki są zależne od stopnia blokady, a ich niedostateczne stosowanie zwiększa ryzyko nawrotu blokady (częstość 0,20%). Po podaniu sugammadeksu konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem nawrotu blokady oraz zapewnienie wentylacji mechanicznej do czasu pełnego powrotu funkcji oddechowej. W badaniach wykazano krótkotrwałe wydłużenie aPTT (do 22%) i PT (INR do 22%) po dawkach 4 mg/kg i 16 mg/kg, jednak nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na powikłania krwotoczne u pacjentów poddawanych operacjom ortopedycznym, nawet przy stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, INR >3,5 lub przyjmujących kumaryny, zwłaszcza przy dawce 16 mg/kg.
antagonista witaminy K, atropina, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, dabigatran, dializoterapia, ekstubacja, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, INR, koagulopatia, lek antycholinergiczny, lek przeciwzakrzepowy, niewydolność wątroby, pankuronium, parametr hemodynamiczny, parametry krzepnięcia, pochodna kumaryny, reakcja anafilaktyczna, receptor nikotynowy, rokuronium, rywaroksaban, środek depolaryzujący, steroidowy środek zwiotczający, sukcynylocholina, wentylacja mechaniczna, wydolność oddechowa, zatrzymanie krążenia, znoszenie bloku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Montelukast Aurovitas 4 mg
Lek Montelukast Aurovitas w dawce 4 mg w formie tabletek do rozgryzania i żucia posiada jedno formalne przeciwwskazanie – nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym na substancję czynną montelukast sodowy (4 mg montelukastu) oraz na substancje pomocnicze, zwłaszcza aspartam (E 951) w ilości 1,2 mg na tabletkę. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność lub reakcje anafilaktyczne, co wymaga natychmiastowego zaprzestania terapii i kontaktu z lekarzem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z fenyloketonurią ze względu na obecność aspartamu, będącego źródłem fenyloalaniny.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas mefenamowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas mefenamowy, substancja czynna produktu Mefacit w dawce 250 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o licznych przeciwwskazaniach klinicznych. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z astmą oskrzelową, które doświadczyły zaostrzeń po NLPZ, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych i skurczu oskrzeli. Przeciwwskazania obejmują także czynną lub przebyte chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, przewlekłe stany zapalne przewodu pokarmowego, ciężką niewydolność nerek, wątroby lub serca oraz trzeci trymestr ciąży, gdzie istnieje ryzyko poważnych powikłań płodowych i matczynych. Ponadto lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 14 roku życia oraz w przypadku jednoczesnego stosowania innych NLPZ, w tym selektywnych inhibitorów COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy-2, kwas mefenamowy, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, płyn owodniowy, pokrzywka, przewód tętniczy, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, układ sercowo-naczyniowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Phenytoin Hikma 50 mg/ml
Produkt leczniczy Phenytoin Hikma (50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenytoinę, inne pochodne hydantoiny lub składniki preparatu ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Nie należy go stosować u osób z poważnym uszkodzeniem krwinek lub szpiku kostnego, gdyż fenytoina może nasilać cytopenię i zwiększać ryzyko powikłań infekcyjnych lub krwotocznych. W zakresie kardiologicznym przeciwwskazania obejmują blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, zespół Stokesa-Adamsa, zespół chorego węzła zatokowego, bradykardię zatokową oraz blok zatokowo-przedsionkowy, ze względu na wpływ fenytoiny na automatyzm komór serca. Ponadto lek jest przeciwwskazany w pierwszych trzech miesiącach po zawale mięśnia sercowego oraz u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%, co wiąże się z ryzykiem destabilizacji elektrycznej i niewydolności serca.
alkohol etylowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, cytopenia, działanie niepożądane, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikol propylenowy, niewydolność serca, pochodna hydantoiny, powikłanie infekcyjne, powikłanie krwotoczne, powikłanie naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, sól sodowa fenytoiny, szpik kostny, uszkodzenie krwinek, uszkodzenie śródbłonka naczyń, uszkodzenie tkanek, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hematologiczne, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Stokesa-Adamsa - Leksykon substancji czynnych
Borówka brusznica – Działania niepożądane
Borówka brusznica (Vaccinum vitis-idea L.), obecna w preparatach leczniczych takich jak Urosan fix (0,2 g liścia borówki brusznicy w 2,0 g saszetce), może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony układu żołądkowo-jelitowego oraz reakcje alergiczne. Do najczęstszych objawów należą nudności, wymioty, biegunka oraz świąd, wysypka, pokrzywka i alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa. Częstość występowania tych działań jest nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nadwrażliwością na związki goryczowe, u których mogą pojawić się dolegliwości związane z nadkwaśnością żołądka, co może zaostrzać istniejące schorzenia przewodu pokarmowego. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, choć zwykle łagodne, mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami współistniejącymi.
alergia wziewna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, atopia, biegunka, borówka brusznica, choroba wrzodowa, dolegliwość żołądkowa, farmakovigilance, nadkwaśność, nieżyt nosa, nudności, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, schorzenie dermatologiczne, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie żołądka, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bufomix Easyhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Bufomix Easyhaler to preparat zawierający budezonid (kortykosteroid) oraz formoterol (długo działający β2-mimetyk), stosowany w terapii chorób układu oddechowego. Działania niepożądane wynikają z farmakologicznego działania obu substancji, jednak ich jednoczesne podawanie nie zwiększa częstości występowania efektów ubocznych w porównaniu do monoterapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to drżenie i kołatanie serca, typowe dla β2-mimetyków, zwykle łagodne i przemijające. Inne działania niepożądane obejmują drożdżycę jamy ustnej (często), reakcje nadwrażliwości (rzadko), hipokaliemię (rzadko), hiperglikemię (bardzo rzadko), zaburzenia psychiczne takie jak agresja i niepokój (niezbyt często), bóle głowy i zawroty głowy, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i mięśniowo-szkieletowego. Drożdżycę można minimalizować poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji, a w przypadku jej wystąpienia stosować miejscowe leczenie przeciwgrzybicze bez przerywania terapii.
beta2-mimetyk, ból głowy, budezonid, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz, częstoskurcz nadkomorowy, drożdżyca jamy ustnej, drżenie, dusznica bolesna, działanie niepożądane, formoterol, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nieostre widzenie, objaw cushingoidalny, obrzęk naczynioruchowy, palpitacja, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, supresja nadnerczy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie snu, zespół Cushinga, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon substancji czynnych
Temsirolimus – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Temsirolimus, stosowany w leczeniu nowotworów, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zależność częstości i nasilenia działań niepożądanych od dawki. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży z powodu braku danych bezpieczeństwa. U pacjentów ≥65 lat obserwuje się zwiększone ryzyko obrzęków, biegunki, zapalenia płuc, a także innych objawów takich jak wysięk opłucnowy, leukopenia czy depresja. Lek metabolizowany jest głównie w wątrobie, co wymaga monitorowania AspAT i bilirubiny, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby; u chorych z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina >3x GGN) zalecana dawka to 10 mg i.v. raz w tygodniu. Temsirolimus może powodować małopłytkowość i neutropenię stopnia 3./4., co zwiększa ryzyko krwawień i gorączki neutropenicznej, dlatego konieczna jest regularna kontrola morfologii krwi. Ponadto, leczenie wiąże się z ryzykiem hiperglikemii (26% w raku nerkowokomórkowym, 11% w chłoniaku z komórek płaszcza), hiperlipidemii (27% i 9,3%), śródmiąższowego zapalenia płuc, a także reakcji nadwrażliwości podczas wlewu, które mogą być zagrażające życiu.
alergiczne zapalenie naczyń, antagonista receptora H1, antagonista receptora H2, bloker kanału wapniowego, chłoniak z komórek płaszcza, cukrzyca, duszność, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperlipidemia, immunosupresja, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, krwawienie śródczaszkowe, lek antyhistaminowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, rak nerkowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, temsirolimus, wysięk opłucnowy, zaburzenia czynności wątroby, zaćma, zapalenie płuc Pneumocystis jiroveci, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cinacalcet Aurovitas 90 mg
Przy przepisywaniu leku Cinacalcet Aurovitas (dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg) należy bezwzględnie wykluczyć przeciwwskazania takie jak nadwrażliwość na cynakalcet lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (odpowiednio 2,92 mg, 5,84 mg i 8,77 mg w poszczególnych dawkach). Hipokalcemia stanowi kluczowe przeciwwskazanie ze względu na mechanizm działania leku jako kalcymimetyku, który obniża poziom parathormonu i może pogłębiać niedobór wapnia, prowadząc do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest oznaczenie stężenia wapnia w surowicy. Ponadto, u pacjentów z niewydolnością wątroby, zaburzeniami przewodnictwa sercowego (zwłaszcza wydłużonym odstępem QT) oraz historią drgawek, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania parametrów klinicznych, w tym EKG i poziomu wapnia.
arytmia, cynakalcet, drgawki, farmakokinetyka leku, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipokalcemia, kalcymimetyk, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, parathormon, poziom wapnia, próg drgawkowy, reakcja anafilaktyczna, tężyczka, wydłużony odstęp QT, wywiad w kierunku drgawek, zaburzenia przewodnictwa sercowego, zaburzenia rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tezeo 80 mg
Telmisartan, stosowany w dawkach 40 mg i 80 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do placebo pod względem częstości działań niepożądanych (41,4% vs 43,9%) u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz w prewencji incydentów sercowo-naczyniowych. Nie zaobserwowano zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku ani rasy. Ciężkie działania niepożądane obejmują rzadko występujące reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (częstość od ≥ 1/10 000 do < 1/1000) oraz ostrą niewydolność nerek, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W badaniu PRoFESS odnotowano zwiększoną częstość posocznicy w grupie telmisartanu, co stanowi poważne powikłanie zagrażające życiu.
badanie PRoFESS, bradykardia, eozynofilia, farmakovigilance, hiperkaliemia, hipoglikemia, incydent sercowo-naczyniowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nieżyt żołądka, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie pęcherza, zapalenie ścięgien, zapalenie zatok, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pram 20 mg
Cytalopram, składnik leku PRAM, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, najczęściej pojawiających się w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Działania te wykazują zależność od dawki i obejmują m.in. nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunkę, nudności oraz uczucie zmęczenia. Wśród poważniejszych, choć rzadkich działań niepożądanych odnotowano trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, hiponatremię, hipokaliemię, napady lęku, myśli i zachowania samobójcze, a także wydłużenie odstępu QT i groźne arytmie komorowe, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka. Występują również objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenie, splątanie, poty, ból głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia, które wymagają stopniowego zmniejszania dawki leku.
akatyzja, bradykardia, bruksizm, cytalopram, depersonalizacja, hiperhidroza, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kserostomia, mlekotok, mydriaza, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, reakcja anafilaktyczna, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złamania kości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Berinert 2000 2000 j.m.
Produkt leczniczy Berinert, zawierający ludzki inhibitor C1-esterazy (C1-INH) pochodzący z ludzkiego osocza, stosowany podskórnie, posiada jedno bezwzględne przeciwwskazanie – nadwrażliwość na składniki leku, w tym reakcje anafilaktyczne na C1-INH lub substancje pomocnicze. Przeciwwskazanie dotyczy wyłącznie reakcji zagrażających życiu, co klinicznie odróżnia je od łagodniejszych nadwrażliwości, które niekoniecznie wykluczają dalsze stosowanie leku. W trakcie kwalifikacji do terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na produkty zawierające C1-INH oraz substancje pomocnicze, w tym istotną zawartość sodu do 486 mg (około 21 mmol) na 100 ml roztworu, co ma znaczenie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego wymagających ograniczenia sodu.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej – Działania niepożądane
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej, stosowany m.in. w syropie Flegatussin (w połączeniu z kwiatem dziewanny i bromoheksyną), charakteryzuje się ogólnie dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane. Do najczęstszych należą objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha oraz biegunka, z nieznaną częstością występowania. U pacjentów z chorobą wrzodową żołądka preparaty te mogą nasilać objawy podstawowej choroby. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się reakcje nadwrażliwości, a bardzo rzadko (≤1/10 000) objawy neurologiczne, takie jak bóle i zawroty głowy. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy oraz świąd, występują z nieznaną częstością i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bromoheksyna, choroba wrzodowa żołądka, działanie niepożądane, Flegatussin, kwiat dziewanny, leczenie objawowe, monitoring bezpieczeństwa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, świąd, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z babki lancetowatej, wymioty, wysypka, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona