Właściwości farmakodynamiczne
Zahron ASA 10 mg + 100 mg

Zahron ASA to preparat złożony zawierający rozuwastatynę oraz kwas acetylosalicylowy (ASA), stosowany w celu redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego. Rozuwastatyna działa jako selektywny, kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA, co prowadzi do zmniejszenia syntezy cholesterolu w wątrobie oraz korzystnych zmian w profilu lipidowym, takich jak obniżenie stężenia LDL-C, cholesterolu całkowitego, triglicerydów oraz apolipoproteiny B, a także podwyższenie HDL-C i apolipoproteiny A-I. Efekt terapeutyczny rozuwastatyny pojawia się już po 1 tygodniu, osiągając 90% maksymalnej odpowiedzi po 2 tygodniach, a pełny efekt po 4 tygodniach stosowania. Preparat dostępny jest w dawkach rozuwastatyny 5 mg, 10 mg i 20 mg oraz stałej dawce ASA 100 mg.

Właściwości farmakodynamiczne leku Zahron ASA

Produkt leczniczy Zahron ASA jest złożonym preparatem zawierającym dwie substancje czynne: rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, które wykazują odmienne mechanizmy działania, ukierunkowane na różne aspekty ryzyka sercowo-naczyniowego. Preparat należy do grupy farmakoterapeutycznej: Środki modyfikujące lipidy w połączeniach z innymi lekami (kod ATC: C10BX05).1

Mechanizm działania rozuwastatyny

Rozuwastatyna jest selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA (3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzymu A), która jest enzymem limitującym szybkość konwersji HMG-CoA do mewalonianu, będącego prekursorem cholesterolu. Głównym narządem docelowym rozuwastatyny jest wątroba, która stanowi kluczowy organ w metabolizmie cholesterolu i miejsce działania leków hipolipemizujących.2

Efekty molekularne rozuwastatyny

Na poziomie molekularnym, rozuwastatyna wywołuje szereg korzystnych zmian w metabolizmie lipoprotein:

  • Zwiększa ilość receptorów LDL na powierzchni hepatocytów, co intensyfikuje wychwyt i katabolizm cząsteczek LDL z krwiobiegu
  • Hamuje wątrobową syntezę lipoprotein VLDL, co prowadzi do zmniejszenia całkowitej puli krążących cząsteczek VLDL i LDL3

Wpływ rozuwastatyny na parametry lipidowe

Działanie rozuwastatyny prowadzi do korzystnych zmian w profilu lipidowym, które obejmują:

  • Redukcję podwyższonego stężenia cholesterolu LDL
  • Obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego
  • Zmniejszenie poziomu triglicerydów
  • Podwyższenie stężenia cholesterolu HDL
  • Redukcję stężenia apolipoproteiny B (ApoB)
  • Obniżenie stężenia cholesterolu frakcji nieHDL (nieHDL-C)
  • Zmniejszenie stężenia cholesterolu VLDL (VLDL-C) i triglicerydów VLDL (VLDL-TG)
  • Zwiększenie stężenia apolipoproteiny A-I (ApoA-I)4

Wpływ na wskaźniki ryzyka sercowo-naczyniowego

Rozuwastatyna poprawia istotne klinicznie wskaźniki ryzyka sercowo-naczyniowego, zmniejszając wartości następujących parametrów:

  • Stosunek LDL-C/HDL-C
  • Stosunek cholesterolu całkowitego/HDL-C
  • Stosunek nieHDL-C/HDL-C
  • Stosunek ApoB/ApoA-I5

Kinetyka działania rozuwastatyny

Działanie hipolipemizujące rozuwastatyny charakteryzuje się szybkim początkiem efektu terapeutycznego i stabilnym utrzymywaniem się działania w czasie:

  • Efekt terapeutyczny pojawia się już w ciągu 1 tygodnia od rozpoczęcia leczenia
  • 90% maksymalnej odpowiedzi obserwuje się po 2 tygodniach terapii
  • Pełny efekt terapeutyczny (maksymalna odpowiedź) rozwija się zazwyczaj po 4 tygodniach i utrzymuje się podczas dalszego stosowania leku6

Mechanizm działania kwasu acetylosalicylowego

Kwas acetylosalicylowy (ASA) wykazuje działanie przeciwpłytkowe poprzez nieodwracalną inhibicję agregacji płytek krwi. Mechanizm molekularny tego działania polega na acetylacji cyklooksygenazy, co hamuje w sposób nieodwracalny syntezę tromboksanu A2 – prostaglandyny, która fizjologicznie stymuluje agregację płytek krwi i powoduje skurcz naczyń.7

Trwałość działania przeciwpłytkowego

Efekt przeciwpłytkowy kwasu acetylosalicylowego ma charakter długotrwały i utrzymuje się przez cały okres życia płytki krwi, który wynosi około 8 dni. Jest to związane z nieodwracalnym charakterem blokady cyklooksygenazy płytkowej i brakiem możliwości syntezy nowego enzymu przez pozbawione jądra komórkowego płytki krwi.8

Dwutorowy efekt na układ prostaglandyn

Należy zauważyć, że kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie nie tylko na szlak syntezy tromboksanu, ale także hamuje syntezę prostacykliny – prostaglandyny o działaniu przeciwnym do tromboksanu, gdyż hamuje agregację płytek krwi i rozszerza naczynia krwionośne. Efekt ten występuje w komórkach śródbłonka naczyń krwionośnych, jednak w przeciwieństwie do działania na płytki, ma on charakter przejściowy.9

Po eliminacji kwasu acetylosalicylowego z krwiobiegu, komórki śródbłonka, które posiadają jądro komórkowe, mogą ponownie syntetyzować prostacyklinę, przywracając jej fizjologiczne stężenie i działanie.10

Optymalne dawkowanie przeciwpłytkowe

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w małej dawce dobowej (poniżej 100 mg/dobę, jak w przypadku Zahron ASA zawierającego 100 mg ASA) pozwala na osiągnięcie selektywnego zahamowania syntezy tromboksanu A2 w płytkach krwi bez istotnego wpływu na syntezę prostacykliny w śródbłonku naczyniowym. Taki profil działania farmakodynamicznego jest optymalny z punktu widzenia prewencji zdarzeń zakrzepowo-zatorowych.<sup data-drug="Rosuvastatin + Acetylsalicylic acid Adamed" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W efekcie pojedyncza, niska dawka dobowa kwasu acetylosalicylowego (11

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Zahron ASA we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w dopuszczonym wskazaniu. Oznacza to brak konieczności przeprowadzania badań w tej grupie wiekowej dla tego produktu, co jest zgodne z informacjami zawartymi w punkcie 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego.12

Właściwości Rozuwastatyna Kwas acetylosalicylowy
Mechanizm działania Inhibicja reduktazy HMG-CoA Inhibicja cyklooksygenazy płytkowej
Główny efekt Redukcja syntezy cholesterolu Hamowanie agregacji płytek krwi
Narząd docelowy Wątroba Płytki krwi
Początek działania W ciągu 1 tygodnia Natychmiastowy
Maksymalny efekt Po 4 tygodniach Po pojedynczej dawce
Charakter działania Odwracalny Nieodwracalny w płytkach krwi
Czas trwania efektu Utrzymuje się podczas stosowania Około 8 dni (czas życia płytki krwi)
Dostępne dawki w Zahron ASA 5 mg, 10 mg, 20 mg 100 mg (stała)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl