powstawanie zakrzepów

Powstawanie zakrzepów (trombogeneza) to proces patologiczny polegający na formowaniu skrzepów wewnątrznaczyniowych w nieuszkodzonych naczyniach krwionośnych lub na ich nieprawidłowy rozwój w miejscu urazu naczynia. Zakrzepy powstają w wyniku zaburzenia równowagi między procesami krzepnięcia a fibrynolizy.

Klasyczna triada Virchowa opisuje trzy główne czynniki przyczyniające się do powstawania zakrzepów: uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, zastój krwi oraz zwiększona krzepliwość krwi. Uszkodzenie śródbłonka prowadzi do ekspozycji czynnika tkankowego i aktywacji płytek krwi, zastój krwi sprzyja kumulacji czynników krzepnięcia, a hiperkoagulacja może wynikać z wrodzonych lub nabytych zaburzeń układu krzepnięcia.

Zakrzepy mogą tworzyć się zarówno w układzie żylnym (zakrzepica żylna), jak i tętniczym (zakrzepica tętnicza). W układzie żylnym dominują tzw. „czerwone zakrzepy”, bogate we włóknik i erytrocyty, powstające głównie wskutek zastoju krwi. W tętnicach przeważają „białe zakrzepy”, złożone głównie z płytek krwi i fibryny, rozwijające się na podłożu uszkodzonej ściany naczyniowej, najczęściej w miejscu pęknięcia blaszki miażdżycowej.

Powikłaniami zakrzepicy są zatory (gdy fragment zakrzepu przemieszcza się z prądem krwi), niedokrwienie i martwica tkanek położonych dystalnie od miejsca zakrzepu. Najgroźniejsze konsekwencje kliniczne to zator płucny, udar niedokrwienny mózgu i zawał mięśnia sercowego. Leczenie obejmuje terapię przeciwzakrzepową z użyciem heparyn, antagonistów witaminy K, doustnych inhibitorów czynnika Xa lub bezpośrednich inhibitorów trombiny.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl