właściwość przeciwpłytkowa

Właściwość przeciwpłytkowa to zdolność substancji lub leku do hamowania agregacji (zlepiania się) płytek krwi, co zapobiega tworzeniu się zakrzepów. Płytki krwi (trombocyty) odgrywają kluczową rolę w hemostazie, ale ich nadmierna aktywacja może prowadzić do powstawania skrzeplin, które mogą blokować naczynia krwionośne.

W medycynie leki o właściwościach przeciwpłytkowych są szeroko stosowane w profilaktyce i leczeniu chorób sercowo-naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy miażdżyca. Do najpopularniejszych leków przeciwpłytkowych należą: kwas acetylosalicylowy (aspiryna), pochodne tienopirydyny (klopidogrel, prasugrel, tikagrelor), inhibitory receptora GP IIb/IIIa (abciksimab, eptifibatyd) oraz dipirydamol.

Mechanizmy działania przeciwpłytkowego obejmują blokowanie cyklooksygenazy (COX) i hamowanie syntezy tromboksanu A2, blokowanie receptora ADP P2Y12, hamowanie fosfodiesterazy czy blokowanie receptorów fibrynohenowych. Efekt kliniczny działania przeciwpłytkowego to zmniejszenie ryzyka powstawania zakrzepów, ale jednocześnie zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii.

Właściwości przeciwpłytkowe wykazują również niektóre naturalne związki obecne w żywności, takie jak polifenole w czerwonym winie, czosnku, cebuli czy owocach jagodowych, co może częściowo tłumaczyć ich korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy w ramach profilaktyki pierwotnej chorób układu krążenia.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl