biosynteza hormonów tarczycy
Biosynteza hormonów tarczycy to złożony proces biochemiczny zachodzący w komórkach pęcherzykowych tarczycy. Rozpoczyna się od aktywnego transportu jodu z krwi do wnętrza tyreocytów przez symporter sodowo-jodowy (NIS). Następnie jod ulega utlenieniu przez peroksydazę tarczycową (TPO) i zostaje włączony do reszt tyrozynowych tyreoglobuliny – białka magazynującego hormony tarczycy.
W procesie jodowania tyreoglobuliny powstają najpierw monojodotyrozyna (MIT) i dijodotyrozyna (DIT), które następnie ulegają sprzęganiu. Połączenie dwóch cząsteczek DIT prowadzi do utworzenia tetrajodotyroniny (T4, tyroksyny), natomiast połączenie MIT i DIT daje trójjodotyroninę (T3). T4 jest hormonem prohormonu, który w tkankach obwodowych ulega dejodynacji do bardziej aktywnej formy T3.
Kluczowymi enzymami w biosyntezie hormonów tarczycy są: peroksydaza tarczycowa (TPO), dejodynazy (D1, D2, D3) oraz symporter sodowo-jodowy (NIS). Zaburzenia w funkcjonowaniu tych enzymów lub niedobór jodu mogą prowadzić do niedoczynności tarczycy. Biosynteza hormonów tarczycy jest regulowana przez oś podwzgórze-przysadka-tarczyca, głównie za pośrednictwem tyreotropiny (TSH).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Jodek sodu, Na 131 I Polatom do terapii 37 MBq- 5500 MBq
Jod promieniotwórczy (¹³¹I) charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i rozpada się do stabilnego ksenonu-131, emitując promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. Po doustnym podaniu jodku [¹³¹I] sodu następuje szybkie i efektywne wchłanianie (90% dawki w ciągu 60 minut) w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Po absorpcji jodki dystrybuują się w przedziale pozatarczycowym, skąd są aktywnie transportowane do tarczycy oraz eliminowane głównie przez nerki. Wychwyt jodu radioaktywnego przez tarczycę wynosi około 2% krążącej puli na godzinę, a w gruczole jodek jest utleniany i inkorporowany do tyreoglobuliny, co jest kluczowe dla biosyntezy hormonów tarczycy.
biosynteza hormonów tarczycy, dystrybucja leku, efektywny okres półtrwania, górny odcinek przewodu pokarmowego, gruczoł tarczowy, jodek sodu Na131I, łożysko, okres półtrwania, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, przedział pozatarczycowy, ślinianki, śluzówka żołądka, sploty naczyniowe mózgu, transport błonowy, wychwyt tarczycowy, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem - Leksykon substancji czynnych
Jodek potasu – Właściwości farmakodynamiczne
Jodek potasu jest kluczowym związkiem stosowanym w medycynie zarówno jako środek profilaktyczny, jak i terapeutyczny. W dawce 65 mg (zawierającej 50 mg jodu) wykazuje działanie ochronne przed promieniowaniem jonizującym, blokując wychwyt radioaktywnego jodu przez tarczycę, co jest szczególnie istotne podczas katastrof jądrowych. Optymalna dawka profilaktyczna wynosi 130 mg (2 tabletki po 65 mg), a skuteczność ochrony zależy od czasu podania – maksymalna efektywność (ponad 85% wysycenia tarczycy) uzyskiwana jest przy podaniu w ciągu godziny od ekspozycji, natomiast po 6 godzinach ochrona jest już nieistotna. Jodek potasu w dawkach 100-200 mikrogramów jest niezbędny do prawidłowej syntezy hormonów tarczycy (T3, T4) i utrzymania homeostazy tego gruczołu, zapobiegając wolu i niedoborom jodu, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych, zwłaszcza u płodów, noworodków i dzieci. Dawki powyżej 1 mg/dobę wywołują efekt Wolffa-Chaikoffa, hamując organifikację jodu i mogąc prowadzić do niedoczynności tarczycy.
antidotum, biosynteza hormonów tarczycy, choroba autoimmunologiczna, działanie antyseptyczne, efekt Wolffa-Chaikoffa, gruczoł tarczowy, jodek potasu, katastrofa jądrowa, kretynizm wrodzony, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, peroksydaza jodkowa, płyn lugola, promieniowanie jonizujące, radioaktywny jod, rak tarczycy, tarczyca, trójjodotyronina, tyroksyna, wole endemiczne, wole z niedoboru jodu, wychwyt jodu, zaćma starcza