czynnik krzepnięcia

Czynniki krzepnięcia to grupa białek osoczowych, które odgrywają kluczową rolę w procesie hemostazy, czyli zatrzymywania krwawienia. Wyróżniamy 13 głównych czynników krzepnięcia, oznaczanych cyframi rzymskimi (I-XIII), z wyjątkiem czynnika VI, który został wycofany z nomenklatury.

Proces krzepnięcia krwi przebiega w kilku etapach, zaczynając od aktywacji układu krzepnięcia (szlak wewnętrzny lub zewnętrzny), poprzez wytworzenie kompleksu protrombinazy, przekształcenie protrombiny w trombinę, aż do ostatecznej konwersji fibrynogenu w fibrynę. Czynniki krzepnięcia występują w krwiobiegu w formie nieaktywnej i ulegają sekwencyjnej aktywacji w odpowiedzi na uszkodzenie naczynia.

Niedobory poszczególnych czynników krzepnięcia prowadzą do różnych skaz krwotocznych, z których najlepiej poznane to hemofilia A (niedobór czynnika VIII) i hemofilia B (niedobór czynnika IX). Diagnostyka zaburzeń krzepnięcia obejmuje badania przesiewowe (czas protrombinowy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) oraz oznaczanie aktywności poszczególnych czynników.

W terapii niedoborów czynników krzepnięcia stosuje się koncentraty czynników otrzymywane z osocza ludzkiego lub wytwarzane metodami rekombinacji genetycznej. Nowoczesne podejście terapeutyczne obejmuje również profilaktyczne podawanie czynników krzepnięcia u pacjentów z ciężkimi postaciami hemofilii oraz terapię genową, będącą obiecującą metodą leczenia przyczynowego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl