cyklooksygenaza płytkowa

Cyklooksygenaza płytkowa (COX-1) to enzym odgrywający kluczową rolę w fizjologii płytek krwi. Jest konstytutywną izoformą cyklooksygenazy, odpowiedzialną za syntezę prostaglandyn i tromboksanów z kwasu arachidonowego. W płytkach krwi COX-1 katalizuje produkcję tromboksanu A2 (TXA2), silnego induktora agregacji płytkowej i wazokonstryktora.

Znaczenie kliniczne cyklooksygenazy płytkowej związane jest przede wszystkim z mechanizmem działania kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), który nieodwracalnie acetyluje serynę w centrum aktywnym COX-1, hamując jej działanie. Efekt przeciwpłytkowy aspiryny utrzymuje się przez cały okres życia płytki krwi (7-10 dni), co wykorzystywane jest w profilaktyce pierwotnej i wtórnej chorób sercowo-naczyniowych.

Selektywne hamowanie COX-1 płytkowej przy zachowaniu funkcji COX-2 jest celem terapeutycznym w leczeniu przeciwpłytkowym, pozwalającym na zmniejszenie ryzyka zakrzepicy przy jednoczesnej minimalizacji działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Zaburzenia funkcji cyklooksygenazy płytkowej mogą prowadzić do zaburzeń hemostazy i zwiększonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl