wole endemiczne

Wole endemiczne to patologiczne powiększenie tarczycy charakterystyczne dla regionów geograficznych o niedoborze jodu. Schorzenie to jest konsekwencją adaptacji gruczołu do długotrwałego deficytu tego pierwiastka w diecie, co prowadzi do niedostatecznej produkcji hormonów tarczycy.

Głównym czynnikiem etiologicznym jest niedostateczna podaż jodu w diecie, często związana z położeniem geograficznym (tereny oddalone od mórz, obszary górskie). Objawy kliniczne wola endemicznego obejmują widoczne powiększenie szyi, które może prowadzić do problemów z przełykaniem i oddychaniem, a w dłuższej perspektywie do niedoczynności tarczycy i kretynizmu u dzieci urodzonych przez matki z niedoborem jodu.

Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne, oznaczanie stężenia hormonów tarczycy i TSH oraz ocenę ultrasonograficzną wielkości i struktury gruczołu. Podstawę leczenia stanowi suplementacja jodu, najczęściej w formie jodowanej soli kuchennej, co stanowi skuteczną metodę profilaktyki na poziomie populacyjnym. W zaawansowanych przypadkach może być konieczne zastosowanie hormonów tarczycy lub interwencji chirurgicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Jodid 200 200 mcg jodu

Jodid 200 to preparat zawierający 200 μg jodu w postaci jodku potasu, należący do grupy leków stosowanych w chorobach tarczycy (kod ATC: H03CA01). Jod jest niezbędny do syntezy hormonów tarczycy (T3 i T4) oraz prawidłowego funkcjonowania gruczołu. Zalecane dzienne spożycie jodu przez WHO wynosi 150-300 μg, a niedobory prowadzą do wola endemicznego i zaburzeń rozwojowych, takich jak wrodzone matołectwo. Jodid 200 jest wskazany do zapobiegania i leczenia niedoborów jodu, co skutkuje normalizacją rozmiarów tarczycy, prawidłowym stosunkiem T3/T4 oraz utrzymaniem fizjologicznego poziomu TSH.
choroba autoimmunologiczna, efekt Wolffa-Chaikoffa, gruczoł tarczowy, hormon tyreotropowy, hormony tarczycy, jodek potasu, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, peroksydaza jodkowa, synteza hormonów tarczycy, trójjodotyronina, tyreoglobulina, tyroksyna, wole endemiczne, wole z niedoboru jodu
Leksykon substancji czynnych
Jod – Działania niepożądane

Jod, jako pierwiastek niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, jest stosowany w medycynie zarówno diagnostycznie, jak i terapeutycznie. Jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które zależą od drogi podania, dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęściej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje alergiczne skórne (zapalenie skóry, świąd, trądzik jodowy, martwica skóry) oraz objawy ze strony układu oddechowego i krążenia, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego. Zarówno niedobór, jak i nadmiar jodu mogą powodować zaburzenia czynności tarczycy, w tym nadczynność (szczególnie u pacjentów z wolem endemicznym) oraz niedoczynność, zwłaszcza po procedurach diagnostycznych takich jak histerosalpingografia. U noworodków i niemowląt stosowanie preparatów jodowych, np. Płynu Lugola, może skutkować niedoczynnością tarczycy, kwasicą metaboliczną i neutropenią.
biloma, chemoembolizacja przeztętnicza, czynność tarczycy, encefalopatia wątrobowa, hiperazotemia, hiperglikemia, histerosalpingografia, jod, kwasica metaboliczna, limfografia, martwica skóry, mikrozator tłuszczowy, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, niezakaźne zapalenie płuc, obrzęk płuc, preparat diagnostyczny, przetoka chłonno-żylna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropień wątroby, środek kontrastowy, trądzik jodowy, tyreotoksykoza, wodobrzusze, wole endemiczne, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapalenie jajowodów, zapalenie otrzewnej miednicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zatorowość mózgowa, zatorowość płucna, zawał wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół poembolizacyjny
Leksykon chorób i schorzeń
Wola – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Wola (goitre) to patologiczne powiększenie gruczołu tarczowego, które może obejmować cały narząd lub jego fragmenty w postaci guzków. Może występować przy eutyreozie, nadczynności lub niedoczynności tarczycy, manifestując się objawami uciskowymi takimi jak dysfagia, duszność, chrypka oraz objawami hormonalnymi (np. tachykardia, zmęczenie). Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, ocenie funkcji tarczycy oraz obrazowaniu. Opieka pielęgniarska koncentruje się na monitorowaniu drożności dróg oddechowych (częstość oddechów, saturacja), kontroli bólu (np. ocena VAS, podawanie leków przeciwbólowych), wsparciu psychologicznym oraz edukacji pacjenta w zakresie przyjmowania leków (np. lewotyroksyna na czczo, 30-60 minut przed posiłkiem), diety (zalecana dzienna dawka jodu 150 µg) i samokontroli. W przypadku leczenia chirurgicznego (tyreoidektomia) istotne jest monitorowanie powikłań, takich jak hipokalcemia i uszkodzenie nerwu krtaniowego.
beta-bloker, duszność, dysfagia, dysfunkcja tarczycy, eutyreoza, goitrogen, gruczoł tarczowy, guzek tarczycy, hipokalcemia, jod radioaktywny, karbimazol, lewotyroksyna, pozycja Fowlera, propranolol, propylotiouracyl, przełom tarczycowy, sinica, stridor, tachykardia, tionamidy, tyreoidektomia, ultrasonografia tarczycy, uszkodzenie nerwu krtaniowego, wole, wole endemiczne, wole toksyczne
Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Wole to powiększenie gruczołu tarczowego, które może mieć charakter rozlany lub guzkowy i wiązać się z eutyroidyzmem, niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy. Etiologia wola obejmuje niedobór jodu, choroby autoimmunologiczne (np. choroba Hashimoto, Gravesa-Basedowa), guzki tarczycy, zapalenia oraz nowotwory. Objawy kliniczne zależą od rozmiaru i przyczyny wola i mogą obejmować widoczne zgrubienie szyi, dysfagię, duszność, chrypkę oraz objawy zaburzeń hormonalnych, takie jak tachykardia, utrata masy ciała w nadczynności lub zmęczenie i przyrost masy ciała w niedoczynności. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, oznaczeniu hormonów tarczycy i przeciwciał, ultrasonografii, biopsji cienkoigłowej oraz scyntygrafii z radioaktywnym jodem.
biopsja cienkoigłowa, chłoniak, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, dysfagia, eutyreoza, goitrogen, guzek tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, porażenie strun głosowych, powiększenie tarczycy, poziom TSH, przełom tarczycowy, radiojod, scyntygrafia tarczycy, terapia zastępcza hormonami tarczycy, tyreoidektomia, wole, wole endemiczne, wole toksyczne, zapalenie tarczycy
Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Epidemiologia

Wole, definiowane jako powiększenie gruczołu tarczowego, jest globalnym problemem zdrowotnym, dotykającym około 10 milionów osób, z niedoborem jodu jako główną przyczyną dotyczącą około 2,2 miliarda ludzi. Częstość występowania wola koreluje ze stopniem niedoboru jodu: przy łagodnym niedoborze wynosi 5-20%, umiarkowanym 20-30%, a ciężkim przekracza 30%, sięgając nawet 80% w niektórych regionach. W populacjach z prawidłową podażą jodu częstość klinicznie wyczuwalnego wola jest poniżej 4%. Epidemiologia wykazuje wyraźne różnice płciowe (stosunek kobiet do mężczyzn 4:1) oraz wiekowe, z wyższą częstością u kobiet i zmniejszaniem się częstości wola z wiekiem, w przeciwieństwie do guzków tarczycy, których częstość rośnie z wiekiem. Wole toksyczne guzkowe najczęściej występuje u osób powyżej 50 roku życia, stanowiąc 15-30% przypadków nadczynności tarczycy w USA, z rozpowszechnieniem 100/100 000 populacji i roczną zapadalnością 4,8/100 000. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu TSH, ultrasonografii, biopsji cienkoigłowej oraz ocenie stężenia jodu w moczu jako markera spożycia jodu na poziomie populacji.
autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, guzek tarczycy, insulinooporność, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, rak tarczycy, stężenie jodu w moczu, suplementacja jodu, toksyczny gruczolak, tyreotoksykoza, ultrasonografia wysokiej rozdzielczości, wole endemiczne, wole guzkowe, wole rozlane, wole toksyczne, wole toksyczne wieloguzkowe, wole wieloguzkowe, zespół metaboliczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) (10 mg + 20 mg)/g

Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn Lugola) o stężeniu (10 mg jodu + 20 mg gliceryny)/g stosowany miejscowo może wywoływać szereg działań niepożądanych, szczególnie u osób z nadwrażliwością na jod. Objawy miejscowe obejmują podrażnienie błony śluzowej jamy nosowo-gardłowej, zapalenie skóry z pęcherzykami, świądem i wrzodziejącymi nadżerkami. W cięższych przypadkach mogą wystąpić reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, wysypka, obrzęk węzłów chłonnych, a nawet wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia. Długotrwałe stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem rozwoju nadczynności tarczycy, trądziku jodowego oraz alergii miejscowej i uogólnionej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolem endemicznym, u których duże dawki jodu mogą indukować tyreotoksykozę.
dermatoza, kwasica metaboliczna, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jod, neutropenia, niedoczynność tarczycy, obrzęk węzłów chłonnych, płyn lugola, podrażnienie błony śluzowej, reakcja ogólnoustrojowa, równowaga kwasowo-zasadowa, tachykardia, trądzik jodowy, tyreotoksykoza, wole endemiczne, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie endokrynologiczne, zapalenie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Jodid 200 200 mcg jodu

Preparat Jodid 200 zawiera 200 mikrogramów jodu w postaci jodku potasu i jest wskazany przede wszystkim do profilaktyki i leczenia niedoboru jodu, zwłaszcza w regionach endemicznego wola. Szczególną grupą docelową są kobiety w ciąży i karmiące piersią, u których zapotrzebowanie na jod jest zwiększone, a jego niedobór może prowadzić do poważnych konsekwencji rozwojowych. Preparat jest również stosowany w zapobieganiu nawrotom wola po zakończeniu terapii hormonami tarczycy oraz po chirurgicznym usunięciu wola niedoborowego, co zapobiega ponownemu powiększeniu tarczycy w pozostawionym miąższu gruczołu. Wskazaniem do stosowania jest także leczenie wola niedoborowego u noworodków, dzieci i młodzieży, gdzie suplementacja jodem ma zarówno charakter profilaktyczny, jak i terapeutyczny.
ciąża, gospodarka hormonalna, gruczoł tarczowy, hormony tarczycy, jodek potasu, karmienie piersią, niedobór jodu, nietolerancja laktozy, preparat hormonalny, profilaktyka wtórna, tyroksyna, usunięcie wola, wole endemiczne, wole nawrotowe
Leksykon substancji czynnych
Jodek potasu – Właściwości farmakodynamiczne

Jodek potasu jest kluczowym związkiem stosowanym w medycynie zarówno jako środek profilaktyczny, jak i terapeutyczny. W dawce 65 mg (zawierającej 50 mg jodu) wykazuje działanie ochronne przed promieniowaniem jonizującym, blokując wychwyt radioaktywnego jodu przez tarczycę, co jest szczególnie istotne podczas katastrof jądrowych. Optymalna dawka profilaktyczna wynosi 130 mg (2 tabletki po 65 mg), a skuteczność ochrony zależy od czasu podania – maksymalna efektywność (ponad 85% wysycenia tarczycy) uzyskiwana jest przy podaniu w ciągu godziny od ekspozycji, natomiast po 6 godzinach ochrona jest już nieistotna. Jodek potasu w dawkach 100-200 mikrogramów jest niezbędny do prawidłowej syntezy hormonów tarczycy (T3, T4) i utrzymania homeostazy tego gruczołu, zapobiegając wolu i niedoborom jodu, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych, zwłaszcza u płodów, noworodków i dzieci. Dawki powyżej 1 mg/dobę wywołują efekt Wolffa-Chaikoffa, hamując organifikację jodu i mogąc prowadzić do niedoczynności tarczycy.
antidotum, biosynteza hormonów tarczycy, choroba autoimmunologiczna, działanie antyseptyczne, efekt Wolffa-Chaikoffa, gruczoł tarczowy, jodek potasu, katastrofa jądrowa, kretynizm wrodzony, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, peroksydaza jodkowa, płyn lugola, promieniowanie jonizujące, radioaktywny jod, rak tarczycy, tarczyca, trójjodotyronina, tyroksyna, wole endemiczne, wole z niedoboru jodu, wychwyt jodu, zaćma starcza
Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Zapobieganie i profilaktyka

Wole, definiowane jako powiększenie gruczołu tarczowego, jest powszechnym zaburzeniem endokrynologicznym, którego najczęstszą przyczyną jest niedobór jodu – mikroelementu niezbędnego do syntezy hormonów tarczycy. Epidemiologicznie, częstość występowania wola w USA wynosi około 37%, a w regionach z niedoborem jodu globalnie sięga 15,8%. Profilaktyka opiera się głównie na jodowaniu soli kuchennej w stężeniu 20-40 mg/kg, co znacząco redukuje częstość wola endemicznego. Zalecane dzienne spożycie jodu różni się w zależności od grupy pacjentów: 150 μg dla dorosłych, 230 μg dla kobiet w ciąży oraz 260 μg dla kobiet karmiących piersią. Suplementacja jodu powinna być prowadzona pod kontrolą lekarską, zwłaszcza u osób z chorobami tarczycy, aby uniknąć ryzyka indukowanej jodem nadczynności tarczycy (IIH). W diagnostyce i monitorowaniu niedoboru jodu stosuje się oznaczenie stężenia jodu w moczu (UIC), które jest czułym markerem spożycia jodu na poziomie populacji.
autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, choroba Gravesa-Basedowa, choroba tarczycy, dysfagia, funkcja tarczycy, goitrogen, gruczoł tarczowy, hormon tyreotropowy, jodowanie soli, karmienie piersią, kobieta w ciąży, lewotyroksyna, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość z niedoboru żelaza, stężenie jodu w moczu, substancja wolotwórcza, synteza hormonów tarczycy, tyreoidektomia, wole, wole endemiczne, wole guzkowe toksyczne, wole nurkujące, wole proste, wole wieloguzkowe, wrodzona niedoczynność tarczycy, zapalenie tarczycy Hashimoto
Leksykon substancji czynnych
Jodek potasu – Działania niepożądane

Jodek potasu, stosowany w profilaktyce i terapii schorzeń tarczycy oraz w sytuacjach awaryjnych związanych z ekspozycją na promieniotwórczy jod, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk ślinianek, ból głowy, skurcz oskrzeli oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, mogą występować z częstością od rzadkiej (≥1/10 000 do <1/1 000) do nieznanej. Zaburzenia funkcji tarczycy obejmują autoimmunologiczne choroby (Gravesa-Basedowa, Hashimoto), toksyczne wole guzkowe, przejściową nadczynność (szczególnie przy dawkach >150 μg/dobę) oraz niedoczynność tarczycy. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń psychicznych (depresja, nerwowość, impotencja, bezsenność) z częstością rzadką (≥1/10 000 do <1/1 000). Ponadto obserwuje się reakcje skórne, takie jak trądzik jodowy i wysypki, a u noworodków i niemowląt stosowanie miejscowe może skutkować kwasicą metaboliczną, neutropenią i niedoczynnością tarczycy.
błona śluzowa jamy nosowo-gardłowej, choroba autoimmunologiczna tarczycy, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, jod promieniotwórczy, jodek potasu, krople do oczu, kwasica metaboliczna, metabolizm tarczycy, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność krążenia, obrzęk ślinianek, obrzęk śluzowaty, obrzęk węzłów chłonnych, peroksydaza tarczycy, płyn lugola, przeciwciała TPO, reakcja nadwrażliwości, schorzenie endokrynologiczne, skurcz oskrzeli, substancja czynna, toksyczne wole guzkowe, trądzik jodowy, tyreotoksykoza indukowana jodem, wole endemiczne, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry, zapalenie ślinianek, zapalenie tarczycy
Leksykon chorób i schorzeń
Wola – Zapobieganie i profilaktyka

Wole (goitre) jest najczęściej spowodowane niedoborem jodu, co stanowi główną przyczynę jego powstawania na świecie. Profilaktyka opiera się przede wszystkim na zapewnieniu odpowiedniej podaży jodu, głównie poprzez jodowanie soli kuchennej (30 mg/kg), co skutecznie redukuje częstość występowania wola i powiązanych zaburzeń (IDD). Dzienne zapotrzebowanie na jod wynosi 200 µg dla osób 13-50 lat, 230 µg dla kobiet w ciąży i 260 µg dla karmiących piersią, a suplementacja 150 µg dziennie jest zalecana dla kobiet w ciąży, karmiących i planujących ciążę. Naturalne źródła jodu to owoce morza, nabiał i jaja. Monitorowanie stężenia jodu w moczu (UIC) jest kluczowe dla oceny podaży jodu na poziomie populacji. W krajach takich jak Włochy, Austria czy USA, wprowadzenie jodowania soli doprowadziło do znaczącego spadku częstości wola, co potwierdza skuteczność tej strategii.
choroba Gravesa, choroba Hashimoto, dysfunkcja tarczycy, funkcja tarczycy, goitrogen, gruczoł tarczowy, hormon tyreotropowy, jodowana sól, jodowanie soli, jodowy środek kontrastowy, lewotyroksyna, metimazol, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej, przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, subkliniczna nadczynność tarczycy, wole, wole endemiczne, wole guzkowe, wole wrodzone, wrodzona niedoczynność tarczycy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Jodid 100 100 mcg jodu

Jodek potasu, klasyfikowany pod kodem ATC H03CA01, jest kluczowym preparatem stosowanym w profilaktyce i terapii niedoborów jodu, niezbędnego do syntezy hormonów tarczycy (T3 i T4). Dzienne zapotrzebowanie na jod u dorosłych wynosi 150-300 µg, a jego niedobór może prowadzić do wola endemicznego oraz kretynizmu wrodzonego. Mechanizm działania polega na wychwycie jonów jodkowych przez komórki pęcherzyków tarczycowych, ich utlenianiu przez peroksydazę jodkową z udziałem H₂O₂ oraz ujodowaniu reszt tyrozynowych tyreoglobuliny, co umożliwia syntezę hormonów tarczycy. Preparaty Jodid 100 i Jodid 200 dostarczają odpowiednio 100 i 200 µg jodu w formie jodku potasu, co pozwala na skuteczną suplementację w przypadkach niedostatecznej podaży tego pierwiastka w diecie.
choroba autoimmunologiczna, choroba tarczycy, efekt Wolffa-Chaikoffa, hormon tyreotropowy, jodek potasu, kretynizm wrodzony, laktoza jednowodna, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, nietolerancja cukrów, peroksydaza jodkowa, synteza hormonów tarczycy, trójjodotyronina, tyreoglobulina, tyroksyna, wole endemiczne
Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Etiologia i przyczyny

Wole (goiter) to powiększenie tarczycy, które może występować przy nadczynności, niedoczynności lub eutyreozie. Najczęstszą przyczyną globalną jest niedobór jodu, prowadzący do obniżenia poziomu hormonów tarczycowych i kompensacyjnego wzrostu TSH, co stymuluje proliferację komórek tarczycy. Zalecane dzienne spożycie jodu wynosi 90-150 µg/dzień u dzieci i dorosłych, 250 µg/dzień w ciąży oraz dodatkowo 50 µg/dzień u kobiet karmiących. W krajach z jodowaną solą dominują autoimmunologiczne przyczyny wola, takie jak choroba Hashimoto (niedoczynność, podwyższone TSH) i choroba Gravesa (nadczynność, obniżone TSH, obecność TSI). Wole guzkowe i wieloguzkowe są powszechne, a nieaktywne guzki mogą przejść w autonomiczne, prowadząc do podklinicznej lub jawnej nadczynności. Rak tarczycy, zwłaszcza mikrokarcynoma brodawkowata, stanowi około 5% przyczyn wola guzkowego.
autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, choroba Gravesa, choroba Hashimoto, ciche zapalenie tarczycy, eutyreoza, gonadotropina kosmówkowa, guzki tarczycy, hashitoksykoza, hormon tyreotropowy, immunoglobulina stymulująca tarczycę, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, podostre zapalenie tarczycy, podostre ziarniniakowe zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, powiększenie tarczycy, rak brodawkowaty, rak tarczycy, receptor TSH, symporter sodowo-jodkowy, toksyczny gruczolak, tyreoglobulina, wole, wole endemiczne, wole guzkowe, wole koloidowe, wole nietoksyczne, wole rozlane, wole toksyczne, wole wieloguzkowe, wole wrodzone, zapalenie tarczycy
Leksykon chorób i schorzeń
Wola – Diagnostyka i diagnoza

Wola to powiększenie gruczołu tarczowego, wykrywane najczęściej podczas badania fizykalnego, które może manifestować się jako wole rozlane, pojedynczy guzek lub wole wieloguzkowe. Diagnostyka obejmuje ocenę funkcji tarczycy poprzez oznaczenie poziomu TSH, fT4 i fT3 oraz badania przeciwciał tarczycowych (np. anty-TPO, anty-TG) w celu identyfikacji autoimmunologicznych przyczyn, takich jak choroba Gravesa-Basedowa czy zapalenie Hashimoto. Ultrasonografia tarczycy jest podstawowym badaniem obrazowym, umożliwiającym ocenę wielkości, liczby i charakteru guzków (echogeniczność, zwapnienia, unaczynienie), a także kwalifikację do biopsji cienkoigłowej (BAC). Scyntygrafia jest wskazana u pacjentów z obniżonym TSH w celu oceny funkcji guzków (gorące vs zimne), natomiast TK lub MRI stosuje się przy podejrzeniu wola zamostkowego lub ucisku na struktury szyi i klatki piersiowej.
badanie cytologiczne, badanie molekularne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Plummera, dysfagia, eutyreoza, guzek tarczycy, hipertyreoza, hipotyreoza, kalcytonina, niedobór jodu, odczyn Biernackiego, powiększenie tarczycy, przeciwciała anty-Tg, przeciwciała anty-TPO, przeciwciała przeciwko receptorowi TSH, przeciwciała tarczycowe, rak brodawkowaty tarczycy, rak rdzeniasty tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia tarczycy, system Bethesda, tomografia komputerowa, trijodotyronina, tyreoglobulina, tyreotropina, ultrasonografia tarczycy, wole, wole endemiczne, wole wieloguzkowe, wole zamostkowe, wolna tyroksyna, zapalenie tarczycy Hashimoto
Leksykon chorób i schorzeń
Wola – Etiologia i przyczyny

Wola (goitre) to powiększenie gruczołu tarczowego, które może występować w formie wola guzkowego lub rozlanego, z eutyreozą, hipertyreozą lub hipotyreozą. Najczęstszą przyczyną globalną jest niedobór jodu, prowadzący do wzrostu TSH i adaptacyjnego rozrostu tarczycy (wole endemiczne). W krajach rozwiniętych dominują choroby autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto (przewlekłe zapalenie tarczycy z hipotyreozą i podwyższonym TSH) oraz choroba Gravesa-Basedowa (nadczynność tarczycy z obecnością immunoglobulin stymulujących tarczycę – TSI i obniżonym TSH). Wole guzkowe, zarówno jedno- jak i wieloguzkowe, może być związane z czynnikami genetycznymi, środowiskowymi i dietetycznymi, a niektóre guzki mogą autonomicznie produkować hormony, prowadząc do toksycznego wola guzkowego. Rak tarczycy stanowi około 5% guzków i wymaga uwagi ze względu na czynniki ryzyka, takie jak wiek, płeć, wywiad rodzinny i ekspozycja na promieniowanie.
amyloidoza, choroba autoimmunologiczna, choroba de Quervaina, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, eutyreoza, goitrogen, gonadotropina kosmówkowa, gruczoł tarczowy, guz tarczycy, hipertyreoza, hipotyreoza, hormon tyreotropowy, immunoglobulina stymulująca tarczycę, niedobór jodu, peroksydaza tarczycowa, podostre zapalenie tarczycy, radioaktywny jod, rak tarczycy, receptor TSH, sarkoidoza, substancja wolotwórcza, symporter sodowo-jodkowy, toksyczne wole guzkowe, tyreoglobulina, tyreoiditis, wole, wole endemiczne, wole guzkowe, wole rozlane, wole toksyczne wieloguzkowe, wole wieloguzkowe, zapalenie tarczycy