lekooporność drobnoustrojów

Lekooporność drobnoustrojów (antybiotykooporność) to zjawisko polegające na zdolności bakterii, wirusów, grzybów lub pasożytów do przetrwania i namnażania się mimo obecności leków przeciwdrobnoustrojowych, które wcześniej były skuteczne w ich zwalczaniu. Jest to jeden z najpoważniejszych globalnych problemów zdrowia publicznego w XXI wieku.

Mechanizmy lekooporności obejmują: modyfikację miejsca działania leku, enzymatyczną degradację substancji przeciwdrobnoustrojowej, zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej, aktywne usuwanie leku z komórki (efflux) oraz alternatywne ścieżki metaboliczne. Drobnoustroje mogą posiadać oporność naturalną lub nabytą poprzez mutacje genetyczne bądź transfer genów oporności między mikroorganizmami.

Główne przyczyny narastania lekooporności to nadużywanie i niewłaściwe stosowanie antybiotyków w medycynie i weterynarii, niedostateczna kontrola zakażeń w placówkach opieki zdrowotnej oraz niewystarczające działania w zakresie profilaktyki zakażeń. Szczególnie niepokojące są wielolekooporne szczepy bakterii, jak MRSA, VRE, bakterie wytwarzające karbapenemazy czy szczepy XDR-TB.

Postępowanie w przypadku zakażeń wywołanych przez lekooporne drobnoustroje obejmuje diagnostykę mikrobiologiczną z oznaczeniem lekowrażliwości, stosowanie terapii celowanej, często złożonej z kilku leków, izolację pacjentów, oraz ścisłe przestrzeganie zasad kontroli zakażeń. W zapobieganiu narastania lekooporności kluczowe znaczenie ma racjonalna antybiotykoterapia zgodna z zasadami antimicrobial stewardship.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl