właściwość chelatująca

Właściwość chelatująca to zdolność substancji chemicznej do tworzenia kompleksów chelatowych (chelatów) z jonami metali. W procesie chelatacji cząsteczka (zwana ligandem) tworzy wiązania koordynacyjne z jonem metalu, obejmując go i tworząc stabilną strukturę pierścieniową. Związki posiadające właściwości chelatujące zawierają zwykle atomy tlenu, azotu lub siarki, które działają jako donory par elektronowych.

W medycynie substancje chelatujące wykorzystywane są przede wszystkim w leczeniu zatruć metalami ciężkimi, takimi jak ołów, rtęć czy arsen. Leki chelatujące, jak EDTA (kwas etylenodiaminotetraoctowy), DMSA (kwas dimerkaptosukcinowy) czy deferoksamina, wiążą szkodliwe jony metali, tworząc rozpuszczalne w wodzie kompleksy, które mogą być wydalane z organizmu przez nerki, zmniejszając tym samym toksyczność metali.

Właściwości chelatujące odgrywają również istotną rolę w diagnostyce medycznej, gdzie związki chelatujące są wykorzystywane jako nośniki radioizotopów w badaniach obrazowych, takich jak scyntygrafia czy pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Ponadto, substancje o właściwościach chelatujących znajdują zastosowanie w terapii chorób związanych z zaburzeniami gospodarki pierwiastkami śladowymi oraz w farmakologii jako związki zwiększające biodostępność niektórych leków.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl