środek przeczyszczający o działaniu osmotycznym

Środki przeczyszczające o działaniu osmotycznym to substancje, które po podaniu doustnym zwiększają ciśnienie osmotyczne w świetle jelita, zatrzymując wodę i rozrzedzając treść jelitową. Prowadzi to do zwiększenia objętości stolca, pobudzenia perystaltyki jelit i w konsekwencji do przyspieszenia pasażu jelitowego.

Do tej grupy leków zalicza się m.in. laktulozę, makrogole (glikol polietylenowy), sole magnezu (siarczan magnezu, wodorotlenek magnezu), sole sodowe (siarczan sodu) oraz mannitol i sorbitol. Najczęściej stosowane są preparaty makrogoli oraz laktuloza, ze względu na ich skuteczność i relatywnie dobry profil bezpieczeństwa.

Środki osmotyczne znalazły zastosowanie w leczeniu zaparć, szczególnie przewlekłych, oraz w przygotowaniu jelita do badań diagnostycznych, takich jak kolonoskopia. W przypadku przygotowania do badań endoskopowych przewodu pokarmowego często stosuje się większe dawki tych preparatów, co zapewnia dokładne oczyszczenie jelita.

Zaletą środków osmotycznych jest niewielkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, co zmniejsza ryzyko działań ogólnoustrojowych. Należy jednak pamiętać, że mogą one powodować zaburzenia wodno-elektrolitowe, szczególnie u osób starszych, z chorobami nerek lub przyjmujących inne leki wpływające na gospodarkę elektrolitową. Przeciwwskazaniem do ich stosowania są niedrożność jelit, choroba Leśniowskiego-Crohna w fazie zaostrzenia oraz ostre stany zapalne w obrębie jamy brzusznej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl