dyzenteria
Dyzenteria, znana również jako czerwonka, to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego, wywołana najczęściej przez bakterie z rodzaju Shigella (czerwonka bakteryjna) lub pierwotniaka Entamoeba histolytica (czerwonka pełzakowa). Charakteryzuje się zapaleniem jelita grubego, prowadzącym do biegunki z domieszką śluzu i krwi, silnymi bólami brzucha, gorączką oraz objawami odwodnienia.
Zakażenie następuje drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej wody lub żywności oraz kontakt z zanieczyszczonymi przedmiotami. Choroba szerzy się szczególnie w warunkach niskiego poziomu higieny, w krajach rozwijających się, podczas katastrof naturalnych czy w skupiskach ludzi z ograniczonym dostępem do czystej wody.
Diagnostyka dyzenterii opiera się na badaniu klinicznym, badaniu mikrobiologicznym kału oraz testach serologicznych. Leczenie obejmuje odpowiednią antybiotykoterapię w przypadku czerwonki bakteryjnej lub leki przeciwpierwotniakowe przy czerwonce pełzakowej, a także intensywne nawadnianie i wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych.
Profilaktyka dyzenterii polega na przestrzeganiu zasad higieny osobistej, zapewnieniu dostępu do czystej wody pitnej, prawidłowym przechowywaniu i obróbce żywności oraz izolacji osób chorych. W niektórych przypadkach stosuje się też chemioprofilaktykę u osób z kontaktu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Objawy
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella charakteryzuje się krótkim okresem inkubacji wynoszącym 1-4 dni (zwykle 1-2 dni) i przebiega fazowo: początkowo wodnista biegunka, gorączka do 40°C, nudności i wymioty, następnie u 30-50% pacjentów rozwija się dyzenteria z krwistą biegunką zawierającą śluz i ropę, nasilonymi bólami brzucha oraz tenesmem. Przebieg kliniczny może trwać od 5-7 dni do 3-6 tygodni w cięższych przypadkach, a pełny powrót do prawidłowej funkcji jelitowej może zająć kilka miesięcy. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są dzieci poniżej 5 roku życia, osoby starsze oraz pacjenci z niedoborami odporności, u których mogą wystąpić powikłania takie jak odwodnienie, bakteriemia (śmiertelność do 20%), zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), toksyczne rozdęcie okrężnicy, powikłania neurologiczne oraz zespół Reitera. Nosicielstwo bezobjawowe może trwać do kilku tygodni, co ma istotne znaczenie epidemiologiczne.
anemia hemolityczna, bakterie shigella, bakteriemia, biegunka krwista, dyzenteria, encefalopatia, enterotoksyna, leczenie immunosupresyjne, małopłytkowość, niedrożność jelit, nosiciel bezobjawowy, odwodnienie, okres inkubacji, ostre uszkodzenie nerek, powikłania neurologiczne, reaktywne zapalenie stawów, shigella, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigellosis, tenesmus, toksyna shiga, toxic megacolon, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie spojówek, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Reitera - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka podróżnych – Objawy
Biegunka podróżnych, dotykająca 30-70% osób podróżujących do krajów o niższym standardzie sanitarnym, definiowana jest jako oddawanie ≥3 luźnych lub wodnistych stolców na dobę, często z towarzyszącymi objawami takimi jak skurcze brzucha, nudności, wymioty i gorączka. Okres inkubacji zależy od czynnika etiologicznego: bakterie (6-72 h), wirusy (6-24 h), pasożyty (1-3 tygodnie), toksyny (kilka godzin). Typowy czas trwania biegunki bakteryjnej wynosi 3-7 dni, wirusowej 2-3 dni, a pasożytniczej może trwać tygodnie lub miesiące. W większości przypadków choroba ma przebieg samoograniczający się, z około 50% pacjentów zdrowiejących w ciągu 48 godzin i średnim czasem trwania 4-5 dni. Cięższe postaci, zwłaszcza z gorączką ≥38°C, krwią w stolcu (dyzenteria) lub odwodnieniem, wymagają interwencji medycznej i często antybiotykoterapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy ryzyka: niemowlęta, osoby starsze, immunosupresyjne oraz z chorobami przewlekłymi.
amebioza, biegunka podróżnych, Clostridioides difficile, cyklosporioza, dyzenteria, Entamoeba histolytica, enteropatia, Giardia duodenalis, giardioza, krew w stolcu, kryptosporydioza, niedobór disacharydazy, odwodnienie, PI-IBS, poinfekcyjny zespół jelita drażliwego, przerost bakteryjny jelita cienkiego, przewlekła biegunka, SIBO, skurcz brzucha, wodnista biegunka, wodnisty stolec, zaburzenie wchłaniania, zakażenie pasożytnicze, zanik kosmków, zapalenie błony śluzowej, zapalenie żołądka i jelit, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Dyzenteria, zarówno amebowa, jak i bakteryjna, stanowi poważne wyzwanie kliniczne, zwłaszcza w krajach rozwijających się, gdzie rokowanie zależy od etiologii, szybkości wdrożenia leczenia, stanu immunologicznego pacjenta oraz dostępu do opieki medycznej. Przy prawidłowej terapii większość przypadków ustępuje w ciągu 10 dni, z pełnym powrotem do zdrowia w 2-4 tygodnie. Nieleczona choroba może prowadzić do poważnych powikłań, w tym śmierci, szczególnie u dzieci poniżej 5 roku życia, osób z niedożywieniem, odwodnieniem czy obniżoną odpornością. Modele kliniczne, takie jak CPM z AUC 0,84 (95% CI: 0,82-0,86) w badaniu GEMS, umożliwiają identyfikację pacjentów z wysokim ryzykiem zgonu, co pozwala na ukierunkowanie interwencji i efektywną alokację zasobów. W warunkach OIT biegunka występuje u 12,9% pacjentów i wiąże się z wydłużonym pobytem (średnio 14,8 vs 3,2 dni, p<0,001) oraz zwiększoną śmiertelnością (22,0% vs 8,7%, p<0,001).
amebiaza, badanie kohortowe, bakteriemia, biegunka krwotoczna, ciężkie niedożywienie, czułość testu, czynniki środowiskowe, dyzenteria, dyzenteria bakteryjna, etiologia infekcyjna, krwisty stolec, metoda PCR, model prognostyczny, nawodnienie, niedożywienie, oddział intensywnej terapii, odwodnienie, ostra biegunka, układ immunologiczny, wartość predykcyjna, współczynnik ryzyka, zachorowalność, zakażenie Shigella - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lopacut 2 mg
Loperamid w postaci chlorowodorku loperamidu (2 mg w tabletkach powlekanych, preparat Lopacut) jest skutecznym lekiem przeciwbiegunkowym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Nie należy go stosować w ostrych biegunkach infekcyjnych, takich jak czerwonka z krwistą biegunką i wysoką gorączką, ostre wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego po antybiotykoterapii oraz bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella i Campylobacter. Hamowanie perystaltyki w tych stanach może maskować objawy, przedłużać infekcję i zwiększać ryzyko powikłań, takich jak toksyczne rozszerzenie okrężnicy czy perforacja jelita.
bakterie patogenne, bakteryjne zapalenie jelita cienkiego, chlorowodorek loperamidu, czerwonka, dyzenteria, gospodarka wodno-elektrolitowa, krwawa biegunka, megacolon toxicum, niedrożność jelita, niewydolność wątroby, odwodnienie, perforacja jelita, przewlekła biegunka, przewlekłe choroby zapalne jelit, remisja choroby, rozszerzenie okrężnicy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia perystaltyki