czynny wrzód trawienny

Czynny wrzód trawienny to stan, w którym dochodzi do naruszenia ciągłości błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, prowadzący do powstania ubytku sięgającego do warstwy mięśniowej. Proces ten wynika z zaburzenia równowagi między czynnikami agresywnymi (kwas solny, pepsyna) a ochronnymi błony śluzowej (warstwa śluzu, prostaglandyny, odpowiednie ukrwienie).

W patogenezie czynnego wrzodu trawiennego kluczową rolę odgrywa zakażenie Helicobacter pylori, które odpowiada za około 70-80% wrzodów dwunastnicy i 60-70% wrzodów żołądka. Innymi istotnymi czynnikami etiologicznymi są regularne przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), stres, palenie tytoniu oraz predyspozycje genetyczne.

Objawy czynnego wrzodu trawiennego obejmują przede wszystkim ból w nadbrzuszu o charakterystycznym rytmie dobowym (nasilający się na czczo i ustępujący po posiłku w przypadku wrzodu dwunastnicy, a pojawiający się po posiłku w przypadku wrzodu żołądka). Towarzyszyć mogą im zgaga, odbijanie, nudności oraz utrata masy ciała.

Diagnostyka czynnego wrzodu trawiennego opiera się głównie na badaniu endoskopowym górnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala na bezpośrednią wizualizację ubytku oraz pobranie wycinków do badania histopatologicznego i oceny obecności H. pylori. Uzupełnieniem są testy na obecność H. pylori (test oddechowy, test kałowy, badanie serologiczne).

Leczenie czynnego wrzodu trawiennego obejmuje eradykację H. pylori (przy potwierdzonym zakażeniu), stosowanie inhibitorów pompy protonowej lub blokerów receptora H2, odstawienie leków uszkadzających błonę śluzową oraz modyfikację stylu życia. W przypadkach powikłanych (krwawienie, perforacja, zwężenie odźwiernika) może być konieczna interwencja chirurgiczna.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl