forma zjonizowana wapnia
Forma zjonizowana wapnia odnosi się do wapnia, który występuje we krwi w postaci wolnych jonów (Ca²⁺), stanowiąc około 45-50% całkowitego wapnia w osoczu. Jest to jedyna biologicznie aktywna frakcja wapnia, która uczestniczy w kluczowych procesach fizjologicznych, takich jak krzepnięcie krwi, przewodnictwo nerwowe, kurczliwość mięśni oraz regulacja rytmu serca.
Pomiar stężenia wapnia zjonizowanego jest bardziej miarodajny klinicznie niż oznaczanie wapnia całkowitego, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, hipoalbuminemią lub zaburzeniami elektrolitowymi. Prawidłowe stężenie wapnia zjonizowanego w surowicy wynosi 1,15-1,35 mmol/l (4,6-5,4 mg/dl), a jego wartości są ściśle regulowane przez parathormon (PTH), witaminę D oraz kalcytoninę.
Zaburzenia stężenia wapnia zjonizowanego mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Hipokalcemia objawia się tężyczką, drgawkami czy zaburzeniami rytmu serca, natomiast hiperkalcemia może powodować osłabienie mięśniowe, zaburzenia świadomości, odwodnienie czy kamicę nerkową. Monitoring poziomu wapnia zjonizowanego jest szczególnie istotny w intensywnej terapii, po zabiegach operacyjnych oraz u pacjentów z chorobami przytarczyc i nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wapnia cukrzan – Właściwości farmakokinetyczne
Wapnia cukrzan, obecny w preparacie Calsiosol w stężeniu 3 mg/ml (0,01 mmol jonów wapnia/ml), stanowi substancję pomocniczą uzupełniającą całkowite stężenie wapnia w roztworze (0,22 mmol/ml). Ampułki 5 ml i 10 ml zawierają odpowiednio 15 mg (0,05 mmol) i 30 mg (0,09 mmol) wapnia cukrzanu, co przekłada się na 1,1 mmol i 2,2 mmol całkowitego wapnia. Po dożylnym podaniu wapń dystrybuowany jest głównie do płynu pozakomórkowego i tkanki kostnej, gdzie 99% wapnia jest zdeponowane. W osoczu wapń występuje w formie zjonizowanej (45-50%), związanej z białkami (40-50%) oraz w kompleksach z anionami. Stężenie wapnia w surowicy jest modulowane przez stężenie białek oraz równowagę kwasowo-zasadową, przy czym kwasica zwiększa, a zasadowica zmniejsza poziom jonów wapnia.
diuretyk tiazydowy, eliminacja przez nerki, eliminacja z kałem, forma zjonizowana wapnia, gruczoł potowy, hiperproteinemia, hipoproteinemia, hormon wzrostu, jon wapnia, kalcytonina, kłębuszek nerkowy, kompleks z anionem, kwasica, niewydolność nerek, parathormon, pętla Henlego, płyn pozakomórkowy, płyn wewnątrzkomórkowy, podanie dożylne, proces farmakokinetyczny, przenikanie przez łożysko, równowaga kwasowo-zasadowa, tworzenie kości, wapń cukrzan, wchłanianie w jelicie cienkim, wiązanie z białkami, witamina D, zasadowica