Właściwości farmakokinetyczne
Jodek sodu, Na 131 I Polatom do terapii 37 MBq- 5500 MBq

Jod promieniotwórczy (¹³¹I) charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i rozpada się do stabilnego ksenonu-131, emitując promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. Po doustnym podaniu jodku [¹³¹I] sodu następuje szybkie i efektywne wchłanianie (90% dawki w ciągu 60 minut) w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Po absorpcji jodki dystrybuują się w przedziale pozatarczycowym, skąd są aktywnie transportowane do tarczycy oraz eliminowane głównie przez nerki. Wychwyt jodu radioaktywnego przez tarczycę wynosi około 2% krążącej puli na godzinę, a w gruczole jodek jest utleniany i inkorporowany do tyreoglobuliny, co jest kluczowe dla biosyntezy hormonów tarczycy.

Właściwości farmakokinetyczne jodku sodu [Na¹³¹I]

Właściwości farmakokinetyczne jodu promieniotwórczego (¹³¹I) są analogiczne do właściwości jodu stabilnego. Izotop ten charakteryzuje się okresem półtrwania wynoszącym 8,02 dnia i ulega rozpadowi do stabilnego ksenonu-131, emitując promieniowanie gamma (o energii 365 keV – 81,7%, 637 keV – 7,2%, 284 keV – 6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym jodku [¹³¹I] sodu następuje jego szybkie wchłanianie w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Proces ten charakteryzuje się wysoką efektywnością – 90% podanej dawki ulega absorpcji w ciągu pierwszych 60 minut od przyjęcia leku.2

Dystrybucja

Po przeniknięciu do krwiobiegu, jodki ulegają dystrybucji w przedziale pozatarczycowym. Z tego kompartmentu są następnie wychwytywane głównie przez tarczycę lub podlegają eliminacji przez nerki. Jon ¹³¹I⁻ jest transportowany do tarczycy w sposób aktywny, poprzez specyficzne mechanizmy transportu błonowego komórek gruczołu tarczowego.3

Mniejsze ilości jodku [¹³¹I] sodu są wychwytywane przez następujące struktury:4

  • Ślinianki
  • Śluzówka żołądka
  • Sploty naczyniowe mózgu
  • Łożysko (akumulacja)
  • Gruczoły mlekowe (z wydzielaniem do mleka u kobiet karmiących)

W warunkach fizjologicznych, wydajność wychwytu jodu radioaktywnego przez tarczycę wynosi około 2% krążącej puli radiojodu w ciągu jednej godziny.5

Metabolizm

W gruczole tarczowym zachodzi dalszy metabolizm jodku. Po wychwycie przez komórki tarczycy, jodek ulega utlenieniu do jodu, po czym zostaje inkorporowany do reszt tyrozylowych tyreoglobuliny. Ten proces stanowi kluczowy etap biosyntezy hormonów tarczycy.6

Eliminacja

Efektywny okres półtrwania jodu promieniotwórczego wykazuje zróżnicowanie w zależności od kompartmentu:7

Kompartment Efektywny okres półtrwania Frakcja aktywności
Osocze około 12 godzin
Tarczyca około 6 dni
Frakcja szybkiej eliminacji 0,4 dnia 40% aktywności
Frakcja wolnej eliminacji 8 dni 60% aktywności

Główną drogą eliminacji jodku [¹³¹I] sodu jest wydalanie nerkowe, stanowiące 37-75% podanej aktywności. Znacznie mniejszy udział w eliminacji ma wydalanie z kałem, odpowiadające za około 10% aktywności. Niewielkie ilości jodku [¹³¹I] sodu są również wydalane z potem.8

Zestawienie dróg eliminacji jodku [¹³¹I] sodu

  • Wydalanie nerkowe: 37-75% całkowitej aktywności
  • Wydalanie z kałem: około 10% całkowitej aktywności
  • Wydalanie z potem: niewielkie ilości
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl